Archive for June 2015

Προπέτασμα καπνού για την υπονόμευση της χώρας

June 30, 2015

Κωνσταντίνος Χολέβας

Κωνσταντίνος Χολέβας -Πολιτικός επιστήμων

Το δημοψήφισμα είναι άχρηστο και αντισυνταγματικό. Η κυβέρνηση Τσίπρα αποδείχθηκε ανίκανη να εκπληρώσει την προεκλογική της υπόσχεση, δηλαδή να διαπραγματευθεί με τους δανειστές κατά τρόπο πιο επιτυχημένο από εκείνον των προηγουμένων κυβερνήσεων. Αντί να παραδεχθεί την ανικανότητά της η κυβέρνηση θέλει να μεταθέσει όλες τις ευθύνες της επιλογής στον ελληνικό λαό. Είναι φανερό ότι δεν είχαν ούτε plan A ούτε plan B. Θέτουν σε κίνδυνο το μέλλον της χώρας και τη θέση μας στην Ευρώπη. Αν θέλει να προσφέρει υπηρεσία στην Ελλάδα αυτή η κυβέρνηση οφείλει να παραιτηθεί.

Πέραν των όσων αναδείχθηκαν κατά τη συζήτηση του Σαββάτου στη Βουλή υπάρχει και μία άλλη πτυχή που θίγει το φιλότιμο κάθε Έλληνα. Η δήθεν ηρωική διαπραγμάτευση των 5 μηνών, η οποία κατά τους πρώτους 4 μήνες διεξήγετο χωρίς ελληνικές προτάσεις αλλά μόνο με επίδειξη μόδας από ναρκισσευόμενους υπουργούς, χρησιμοποιήθηκε και ως προπέτασμα καπνού για την υπονόμευση των εθνικών μας θέσεων και της εθνικής μας ταυτότητας σε μείζονα ζητήματα.

Μόνο μέσα στην τελευταία εβδομάδα η κυβέρνηση που αυτοπροβάλλεται ως «πρώτη φορά αριστερά» προχώρησε στη διαγραφή της Ποντιακής Γενοκτονίας από την ύλη της Γ΄Λυκείου και στην παραχώρηση του ονόματος και της ιστορίας της Μακεδονίας. Θα επιμείνω λίγο περισσότερο στο θέμα αυτό, διότι δεν δεν προβλήθηκε όσο θα έπρεπε.

Ο Υπουργός Εξωτερικών κ. Νίκος Κοτζιάς επισκέφθηκε τα Σκόπια, το Βελιγράδι και την Ποντγκόριτσα (του Μαυροβουνίου). Στο Βελιγράδι προσπάθησε να πουλήσει στους Σέρβους τα καλά του αγωγού Turkish Stream, την προέκταση του οποίου ήδη έχει απορρίψει επισήμως η Σερβία. Στα Σκόπια ο κ. Κοτζιάς ούτε είδε ούτε άκουσε για χάρτες, αγάλματα, διεκδικήσεις εδαφών και μειονοτήτων. Χαριεντίστηκε με τον ομόλογό του Νίκολα Πόποσκι, έκανε λογοπαίγνια για το γεγονός ότι είναι συνονόματοι και συνεχάρη την κυβέρνηση της ΠΓΔΜ , διότι … δεν διαπνέεται από αλυτρωτισμό.

Είπε συγκεκριμένα: «Δεν πιστεύω ότι εγώ ή ο ομόλογός μου έχουμε αλυτρωτισμό. Δεν αναφέρομαι σε αυτό το επίπεδο… Η κυβέρνηση της φίλης χώρας είναι σαφής. Δεν έχει τέτοιες προθέσεις και στις δύο πλευρές οι κυβερνήσεις και οι κοινωνίες δεν αμφισβητούν την άλλη πλευρά».

Ο κ. Κοτζιάς έδωσε συγχωροχάρτι στην υπερεθνικιστική κυβέρνηση του Νίκολα Γκρούεφσκι για όλη την ανθελληνική προπαγάνδα της, για τα αγάλματα, τα γήπεδα και τα αεροδρόμια με τα ονόματα του Φιλιππου και του Αλεξάνδρου, για τους σχολικούς χάρτες και τα σχολικά βιβλία με τη Μεγάλη Μακεδονία που φτάνει μέχρι τον Όλυμπο. Ο κ. Κοτζιάς αγνοεί ή κάνει ότι αγνοεί τις φωτογραφίες με τον Σκοπιανό Πρωθυπουργό, ο οποίος καταθέτει στεφάνι μπροστά σε μνημείο με τον χάρτη της Μεγάλης Μακεδονίας που περιλαμβάνει όλη την Βόρειο Ελλάδα. Ο κ. Κοτζιάς δεν είδε και δεν άκουσε για τα προκλητικά αιτήματα των Σκοπιανών που ζητούν την αναγνώριση «μακεδονικής μειονότητος» στην Ελλάδα.

Το χειρότερο είναι ότι ο Έλληνας ΥΠΕΞ έβαλε στο ράφι το ιερό όνομα της Μακεδονίας. Ανέφερε ότι αυτό θα λυθεί από το Διεθνές Δίκαιο και δεν το έθεσε ως προαπαιτούμενο για τη βελτίωση των διμερών σχέσεων. Εγκατέλειψε ακόμη και την μετριοπαθή θέση που είχε η χώρα μας τα τελευταία χρόνια ότι δηλαδή συζητούμε όνομα με γεωγραφικό προσδιορισμό, το οποίο θα ισχύει σε όλες τις διεθνείς σχέσεις της ΠΓΔΜ (erga omnes). Αυτό που για τους περισσοτέρους Έλληνες- και για τον υπογράφοντα- θεωρείται ήδη μεγάλη υποχώρηση ο κ. Κοτζιάς το έριξε στον κάλαθο των αχρήστων και άφησε την ιστορία της Μακεδονίας μας να την υπερασπίσει το ασαφές Διεθνές Δίκαιο.

Παρά το τεχνητό προπέτασμα καπνού δεν θα ξεχάσουμε την Μακεδονία μας και τα άλλα εθνικά θέματα!

δημοκρατία

Νέο εύρημα στα Σκόπια

June 26, 2015

Skopia_greek

Την ώρα που οι Σκοπιανοί καπηλεύονται την (υποτιθέμενη) μακεδονική προέλευσή τους ,νέο εντυπωσιακό εύρημα, ένα ακέφαλο άγαλμα σε ανθρώπινο μέγεθος, ανακαλύφθηκε στη μακεδονική πόλη Στύβερα ( 15 χλμ. από το Πρίλεπ) από την Αρχαιολογική Υπηρεσία των Σκοπίων.

Εικάζεται ότι το άγαλμα είναι αφιερωμένο σε επιφανή αξιωματούχο της πόλης, που άκμασε τον 3ο αιώνα π.Χ. και καταστράφηκε από τους Γότθους τον 3ο αιώνα μ.Χ. ( είχε 20.000 κατοίκους, που, ασφαλώς, δεν μιλούσαν σλαβικά, όπως καταδεικνύεται από τις δεκάδες ελληνικές επιγραφές που έχουν ανακαλυφθεί), καθώς στο ένα χέρι κρατά κυλινδρικό πάπυρο. Σχετικές ανακοινώσεις έκανε χθες ο υπεύθυνος των ανασκαφών Ντούσκο Τεμελκόφσκι.

δημοκρατία

Συμφωνήθηκαν ένδεκα ΜΟΕ με τα Σκόπια

June 25, 2015

N_Kotzias

του Σταύρου Τζίμα

Στη σκιά της βαριάς πολιτικής κρίσης που μαστίζει την ΠΓΔΜ και των κρίσιμων εξελίξεων στην Ελλάδα, Αθήνα και Σκόπια επιχειρούν την επανεκκίνηση των διμερών σχέσεων με αφετηρία τη χθεσινή επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών Νίκου Κοτζιά στην πρωτεύουσα της γειτονικής χώρας και την ανακοίνωση Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης.

Ένδεκα συνολικά τέτοια μέτρα ανακοίνωσαν ο κ. Κοτζιάς και ο ομόλογός του Νίκολα Ποπόσκι, που αφορούν τους τομείς του πολιτισμού, του εμπορίου, των επενδύσεων και της παιδείας, φιλοδοξώντας να ανοίξουν ένα «δρόμο εμπιστοσύνης», ο οποίος σε βάθος χρόνου θα οδηγήσει τις δύο πλευρές στη διευθέτηση του καυτού ζητήματος του ονόματος και στην πλήρη αποκατάσταση της καλής γειτονίας.

Ίσως όμως πιο σημαντική από αυτά καθαυτά τα μέτρα ήταν η ίδια η επίσκεψη του κ. Κοτζιά στα Σκόπια και οι συναντήσεις με το σύνολο της πολιτικής ηγεσίας, σλαβομακεδονικής και αλβανικής, από τον πρωθυπουργό Γκρούεφσκι και τον πρόεδρο Ιβανόφ, έως τον Αλί Αχμέτι και τον Μεντούχ Θάτσι, που εξελίχθηκαν σε πολύ θετικό κλίμα, καθώς Ελληνας ΥΠΕΞ είχε να επισκεφθεί την ΠΓΔΜ ένδεκα ολόκληρα χρόνια, από την εποχή του κ. Πέτρου Μολυβιάτη.

«Κάνουμε ένα νέο βήμα για αμοιβαία προσέγγιση και συνεργασία», δήλωσε χαρακτηριστικά ο κ. Ποπόσκι, προσθέτοντας πως «ο αδύναμος κρίκος στις διμερείς μας σχέσεις τα προηγούμενα χρόνια ήταν η ανεπαρκής εμπιστοσύνη». Οι δύο υπουργοί δεν εξειδίκευσαν περαιτέρω τα ΜΟΕ, δήλωσαν όμως ότι θα υπάρξουν και άλλα και υπογράμμισαν τη βούλησή τους να προχωρήσουν επ’ αυτού με συναντήσεις τις επόμενες μέρες σε επίπεδο γ.γ. και διευθύνσεων των δύο υπουργείων.

«Χρειαζόμαστε εμπιστοσύνη, πρέπει να σταθεροποιήσουμε δημιουργικά τις σχέσεις μας, αυτό είναι το νόημα των ΜΟΕ», τόνισε στην κοινή συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε τη συνάντηση ο κ. Κοτζιάς, ενώ ο ομόλογός του χαρακτήρισε την επίσκεψη ένα καλό βήμα για τη βελτίωση του κλίματος.

[pullquote]Τα μέτρα αφορούν τους τομείς του πολιτισμού, του εμπορίου, των επενδύσεων και της παιδείας[/pullquote]

Ο κ. Κοτζιάς μόνο καλά λόγια είχε να πει για τους οικοδεσπότες γείτονες, δεν δίστασε όμως να καυτηριάσει φαινόμενα αλυτρωτισμού που, όπως είπε, παρατηρούνται στην ΠΓΔΜ –ανέφερε χαρακτηριστικά την περίπτωση του πρώην ΥΠΕΞ κ. Μιλοσόσκι που σήκωσε στον Όλυμπο το λάβαρο με τον ήλιο της Βεργίνας–, διευκρινίζοντας, πάντως, ότι «η κυβέρνηση της φίλης χώρας δεν έχει τέτοιες προθέσεις». Όπως τόνισε, αναφερόμενος στους αλυτρωτισμούς, «ο κάθε ένας έχει δικαίωμα στην εθνική ταυτότητα, ο τρόπος, όμως, που την χρησιμοποιεί δεν πρέπει να δίνει την εντύπωση ότι είναι εις βάρος άλλου».

Ο κ. Κοτζιάς δήλωσε με έμφαση ότι η ελληνική εξωτερική πολιτική θεωρεί «αγαθό για την Ελλάδα και δώρο για τα Βαλκάνια» την ύπαρξη της ΠΓΔΜ και τόνισε πως η Αθήνα κάνει ό,τι μπορεί να την βοηθήσει, με την εμπειρία της στην ευρωπαϊκή της προοπτική. Ερωτηθείς για το ζήτημα της ονομασίας είπε ότι «για κάθε πρόβλημα υπάρχει μια λύση» και πρόσθεσε πως αυτή θα πρέπει να αναζητηθεί και να βρεθεί στη βάση του διεθνούς δικαίου και της καλής γειτονίας.

Η κυβέρνηση Γκρούεφσκι, πάντως, εμφανίζεται απομονωμένη τον τελευταίο καιρό από τον διεθνή παράγοντα, που μετά τις αποκαλύψεις για μαζικές παρακολουθήσεις τηλεφωνικών συνδιαλέξεων πολιτών, αλλά και τις καταγγελίες για χειραγώγηση της Δικαιοσύνης, συγκρότησης κομματικού κράτους κ.ά., πιέζει για τη διενέργεια νέων εκλογών, ένα χρόνο μετά τη θριαμβευτική του ανάδειξη σε πρωθυπουργό για τέταρτη συνεχόμενη θητεία. Ο κ. Κοτζιάς συνεχίζει την περιοδεία του στα Δυτικά Βαλκάνια με επίσκεψη σήμερα στη Σερβία και αύριο στο Μαυροβούνιο.

Καθημερινή

ΥΠΕΞ : Δηλώσεις και απαντήσεις σε ερωτήσεις δημοσιογράφων Νίκου Κοτζιά (Σκόπια, 24.06.2015)

Στα Σκόπια μέσω… Θεσσαλονίκης

June 24, 2015

N_Kotzias

Ταλαιπωρία περιμένει σήμερα τον Ν.Κοτζιά, ο οποίος στο πλαίσιο της περιοδείας που αρχίζει σε χώρες των Δυτικών Βαλκανίων, θα αναγκαστεί να μεταβεί στα Σκόπια όχι αεροπορικώς, αλλά οδικώς από τη Θεσσαλονίκη . Μετά την ολοκλήρωση των επαφών του στα Σκόπια, ο υπουργός Εξωτερικών θα επιστρέψει στη Θεσσαλονίκη για να πάρει το αεροπλάνο για το Βελιγράδι, δεύτερο σταθμό στην περιοδεία του, απ΄όπου θα ταξιδέψει στη συνέχεια για την Ποντγκόριτσα του Μαυροβουνίου. Ο Ν.Κοτζιάς επέλεξε να μεταβεί οδικώς στα Σκόπια ( όπως είχε πράξει πέρυσι και ο προκάτοχός του Ευ.Βενιζέλος) επειδή, για ευνόητους λόγους , δεν θέλει να προσγειωθεί στο αεροδρόμιο «Μέγας Αλέξανδρος» των Σκοπίων.

Το πρόγραμμα των επαφών του υπουργού Εξωτερικών στα Σκόπια είναι «φορτωμένο»: θα συναντηθεί με τον ομόλογο του Ν.Πόποσκι, με τον οποίο θα συζητήσουν τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης μεταξύ Ελλάδας και ΠΓΔΜ, ενώ αργότερα θα έχει διαδοχικές συναντήσεις με τον πρόεδρο της χώρας Γκ.Ιβάνοφ, τον πρωθυπουργό Ν.Γκρούεφσκι, τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης αρμόδιο για ευρωπαϊκά θέματα, Φ. Μπεσίμι, τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης Ζ.Ζάεφ, καθώς και με τους ηγέτες των Αλβανόφωνων, Α.Αχμέτι και Μ.Θάτσι…

Εθνος

Βεργίνα : « … Σήμερα, ύστερα από 131 χρόνια, τα μνημεία μίλησαν μόνα τους…»

June 23, 2015

aigai_1

Του Μανόλη Ανδρόνικου

Όταν ο Léon Heuzey , o Γάλλος αρχαιολόγος που άρχισε τις ανασκαφές του ανακτόρου της Βεργίνας στα 1861, κλείνοντας τη δημοσίευση των ευρημάτων του, ευχόταν τη συνέχιση της έρευνας, ήταν αδύνατο να φαντασθεί πόσο γόνιμη θα ήταν η έρευνα αυτή. Ο ίδιος φρόντισε να μην αφήσει ανώνυμη την περιοχή που απλώνεται ανάμεσα στα χωριά Παλατίτσια και Βεργίνα: της απέδωσε το όνομα της Βάλλας, μιας πόλης άγνωστης και ασήμαντης, που το όνομά της έσωσε μονάχα κάποιο αρχαίο λεξικό.Οι αρχαιολογικές έρευνες που ξανάρχισαν το 1937-38 από τον Κ.Α. Ρωμαίο και συνεχίζονται ως σήμερα, προχώρησαν χωρίς τη βοήθεια οποιασδήποτε γραπτής πηγής που θα μπορούσε να οδηγήσει τα βήματα των αρχαιολόγων.

Σήμερα, ύστερα από 131 χρόνια, τα μνημεία μίλησαν μόνα τους. Οι «φθεγγόμενοι λίθοι», όπως τόσο εύστοχα τους χαρακτήρισε ένας πρωτοπόρος μελετητής της μακεδονικής αρχαιολογίας, ο Μ.Δήμιτσας στον τίτλο του πολύτιμου έργου του « Η Μακεδονία εν λίθοις φθεγγομένοις και μνημείοις σωζομένοις», μας επιτρέπουν να αναστήσουμε όχι απλά και μόνον μιαν αρχαία μακεδονική πολιτεία,αλλά την ίδια την αρχαία πρωτεύουσα του βασιλείου των Μακεδόνων, τις Αιγές ή Αιγεές.

aigai_3Γραπτή επιτύμβια στήλη από το νεκροταφείο της Βεργίνας. Πάνω από 50 τέτοιες στήλες από τάφους απλών Μακεδόνων πολιτών έχουν βρεθεί. Τα ελληνικά ονόματα των νεκρών γύρω στο 400-350 π.Χ. ενισχύουν αποφασιστικά την άποψη ότι οι Μακεδόνες ήταν φύλο Ελληνικό χωρίς Ιλλυρικά ή Θρακικά στοιχεία.

Γνωστή κι αυτή μονάχα ως όνομα, είχε μια παράξενη ιστορική μοίρα. Κάπου κοντά στα τέλη του 5ου προχριστιανικού αιώνα παύει να είναι πρωτεύουσα του μακεδονικού κράτους, ο βασιλιάς Αρχέλαος χτίζει τη νέα πρωτεύουσα, την Πέλλα, κάτω στον κάμπο, κοντά στη θάλασσα. Λιγοστές γίνονται πια οι μνείες των Αιγών στους αρχαίους συγγραφείς, η πιο αξιοσημείωτη συνδέεται με τη δολοφονία του Φιλίππου στο θέατρο της αρχαίας πρωτεύουσας στα 336 π.Χ. Μια δεύτερη αναφέρεται στην κατάληψή τους το 274/3 π.Χ., από τον Πύρρο, την εγκατάληψη φρουράς μισθοφόρων Γαλατών και τη σύληση των βασιλικών τάφων.

Ύστερα λησμονιέται σιγά σιγά, καθώς άλλες πόλεις, όπως η Βέροια, προβάλλουν στα χρόνια της ρωμαϊκής κυριαρχίας και στους επόμενους αιώνες της βυζαντινής αυτοκρατορίας. Το πιο περίεργο όμως, είναι ότι κάποτε ερημώνεται ολότελα και ξεχνιέται ακόμα και η θέση της. Όταν, ύστερα από αιώνες, οι άνθρωποι ενδιαφέρονται για το ιστορικό παρελθόν και αναζητούν να εντοπίσουν τις αρχαίες κοιτίδες τους, από μιαν απροσδόκητη σύγχυση, στηριγμένη σε κάποιον Ρωμαίο ιστοριοδίφη-συμπιλητή, πιστεύουν πως οι Αιγές ταυτίζονται με την Έδεσσα της Δυτικής Μακεδονίας. Η πίστη αυτή τους κάνει να παραβλέπουν μερικά πρόδηλα πράγματα, πρώτα πρώτα πως είναι παράλογο και χωρίς χωρίς προηγούμενο μια πόλη με δυο ονόματα, ύστερα τη ρητή μαρτυρία του αρχαίου γεωγράφου Πτολεμαίου που μας δίνει διαφορετικά γεωγραφικά στίγματα για τις δύο πόλεις.

aigai_2Η χρυσελεφάντινη ασπίδα του Φιλίππου

Χρειάστηκε η καθαρή και επιστημονική τόλμη του N.G.L.Hammond για να ξαναβρούν οι Αιγές την πραγματική τους θέση. Για πρώτη φορά το 1968 σε μιαν ανακοίνωσή του στη Θεσσαλονίκη υποστήριξε πως οι Αιγές πρέπει να τοποθετηθούν στη Βεργίνα, όπου είχε αποκαλυφθεί το λαμπρό ανάκτορο και ο μακεδονικός τάφος με τον επιβλητικό μαρμάρινο θρόνο. Την άποψή του στήριξε σε μια σειρά θεωρητικές σκέψεις και ιστορικές πληροφορίες. Η συνέχεια των ανασκαφών επιβεβαίωσε πέρα από κάθε προσδοκία την ορθότητα της ταύτισης αυτής. Σήμερα έχει γίνει δεκτή από όλους σχεδόν τους ιστορικούς και αρχαιολόγους. Έτσι τα ευρήματα των ανασκαφών αποχτούν ιδιαίτερη σημασία, γιατί έρχονται να φωτίσουν την ιστορία της ίδιας της κοιτίδας των αρχαίων Μακεδόνων.

Στη σημερινή φάση των ανασκαφών μπορούμε να συνοψίσουμε με αρκετή ασφάλεια τις γνώσεις μας για την πόλη των Αιγών.

Οι πρώτοι κάτοικοι της περιοχής φαίνεται ότι έρχονται σ’αυτή τη θέση στα τέλη της εποχής του χαλκού, δηλαδή μέσα στον 11ο ,ή το αργότερο, στις αρχές του 10ου π.Χ. αιώνα. Τούτο προκύπτει από τις παλιότερες ταφές του νεκροταφείου των τύμβων, που ανάγονται σ’ αυτή την περίοδο.

aigai_4Το χρυσό στεφάνι που βρισκόταν στον ώμο της Οστεοδόχου υδρίας

Η άποψη πως πρόκειται για φρυγικά φύλα, Φρύγες ή Βρύγους, βρίσκει ενίσχυση από ρητές μαρτυρίες αρχαίων πηγών ότι κάποτε οι Φρύγες έζησαν σ’αυτή την περιοχή της Μακεδονίας. Πότε οι Φρύγες μετακινήθηκαν, είναι δύσκολο να γνωρίζουμε, όταν όμως σκεφτούμε ότι μέσα στον 8ο π.Χ. αιώνα το φρυγικό κράτος της Μικράς Ασίας έχει κιόλας εντυπωσιακή ακμή, είμαστε υποχρεωμένοι να δεχτούμε πως η μετακίνηση των Φρυγών από την Ευρώπη προς την Ασία δεν μπορεί να έγινε ύστερα από τον 9ο π.Χ. αιώνα. Εκείνο που θεωρώ βέβαιο είναι ότι οι πρώτοι Μακεδόνες φτάνουν στην περιοχή της Βεργίνας όχι αργότερα από τις αρχές του 7ου π.Χ.αιώνα, κατώτατο όριο που δεν αποκλείει αρκετά προγενέστερη εγκατάστασή τους.

Στην περιοχή αυτή ιδρύεται από τη δυναστεία των Αργειαδών η πρώτη πρωτεύουσα του μακεδονικού βασιλείου Αιγαί ή Αιγεαί. Αν και δεν έχουμε αρχαιολογικά ευρήματα από την πόλη αυτής της εποχής μπορούμε να υποθέσουμε ότι βρισκόταν στα υψώματα νότια από το ανάκτορο. Με τη μεταφορά της πρωτεύουσας στην Πέλλα, οι Αιγές έπαψαν να είναι το διοικητικό κέντρο, αλλά διατήρησαν φαίνεται την αίγλη της παλαιάς πρωτεύουσας. Τα στοιχεία που διαθέτουμε μας επιτρέπουν να θεωρήσουμε ως βέβαιο ότι μέσα στον 4ο π.Χ. αιώνα οι Αιγές γνώρισαν μια περίοδο ακμής , η οποία οφείλεται πιθανότατα στον Φίλιππο. Μέσα στον 4ο αι. οικοδομείται το λαμπρό ανάκτορο, κατασκευάζεται το θέατρο, χτίζονται ναοί και στολίζονται με λατρευτικά και αναθηματικά αγάλματα. Η πόλη απλώνεται σε μια μεγάλη έκταση και χαμηλότερα από το ανάκτορο. Είναι πολύ πιθανόν ότι τα τείχη που περιβάλλουν όλη σχεδόν την πόλη χτίζονται σ’ αυτήν την περίοδο, ενώ κατασκευάζεται αξιόλογο υδροδοτικό σύστημα. Τα επιτύμβια μνημεία και οι τάφοι, τόσο του 4ου αι. όσο και των επόμενων, δείχνουν όχι μονάχα πλούτο, αλλά και υψηλή πολιτιστική στάθμη των κατοίκων.

aigai_PhilipΟ σιδερένιος θώρακας του Φιλίππου που βρέθηκε στη Βεργίνα. Κοσμείται με χρυσές ταινίες και δισκάρια με λεοντοκεφαλές.

Εκτός από τους βασιλικούς τάφους, μια σειρά μακεδονικοί τάφοι βεβαιώνουν πως πλούσιοι ευγενείς εξακολουθούσαν να ζουν στην παλαιά πρωτεύουσα. Μετά τη ρωμαϊκή κατάκτηση παρουσιάζεται μια κάμψη, όμως η πόλη εξακολουθεί να υπάρχει, όπως μπορούμε να συμπεράνουμε από λείψανα οικιών και από τάφους. Φαίνεται όμως πως κάποια μετατόπιση προς την πεδιάδα, που άρχισε ίσως παλιότερα, συνεχίζεται σ’αυτή τη φάση, όπως μαρτυρούν ερείπια κτισμάτων, αλλά προπάντων τα θεμέλια μιας παλαιοχριστιανικής βασιλικής που αποκαλύφθηκε πρόσφατα. Για τους πρώτους αιώνες της Βυζαντινής αυτοκρατορίας δεν γνωρίζουμε τίποτα. Όμως από γραπτή μαρτυρία του 14ου αιώνα μαθαίνουμε την ύπαρξη του χωριού Παλατίτσια, όπου τον 16ο αιώνα χτίζεται η εκκλησία του Αγίου Δημητρίου, που σώζει ως σήμερα την πλουσιότερη τοιχογράφησή της.

[pullquote]Είναι βέβαιο πως η συνέχισή της και η συστηματική μελέτη των ευρημάτων, θα μας επιτρέψουν να σχηματίσουμε μια πολύ πιο καθαρή και προπάντων πιο ασφαλή εικόνα για το τμήμα αυτό του ελληνισμού, που από τον 4ο αι. και ύστερα πρωταγωνίστησε στην ιστορική πορεία του και κατόρθωσε να απλώσει την ελληνική παιδεία και την ελληνική γλώσσα σε όρια σχεδόν οικουμενικά.[/pullquote]

Η αρχαιολογική έρευνα της περιοχής έχει δώσει ως τώρα άφθονο υλικό τόσο για τη γνώση του πολιτισμού των Μακεδόνων όσο και για την κατανόηση της ιστορικής τους φυσιογνωμίας. Είναι βέβαιο πως η συνέχισή της και η συστηματική μελέτη των ευρημάτων, θα μας επιτρέψουν να σχηματίσουμε μια πολύ πιο καθαρή και προπάντων πιο ασφαλή εικόνα για το τμήμα αυτό του ελληνισμού, που από τον 4ο αι. και ύστερα πρωταγωνίστησε στην ιστορική πορεία του και κατόρθωσε να απλώσει την ελληνική παιδεία και την ελληνική γλώσσα σε όρια σχεδόν οικουμενικά. Και θ’αποτελούσε αληθινά ιστορικό παράδοξο, που δεν έχει το όμοιό του, αν δεχόμασταν πως οι συντελεστές αυτού του παγκόσμιου εξελληνισμού ήταν ένας λαός «βάρβαρος» που υποχρεώθηκε από τους ηγεμόνες του να αποβάλει τον εθνικό του χαρακτήρα, ν’αλλάξει τα ονόματά του, να δεχτεί μια ξένη θρησκεία, να ξεχάσει τη γλώσσα του για να μεταμορφωθεί σε φορέα ενός ξένου ανώτερου πολιτισμού. Πέρα από τις όποιες επιστημονικές λεπτομέρειες των σοφών, υπάρχει, πιστεύω, η ουσιαστική αντιμετώπιση της ιστορίας που δεν είναι εύκολο να εγκλωβισθεί ούτε στην προφορά ενός γράμματος ούτε στον σχολαστικισμό των γραμματικών.

Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό ‘’ Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός Νεότητος’’ , Μάρτιος 1992

Οι θησαυροί της Σαμοθράκης χωρίς τη Νίκη

June 22, 2015

acropolis1Οι Χορεύτριες, μέρος από ζωφόρο.

Τασούλα Επτακοίλη

Σαµοθράκη, ένας ορεινός όγκος (το όρος Σάος των 1.611 µέτρων) που υψώνεται απότοµα µέσα από τη θάλασσα, νοτιοδυτικά των εκβολών του ποταµού Έβρου και κοντά στο «στόµα» του Ελλησπόντου• τόπος παράξενος, επιβλητικός και υποβλητικός. ∆εν είναι, όµως, µόνο η αγριάδα του τοπίου της που προκαλεί δέος εδώ και αιώνες σ’ όσους την αντικρίζουν, αλλά και η έντονη µυστηριακή αύρα της. «Ιερά χώρα» και «Ζαθέη», δηλαδή σεπτή και αγιωτάτη, την αποκαλεί ο Όµηρος. Όχι τυχαία. Το µικρό νησί του βορείου Αιγαίου έχει ήδη από τους αρχαϊκούς χρόνους συνδεθεί µε τα Καβείρια µυστήρια (τα δεύτερα σε σηµασία µετά τα Ελευσίνια), δηλαδή τις τελετές προς τιµήν των Καβείρων, των Μεγάλων Θεών.

Όσοι µυούνταν σ’ αυτές ήλπιζαν ότι θα γίνονταν καλύτεροι, ευσεβέστεροι και δικαιότεροι κι έτσι θα εξασφάλιζαν προστασία από τους κινδύνους στις θαλάσσιες µετακινήσεις τους, αλλά και ευτυχία στη µετά θάνατον ζωή. Ήταν όµως αυστηρά απόρρητες, αφού βαριά κατάρα θα έπεφτε πάνω σε όποιον αποκάλυπτε το παραµικρό, κι έτσι ελάχιστες πληροφορίες έχουν φτάσει µέχρι εµάς για το τελετουργικό και το περιεχόµενο της συγκεκριµένης λατρείας. «Οποίοι τινές είναι οι Κάβειροι και όποια τινά µυστήρια τελούν εις την Μητέρα Ρέα, θα ζητήσω συγγνώµην από τους φιλοµαθείς διά την σιωπήν µου αυτήν», γράφει ο Πλούταρχος. Η οµερτά των µυηµένων -ανάµεσά τους ήρωες και ηµίθεοι όπως ο Ηρακλής, ο Αγαµέµνων, ο Οδυσσέας-, που έδεναν, για να ξεχωρίζουν, µια πλατιά πορφυρή ταινία γύρω από τη µέση τους…

Στο µύθο της Σαµοθράκης, όµως, συντέλεσαν και άλλα γεγονότα, που διαµόρφωσαν την αρχαία µυθολογία και ιστορία. Εδώ βρίσκονται οι ρίζες της βασιλικής οικογένειας της Τροίας. Εδώ ο Φίλιππος Β΄ γνώρισε και ερωτεύτηκε τρελά την όµορφη κόρη του βασιλιά των Μολοσσών της Ηπείρου, της έδωσε το όνοµα Ολυµπιάδα -δηλαδή αυτή που κατοικεί στον Όλυµπο µαζί µε τους θεούς-, την παντρεύτηκε και µαζί της απέκτησε έναν γιο που έµελλε να αλλάξει το ρου της ιστορίας: τον Αλέξανδρο. Εδώ κατέφυγε ο Περσέας, ο τελευταίος Μακεδόνας βασιλιάς, κυνηγηµένος από τους Ρωµαίους. Τη συναρπαστική ιστορία του νησιού κατά την αρχαιότητα θα µας αφηγηθούν 252 εκθέµατα που ταξίδεψαν στην Αθήνα έπειτα από πρόσκληση και πρωτοβουλία του Μουσείου Ακρόπολης, µε την αφορµή των έκτων γενεθλίων του. Η έκθεση «Σαµοθράκη. Τα µυστήρια των Μεγάλων Θεών» άνοιξε χθες τις πύλες της, σε συνεργασία µε τις Εφορείες Αρχαιοτήτων Ροδόπης και Έβρου και τον ειδικό στις αρχαιότητες της Σαµοθράκης ∆ηµήτρη Μάτσα.

Από το υστέρηµα του µουσείου

«Αποφασίσαµε να συνεργαστούµε µε περιφερειακά µουσεία της χώρας, έτσι ώστε σπουδαία ευρήµατα τα οποία λόγω της απόστασης είναι λιγότερο προσιτά, άρα και λιγότερο γνωστά, να παρουσιαστούν σε ένα ευρύ κοινό, ελληνικό και διεθνές», εξηγεί ο ∆ηµήτρης Παντερµαλής, πρόεδρος του Μουσείου Ακρόπολης. «Επιπλέον, προσφέρουµε µε πολλή χαρά την εµπειρία και την τεχνογνωσία µας. Τα αντικείµενα που θα δείτε στην έκθεση θα επιστρέψουν στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Σαµοθράκης, το οποίο ανακαινίζεται, συντηρηµένα και παρουσιασµένα µε σύγχρονο τρόπο. Όλα αυτά γίνονται από το υστέρηµά µας, αλλά θεωρούµε ότι είναι µια σηµαντική συµβολή στον πολιτισµό της χώρας, ειδικά σε καιρό κρίσης…»

Τι οδήγησε στην επιλογή της Σαµοθράκης; «Το ότι είναι ένα από τα πιο αποµακρυσµένα νησιά του Αιγαίου και στην αρχαιότητα έπαιξε πολύ σηµαντικό ρόλο. Τα µυστήρια των Μεγάλων Θεών είχαν τεράστια ακτινοβολία σε ολόκληρη τη Μεσόγειο. Αποτελούν µια έκφανση της θρησκείας των αρχαίων Ελλήνων που δεν µας είναι πολύ γνωστή: διαφορετική από τη λατρεία των Ολύµπιων θεών, αλλά χωρίς να έρχεται σε σύγκρουση µαζί της.Ήταν προϊόν της ενδόµυχης επιθυµίας του ανθρώπου εκείνης της εποχής να είναι πιο προσωπικά δεµένος µε τη θεότητά του, σε µια υπερβατική σχέση που θα αφορούσε αποκλειστικά τον ίδιο. Και, όσο κι αν µας εκπλήσσει, περιείχαν χαρακτηριστικά των σηµερινών µυστηριακών λατρειών: νηστεία, προσευχή, εξοµολόγηση, επίκληση του θεού στις δύσκολες στιγµές», εξηγεί ο κ. Παντερµαλής.

Είχα την τύχη να παρακολουθήσω µέρος της προετοιµασίας της έκθεσης στα εργαστήρια του µουσείου, από την οµάδα του ∆ηµήτρη Μαραζιώτη, προϊσταµένου του τοµέα συντήρησης. Από τα µέσα Μαΐου, που τα 252 αντικείµενα έφτασαν από τη Σαµοθράκη, ο ίδιος και οι οκτώ συνεργάτες του (Κωνσταντίνος Βασιλειάδης, ∆ηµήτρης Μαγκαφάς, Μαρία Γαυρινιώτη, ∆ηµήτρης Κιλκής, Ιωάννα Φαρµάκη, Βασιλική Ραχιώτη, Ευαγγελία Φράγκου και ∆ηµήτρης Κορσαβίδης) αποδύθηκαν σε έναν αγώνα δρόµου ώστε όλα να είναι έτοιµα τη µέρα των εγκαινίων. ∆ούλεψαν χωρίς ωράριο, χωρίς αργίες και Σαββατοκύριακα. Τους είδα να καθαρίζουν σχεδόν µε τρυφερότητα τις πτυχές του χιτώνα της ακέφαλης Νίκης, ύψους 2,75 µ., που βρισκόταν στο πίσω ακρωτήριο του Ιερού. Να συγκολλούν µε χειρουργική ακρίβεια κοµµάτια από σπασµένα αγγεία. Να τοποθετούν σε ειδικές βάσεις τις εντυπωσιακές «Χορεύτριες», µέρος από ζωφόρο, ένα χρυσό λιονταράκι, εξαίρετο δείγµα περσικής χρυσοχοΐας του 4ου αι. π.Χ., πιθανότατα ανάθηµα Μακεδόνα που επέστρεψε σώος από την εκστρατεία του Μεγάλου Αλεξάνδρου, και µια µαρµάρινη επιγραφή σε πεσσό (τετράγωνη κολόνα), µε το σαφές και µάλλον απειλητικό µήνυµα «Αµύητον µη εισιέναι» – ο αµύητος να µείνει εκτός…

Αυτό που δεν είδα -και, δυστυχώς, δεν θα δουν ούτε οι επισκέπτες της έκθεσης- είναι το περίφημο άγαλµα της Νίκης της Σαµοθράκης, που βρέθηκε το 1863 στο Ιερό των Μεγάλων Θεών και φιλοξενείται στο Λούβρο. Υπήρχε η σκέψη για παρουσίαση ενός αντιγράφου, αλλά το αισθητικό αποτέλεσµα δεν θα ήταν το ιδανικό. ΄Ετσι, η ξενιτεµένη φτερωτή θεά θα είναι παρούσα µόνο µέσω ψηφιακής παρουσίασης. Είναι κι αυτή µια ευκαιρία να αποκατασταθεί η αλήθεια στα µάτια των χιλιάδων ξένων που αναµένεται να περιηγηθούν στο χώρο της έκθεσης. «Οι περισσότεροι επισκέπτες του Λούβρου», λέει ο κ. Παντερµαλής, «δεν γνωρίζουν πως υπάρχει ελληνικό νησί µε αυτό το όνοµα και θεωρούν πως πρόκειται για το όνοµα του αρχαίου καλλιτέχνη: η Νίκη του Σαµοθράκη.

Καθημερινή

Στην Αμφίπολη η πρόεδρος της Επιτροπής Πολιτισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

June 19, 2015

Silvia-Costa

“Αισθάνομαι μεγάλη συγκίνηση όπως αυτή που ένοιωσαν οι αρχαιολόγοι όταν ανακάλυψαν το μνημείο. Εντυπωσιάστηκα από την ποιότητα και το επίπεδο του έργου”, δήλωσε η πρόεδρος της επιτροπής Πολιτισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Σίλβια Κόστα μετά την έξοδο της από το αρχαιολογικό μνημείο του λόφου Καστά στο οποίο ξεναγήθηκε από την αρχαιολόγο Κατερίνα Περιστέρη η ίδια και η οκταμελής αντιπροσωπεία της επιτροπής πολιτισμού και παιδείας του ευρωπαϊκού κοινοβουλίου.

“Το μέγεθος του μνημείου είναι μοναδικό και η ποιότητα των σφιγγών και των καρυάτιδων είναι εντυπωσιακή” απάντησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κ. Κόστα ερωτηθείσα για το αν είχε συναντήσει παρόμοιο ταφικό μνημείο στην Ελλάδα.

“Οπωσδήποτε τώρα έχουν χρέος όλοι οι συνάδελφοι στην Ευρώπη να υποστηρίξουν το έργο, να αναγνωριστεί ως μνημείο προστατευόμενο από την UNESCO”, είπε η πρόεδρος της ευρωπαϊκής Επιτροπής Πολιτισμού ενώ αναφερόμενη στις διαπραγματεύσεις που γίνονται μεταξύ Ελλάδας και εταίρων επεσήμανε: “Ελπίζω να υπάρξει θετική κατάληξη και θετική λύση και συμφωνία Ελλάδος- Ευρώπης και να χρησιμοποιηθούν οι πόροι του κοινοτικού ταμείου για την αναστήλωση του μνημείου.Τα αρχαιολογικά ευρήματα στην Μακεδονία είναι κι ένας άλλος λόγος για να μείνει η Ελλάδα στην Ευρώπη”, είπε χαρακτηριστικά.

ΑΠΕ-ΜΠΕ


%d bloggers like this: