Archive for the ‘Thessalonike & Other Macedonian Cities’ category

Ακαδημαϊκοί Σκοπίων: Η γραφή του Δισπηλιού είναι η αρχαία …σλαβο μακεδονική!

December 26, 2015

1

ΡΕ ΠΡΟΦΕΣΟΡΟΙ, τι πίνετε και δεν μας δίνετε;;;;

Ακαδημαϊκοί Σκοπίων: Η γραφή του Δισπηλιού είναι η αρχαία …σλαβο μακεδονική!

Δεκέμβριος 26, 2015.

Αν μη τι άλλο, εντύπωση προκαλεί το γεγονός, ότι ‘επιστημονικά’ άρθρα των Σλάβων των Σκοπίων παρουσιάζουν τους πανάρχαιους κατοίκους του γεωγραφικού χώρου της Μακεδονίας, ως …προγόνους τους και μάλιστα διατείνονται ότι αυτοί διέδωσαν τον πολιτισμό σε όλη τη γη.

Το άρθρο έχει τίτλο « Συμβολή της Μακεδονίας στον παγκόσμιο πολιτισμό» δημοσιεύθηκε στις 23 Δεκεμβρίου 2015, και υπογράφεται από τους ακαδημαϊκούς Αντόνιε Σκόκλιεβ-Ντόντσο [Антоније Шкокљев-Дончо] και Σλάβε Νικολόφσκι- Κατίν [Славе Николовски – Катин] . Παρουσιάζει την επιγραφή που βρέθηκε στο Δισπηλιό της Καστοριάς, ως την πρώτη γραφή των …προγόνων τους.

Η Ελλάδα, λέει, δεν είχε καμία σχέση με την αρχαία Μακεδονία γιατί οι Έλληνες άλλαξαν την γραμμική Α και Β και καθιέρωσαν την φοινικική γραφή.

Η γραφή αυτή αργότερα ονομάστηκε ‘άλφα βήτα’ που είναι μια παραπλανητική ονομασία του «ελληνικού αλφάβητου», αλλά όλα τα ουσιώδη στοιχεία της, όπως το σχήμα των γραμμάτων, τα ονόματα, η ετυμολογία και η κατεύθυνση της γραφής είναι πανομοιότυπα των Φοινίκων.

Οι πανάρχαιοι, όμως, Μακεδόνες   είχαν επινοήσει τη δική τους γραφή που δεν έχει καμία σχέση με τη φοινικική.

Ορφέας και Αλέξανδρος …πρόγονοι των Σλάβων των Σκοπίων!

Μάλιστα ο αρχαιολόγος Gimbutas (Гимбутас 1982), επικαλούμενος τη ραδιοχρονολόγηση των αρχαιολογικών ευρημάτων στα Σκόπια, λέει ότι τα γραμμικά σημεία που βρίσκονται συνήθως σε θραύσματα αγγείων, σφραγίδες κλπ, επιβεβαιώνουν ότι το πρώτο γραμμικό αλφάβητο δημιουργήθηκε στα Σκόπια περί την 6η με αρχές της 5ης χιλιετίας.

Έτσι: «Στην αρχέγονη εποχή επιβεβαιώνεται η «μακεδονική γραφή» από τα αρχαιολογικά ευρήματα στη θέση Ιλίνα Γκόρα, κοντά στα Σκόπια που χρονολογείται μεταξύ του 7.000 και 6000 π.Χ., όπως επίσης και στο χωριό Δισπηλιό στη νοτιοδυτική ακτή της λίμνης της Καστοριάς. Εκεί βρέθηκε ένα δισκίο με επιγραφή σε μορφή γραμμικής.

Το δισκίο αυτό με τη χρησιμοποίηση του άνθρακα C-14, χρονολογήθηκε περί το 5260 π.Χ. και φυλάσσεται στο αρχαιολογικό μουσείο του Δισπηλιού της Καστοριάς.

Η περιοχή αυτή βρίσκεται περίπου 3,5 χιλιόμετρα από το Άργος Ορεστικό που δημιουργήθηκε από τη μακεδονική δυναστεία των Αργεαδών. Μάλιστα κοντά στην πόλη των Σκοπίων βρέθηκε μία χάλκινη οβάλ σφραγίδα με αρχαίο κείμενο στην περιοχή ‘Τσέρια’ [Церија] που χρονολογείται περί το 1500 π.Χ., σύμφωνα με τον Βασίλ Ηλίοφ.

Αυτά τα γραπτά μνημεία μαρτυρούν ότι η συλλαβική γραμμική γραφή είχε ιερό χαρακτήρα και είναι παλαιότερη από τα ιδεογράμματα της Μεσοποταμίας, περίπου δύο χιλιετίες.

Επιστημονικές έρευνες έχουν δείξει ότι η πρώτη γραφή στα Βαλκάνια, ιδιαίτερα στην αρχαία Μακεδονία, είναι της γραμμικής μορφής και δεν προέρχεται από τη Μεσοποταμία.

Είναι τοπική ‘κεντροβαλκανικής’ [централнобалканск] προέλευσης που απαντάται ταυτόχρονα στη δυτική Μακεδονία, την Καστοριά και στα κεραμικά της Σερβίας του νεολιθικού πολιτισμού.

Εξάλλου, η «μακεδονο-καστοριανή» (Δισπηλιό) γραφή πρόσφατα αποκρυπτογραφήθηκε από τον …Βασίλ Ιλίοφ, όπως αναφέρεται σε σχετικό βιβλίο του…

Ο συντάκτης στη συνέχεια του άρθρου του, αναφέρει ότι σύμφωνα με τους γλωσσολόγους όλες οι γλώσσες του κόσμου ξεκίνησαν από μία γλώσσα, την Πρωτογλώσσα, και αφήνει να εννοηθεί ότι αυτή η πρωτογλώσσα ήταν η αρχαία «μακεδονική»…

(Κάποτε οι Έλληνες πήγαιναν να σπουδάσουν στα Σκόπια. Μάλιστα και αρχαιολογία. Αυτά μαθαίνανε;)

http://www.echedoros-a.gr/2015/12/blog-post_904.html

Βρέθηκε νέος μακεδονικός τάφος στην Πέλλα

December 23, 2015

1

Βρέθηκε νέος μακεδονικός τάφος στην Πέλλα

Ένας νέος μακεδονικός τάφος, με τέσσερις θαλάμους, ήρθε στο φως εντός του σύγχρονου οικισμού της Πέλλας κατά τη διάρκεια εργασιών στο δίκτυο αποχέτευσης.

Όπως πληροφορεί το υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού με ανακοίνωσή του, «το ενδιαφέρον στο νέο μακεδονικό τάφο της Πέλλας είναι η αρχιτεκτονική μορφή του, αφού εκτός από το κεντρικό σκέλος, με προθάλαμο και κυρίως θάλαμο, διαθέτει δύο ακόμη πλευρικούς θαλάμους που ανοίγονται στη βόρεια και νότια πλευρά του προθαλάμου».

Ο τάφος, που συλήθηκε στην αρχαιότητα όπως και οι περισσότεροι τέτοιοι τάφοι, ανήκει, σύμφωνα με τα κινητά ευρήματα (λυχνάρια και ειδώλια) που βρέθηκαν στο εσωτερικό του, στο α’ μισό του 3ου αι. π.Χ.

Συγκεκριμένα, όπως σημειώνει το ΥΠΠΟΑ, «από το κεντρικό σκέλος (σσ. του τάφου) με ύψος τοίχων 2,50 μ. έχει καταστραφεί η καμαρωτή οροφή.

Αντίθετα οι καμάρες των πλευρικών θαλάμων σώζονται σε άριστη κατάσταση. Στο εσωτερικό του νότιου πλευρικού θαλάμου υπάρχει λίθινο βάθρο, πάνω στο οποίο είχε τοποθετηθεί η κλίνη του νεκρού ή της νεκρής.

Η είσοδος του αντικρινού βόρειου θαλάμου προστατευόταν με φράγμα, από το οποίο διατηρείται η κατώτερη λιθόπλινθος.

Ο δρόμος και η πρόσοψη του τάφου, που βρίσκονται στα ανατολικά, δεν στάθηκε δυνατό να ερευνηθούν στην παρούσα φάση. Όμως, όπως συμπεραίνεται από τα πεσμένα αρχιτεκτονικά μέλη η πρόσοψη αναμένεται να έχει μνημειακή διαμόρφωση με αετωματική επίστεψη.

Το θυραίο άνοιγμα του προθαλάμου έκλεινε με ξύλινη θύρα ύψους 2,78 μ και πλάτους 1,30 μ.».

Ο μακεδονικός τάφος, όπως και άλλοι δεκαοκτώ κιβωτιόσχημοι και κεραμοσκεπείς τάφοι του ανατολικού νεκροταφείου της Πέλλας, πρωτεύουσας του μακεδονικού βασιλείου, που αποκαλύφθηκαν κατά τις εκσκαφές, ερευνήθηκαν από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πέλλας από τον Οκτώβριο του 2014 έως και τον Δεκέμβριο του 2015.

Η δαπάνη εξασφαλίστηκε μέσω υποέργου αυτεπιστασίας που εκτελείτο παράλληλα με το κυρίως τεχνικό έργο.

Αθηναϊκό Πρακτορείο, Αθήνα

Αρχαία πόλη – μυστήριο στην Πίνδο

November 24, 2015

Kastri«Το ύψωμα Καστρί είχε στρατηγική σημασία για τη χώρα των Τυμφαίων, καθώς φαίνεται να ελέγχει τους δρόμους προς την Ηπειρο, τη Θεσσαλία και την πεδινή Μακεδονία»

Τα λείψανα ενός αξιόλογου οικοδομικού συγκροτήματος, καθώς και έναν πετρόχτιστο άστυλο ναό έφερε στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη στο Καστρί Γρεβενών, σε υψόμετρο 1.200 μέτρων στην Ανατολική Πίνδο.

Το Καστρί ήταν η οχυρωμένη ακρόπολη μιας αρχαίας πόλης της χώρας των Τυμφαίων στο μακεδονικό βασίλειο, ακόμη ωστόσο οι αρχαιολόγοι δεν είναι σε θέση να προσδιορίσουν το όνομα της πόλης και τη θεότητα που λατρευόταν εκεί.

«Σίγουρα ήταν μια σπουδαία πόλη, όπως δείχνουν τα αρχιτεκτονικά μέλη, κυρίως αυτά της εντυπωσιακής δωρικής στοάς, που μαζί με το μεγάλο κτίριο και τον ναό σχηματίζουν ένα μεγάλο Π στο οικοδομικό συγκρότημα», λέει στο «Εθνος» η διευθύντρια της ανασκαφής, ομότιμη καθηγήτρια Κλασικής Αρχαιολογίας στο Α.Π.Θ., Στέλλα Δρούγου.

Ειδικά για τον ναό η κ. Δρούγου αναφέρει ότι εκεί λατρευόταν κάποια σημαντική θεότητα, ίσως ο Δίας ή η μητέρα των Θεών (Ρέα, Γαία, Κυβέλη), αλλά τα ευρήματα δεν οδηγούν ακόμη σε ασφαλές συμπέρασμα. Ένα πλήθος σιδερένιων δαχτυλιδιών επιβεβαιώνει τις αρχικές εκτιμήσεις ότι στην περιοχή υπήρχαν μύστες, ενώ στα θραύσματα κεραμικής περιλαμβάνονται από ερωτικά μηνύματα μέχρι τμήματα από ασπίδες.

Όσον αφορά τα νομίσματα, τα περισσότερα είναι μακεδονικά, υπάρχουν όμως και από άλλες περιοχές, όπως την Ήπειρο, τη Θεσσαλία, ακόμη και τα νησιά, γεγονός που δείχνει τη σπουδαιότητά της στον χώρο και τον χρόνο.Η αρχαία πόλη ήταν σε συνεχή κατοίκηση από τον 4ο π.Χ. αιώνα μέχρι το 150 π.Χ., όταν καταστράφηκε μετά από πολιορκία των Ρωμαίων και μάλιστα άγρια, όπως δείχνουν ίχνη από αιχμές και βέλη. «Το ύψωμα Καστρί είχε στρατηγική σημασία για τη χώρα των Τυμφαίων, καθώς φαίνεται να ελέγχει τους δρόμους προς την Ήπειρο, τη Θεσσαλία και την πεδινή Μακεδονία. Η μορφή των οικοδομημάτων και η θεμελίωσή τους στο τέλος του 4ου αιώνα π.Χ. επιβεβαιώνουν τη σημασία τους ήδη στην περίοδο αυτή που συνδέεται πολύ καλά με τα γεγονότα που ακολούθησαν τον θάνατο του Μεγάλου Αλεξάνδρου», αναφέρει η κ. Δρούγου.

Αναλόγως και ο άστυλος ναός, μήκους 18,80 μ. και πλάτους 11.40 μέτρων, είχε κτιστό πρόναο. Ήταν στεγασμένος με κεράμωση χρονολογημένη στον 4ο π.Χ. αιώνα, που κατά καιρούς δέχτηκε νεότερες επιδιορθώσεις κατά τον 3ο π.Χ. αιώνα -όταν πιθανόν καταστράφηκε από φωτιά- ενώ κατά τον 2ο π.Χ. αιώνα καταλήφθηκε από τους Ρωμαίους.

Στο εσωτερικό του ναού και παρά την εκτεταμένη καταστροφή που επέφερε -ανάμεσα στα άλλα- και η λαθαρπαγή, διαπιστώθηκε με βεβαιότητα ότι το δάπεδό του σχηματίζεται από πηλόχωμα πάχους 0,10 μ., πιθανόν πάνω σε μια χαλαρή υποθεμελίωση.

Τα μέχρι τώρα ευρήματα επιτρέπουν τη χρονολόγηση της οικοδόμησης του συγκροτήματος στα τελευταία χρόνια της βασιλείας του Αλέξανδρου Γ΄ή στα χρόνια που ακολούθησαν μετά τον θάνατό του. Κατά τους χρόνους που ο Κάσσανδρος ονομάζεται βασιλιάς (306 π.Χ.) φαίνεται πως ολοκληρώνεται η οικοδόμηση των κτιρίων της ακρόπολης. Το αποδεικνύουν πλήθος νομισμάτων του Κασσάνδρου, τα οποία βρέθηκαν στο στρώμα με τα κεραμίδια του ναού, αλλά και στο κεντρικό κτίριο και στη στοά.

Το αρχαιολογικό έργο στο Καστρί θα παρουσιαστεί σε ειδική εκδήλωση που θα γίνει αύριο στο Κέντρο Διάδοσης Ερευνητικών Αποτελεσμάτων του Α.Π.Θ., και εκτός από την κ. Δρούγου που θα μιλήσει για τη φετινή ανασκαφή, ο επίκουρος καθηγητής Αρχαίας Ιστορίας στο Α.Π.Θ., Γιάννης Ξυδόπουλος, θα αναφερθεί στη χώρα των Τυμφαίων και ο ομότιμος καθηγητής Νεότερης Τέχνης στο Α.Π.Θ., Μιλτιάδης Παπανικολάου, στο «Καστρί στους Αγίους Θεοδώρους».

«Μέχρι στιγμής έχουμε πολύ ενδιαφέροντα δεδομένα, τα οποία διαγράφουν τον επόμενο στόχο της ανασκαφής αυτής στις ανατολικές πλαγιές της Πίνδου με τη βεβαιότητα ότι στο μέλλον μπορεί να διαμορφωθεί εκεί ένας πολύ ενδιαφέρων και ξεχωριστός αρχαιολογικός χώρος», μας είπε η κ. Δρούγου.

ΜΑΡΙΑ ΡΙΤΖΑΛΕΟΥ , Εθνος

Οι θεοί του Ολύμπου στη Νέα Υόρκη

October 13, 2015

Dion_1Ευρήματα από το ιερό της Ισιδος θα περιλαμβάνει η πέμπτη ενότητα της έκθεσης

«Δίον: Θεοί και θνητοί». Με αυτόν τον τίτλο, (και στα αγγλικά «Dion: Gods and Mortals») αρχαιολογικοί θησαυροί από την ιερή πόλη των Μακεδόνων θα παρουσιαστούν στη Νέα Υόρκη, σε μια έκθεση του Ιδρύματος «Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης».

Το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο έχει γνωμοδοτήσει θετικά για την προσωρινή εξαγωγή εκατόν ένδεκα αρχαίων έργων από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πιερίας και η έκθεση αναμένεται να γίνει μέσα στην επόμενη χρονιά.

«Το βασικό χαρακτηριστικό που θέλουμε να αναδείξουμε είναι πώς οι θεοί των Ελλήνων βγήκαν από την καταπληκτική φύση της χώρας και πώς οι λατρείες σχετίζονται άμεσα με την τοπική φύση», λέει στο «Εθνος» ο ανασκαφέας του Δίου και πρόεδρος του Μουσείου της Ακρόπολης Δημήτρης Παντερμαλής.

«Έχουμε τον Όλυμπο, ένα ψηλό βουνό, έχουμε χαράδρες, νερά που αναβλύζουν και δέντρα, κεραυνούς που πέφτουν. Όλα αυτά τροφοδότησαν τη μυθολογία. Ακόμα και σήμερα, η φύση είναι σχεδόν ανέγγιχτη».

Dion_2

Ταυτοχρόνως, με την έκθεση θα παρουσιαστούν οι κάτοικοι της πόλης όπου ήταν τα ιερά. «Θα ανασυγκροτήσουμε την εικόνα τους και θα δείξουμε ποιος ήταν ο πολιτισμός τους», λέει ο κ. Παντερμαλής.

Το σημαντικότερο κατά τον ίδιο είναι πως όλα μα όλα τα εκθέματα «προέρχονται από ανασκαφές στο Δίον. Σε αντίθεση με τα μουσεία του εξωτερικού, που έχουν αρχαιότητες από λαθρανασκαφές, αρχαιοκαπηλία και βίαιη απαγωγή. Εδώ, μπορούμε να ξέρουμε την ιστορία κάθε ευρήματος και πώς τα κινητά σχετίζονται με συγκεκριμένα κτίρια ή ταφικά μνημεία. Αυτή είναι η ειδοποιός διαφορά που πρέπει να εκμεταλλευθούν τα ελληνικά μουσεία τονίζοντάς την. Αλλά και για τον επισκέπτη, αποκτά άλλο ενδιαφέρον το κάθε εύρημα, καθώς μπορούμε να του δώσουμε μια ζωντανή εικόνα».

Dion_3Στην έκθεση θα παρουσιαστούν και οι κάτοικοι του Δίου. «Θα ανασυγκροτήσουμε την εικόνα τους και θα δείξουμε ποιος ήταν ο πολιτισμός τους», λέει ο κ. Παντερμαλής

Προσδοκία του συνομιλητή μας είναι πως μια τέτοια έκθεση, με ευρήματα που πρώτη φορά βγαίνουν στο εξωτερικό, μπορεί να ανανεώσει το ενδιαφέρον του κόσμου για την περιοχή, ώστε να αυξηθεί η επισκεψιμότητα.

Η πρώτη εκθεσιακή ενότητα αναφέρεται σε ευρήματα από τάφους της Πρώιμης Εποχής του Σιδήρου, η οποία αποτελεί το ιστορικό σκηνικό που συνδέει τον μύθο του Ορφέα με το Δίον και τα άφθονα νερά στην περιοχή. Η δεύτερη ενότητα περιέχει ευρήματα από την ανασκαφή του τεμένους του Διός Ολυμπίου.

Dion_4

Αμφορέας με γραπτή διακόσμηση από το Πλάτωμα Ασπροβάλτας, Νεολιθική εποχή

Η τρίτη ενότητα παρουσιάζει χαρακτηριστικά ευρήματα από το ιερό του Διός Υψίστου. Η τέταρτη ενότητα αναφέρεται στο ιερό της Δήμητρας με τα παλιότερα ιερά κτίσματα του Δίου. Η πέμπτη ενότητα περιλαμβάνει ευρήματα από το ιερό της Ίσιδος.

Η προϊστορική Μακεδονία στην Πολωνία

Η προϊστορική Μακεδονία «ταξιδεύει» στην Πολωνία μέσα από 250 χαρακτηριστικά αρχαιολογικά ευρήματα από ανασκαφές οικισμών και επιφανειακές έρευνες -τα περισσότερα από τα οποία θα εκτεθούν για πρώτη φορά. Η έκθεση με τίτλο «Everyday Life in Prehistoric Macedonia» («Καθημερινή ζωή στην προϊστορική Μακεδονία») φιλοξενείται αρχικά και μέχρι τις 17 Μαρτίου 2016 στο Αρχαιολογικό Μουσείο του Πόζναν, ενώ στη συνέχεια θα μεταφερθεί στο Κρατικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Βαρσοβίας.

Τη διοργάνωση έχει το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης και αντικείμενα δάνεισαν οι Εφορείες Αρχαιοτήτων Περιφέρειας Θεσσαλονίκης και Πιερίας.

Το πολωνικό κοινό θα έχει τη δυνατότητα για πρώτη φορά να αποκτήσει μια συνολική εικόνα της προϊστορικής Μακεδονίας, μέσα από τα σπάνια ευρήματα που «εικονογραφούν» με εύγλωττο τρόπο ποικίλες όψεις του προϊστορικού πολιτισμού, ο οποίος αναπτύχθηκε από τη Νεολιθική εποχή μέχρι την πρώιμη εποχή του Σιδήρου.

Αγγελική Κώττη, Εθνος

«Άρωμα» από τον 18ο αιώνα στη Σιάτιστα Κοζάνης

October 10, 2015

Siatista1

Ολοκληρώνονται από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Ημαθίας η συντήρηση και η ανακαίνιση του γοητευτικού αρχοντικού της Πούλκως στη Σιάτιστα Κοζάνης, που αποτελεί ένα εξαιρετικό δείγμα αστικής αρχιτεκτονικής.

Η προϊσταμένη της Εφορείας Αγγελική Κοτταρίδη το περιγράφει ως ένα από τα πιο χαρακτηριστικά αποτυπώματα της καθημερινότητας του 18ου αιώνα, εύγλωττο μάρτυρα της άνθησης των πόλεων της Δυτικής Μακεδονίας, όπου το επιχειρηματικό δαιμόνιο των Ρωμιών εμπόρων κατάφερε να μετατρέψει τις ευκαιρίες της Pax Ottomana σε πλούτο και ποιότητα ζωής.

Ευρύχωρες σάλες, εντυπωσιακά τζάκια, άνετα μιντέρια, υαλοστάσια με κομψά αραβουργήματα και χρωματιστά γυαλιά που μετατρέπουν το φως σε μαγικό παιχνίδι, ξύλινες επενδύσεις, λαμπερά, χαρούμενα χρώματα, ζωγραφιές παντού με ανθοδέσμες και γλάστρες, λουλούδια κάθε λογής και φρούτα και πουλιά, που ακολουθώντας τη μόδα της εποχής φέρνουν τους ανοιξιάτικους κήπους μέσα στο σπίτι. Παράλληλα, δημιουργούν το ιδανικό περιβάλλον για να απολαύσουν οι ένοικοι τη χαρά της ζωής, μιας ζωής άνετης και εκλεπτυσμένης που συνεχίζει τη μακριά παράδοση της Ανατολής.

«Η ομορφιά της χειροποίητης χάρης συνεπήρε το προσωπικό μας. Μάστορες, ξυλουργοί και συντηρητές κέντησαν κυριολεκτικά και όλοι είμαστε περήφανοι για το αποτέλεσμα. Και αυτό που φαινόταν ακατόρθωτο έγινε. Παντού εκπληκτικά πατητά κονιάματα, με υφή πορσελάνης, σαν να ξαναβρήκαν τα μαστόρια το χαμένο αρχαίο μυστικό», σημειώνει η κ. Κοτταρίδη.

Siatista2Το εξαιρετικής τέχνης τζάκι

Το αρχοντικό της Πούλκως βρίσκεται πολύ κοντά στην πλατεία της Γεράνειας, σε μια γειτονιά της Σιάτιστας, όπου σώζονται και άλλα αρχοντικά. Σύμφωνα με κτητορική επιγραφή χαραγμένη σε ένα αγκωνάρι κοντά στην είσοδο του κτηρίου, το αρχοντικό άρχισε να χτίζεται το 1752.

Siatista3Ξεχωρίζουν τα πολύχρωμα ζωγραφιστά ταβάνια

Είναι χαρακτηριστικό πως φέρει το όνομα μίας από τις ιδιοκτήτριες, της Ελένης Πουλκίδου (Πούλκως), η οποία δεν ήταν η πρώτη ένοικος, αλλά το απέκτησε αρκετά αργότερα. Όπως αποδεικνύεται από τα επίσημα έγγραφα που υπάρχουν σε διάφορες υπηρεσίες, η Ελένη Πουλκίδου, σύζυγος του έμπορου Μιχαήλ Καραμπέρη, το κληρονόμησε από τη μητέρα της το 1910 και κατοίκησε σε αυτό αρκετά χρόνια αργότερα με την οικογένειά της. Το 1921 το μεταβίβασε στην κόρη της Βασιλική, σύζυγο του Αναστασίου Πουγγιά, η οποία πέθανε το 1959 και το κληρονόμησαν τα παιδιά της έως το 1966, οπότε και πέρασε στο Δημόσιο και συγκεκριμένα στο υπουργείο Πολιτισμού, μέσα από αναγκαστική απαλλοτρίωση.

Siatista4Μεγάλο ενδιαφέρον έχει και το εξωτερικό του αρχοντικού

Το τζάκι

Η συντήρηση και η αποκατάσταση του αρχοντικού-έχουν απομείνει μόνο μικρολεπτομέρειες-αποκάλυψαν πανέμορφα, πολύχρωμα ζωγραφιστά ταβάνια, φαρσώματα (ξύλινες επενδύσεις), ντουλάπες με διακοσμητικά μοτίβα, ενώ και οι φεγγίτες έχουν περίπλοκα σχέδια.

Στο…επίσημο δωμάτιο του πάνω ορόφου ξεχωρίζει ένα εξαιρετικής τέχνης τζάκι, με κόγχες, ανάγλυφα ανθοδοχεία και φρουτιέρες, στεφάνια και γιρλάντες, ενώ εντυπωσιακό είναι και το τζάκι ενός άλλου δωματίου που φέρει διακόσμηση με ζωγραφιστά γυαλάκια. Ενδιαφέρον έχει και το εξωτερικό του αρχοντικού, στην πρόσοψη του οποίου είναι ζωγραφισμένα καράβια, αγαπημένο θέμα των Σιατιστινών, καθώς και ρόδακες.

Αλλά και στην πλακόστρωτη αυλή σώζονται ακόμη οι μαρμάρινοι «στύλοι», πάνω στους οποίους στηρίζονταν τα ξύλα που συγκρατούσαν την κληματαριά, ενώ και οι παλαιότεροι θυμούνται ότι υπήρχαν κληματαριά και διάφορα άλλα δέντρα.

ΜΑΡΙΑ ΡΙΤΖΑΛΕΟΥ , Εθνος

Οι αρχαιολόγοι αποκρυπτογραφούν τους κώδικες της Αμφίπολης

October 4, 2015

Amphipoli_Kasta2

Κοινός τόπος των ανθρώπων του αρχαιολογικού κόσμου είναι να συνεχιστούν οι ανασκαφές και η έρευνα για το ταφικό μνημείο της Αμφίπολης, παρά το γεγονός ότι έχουν διχαστεί -για ακόμη μία φορά- τώρα με αφορμή τη θέση που διατύπωσε η ανασκαφέας, προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Σερρών Κατερίνα Περιστέρη, ότι πρόκειται για ταφικό ηρώο που έγινε με εντολή του Μεγάλου Αλεξάνδρου προς τιμήν του στενού του φίλου Ηφαιστίωνα.

Ενθουσιώδης ήταν η υποδοχή της αρχαιολόγου το απόγευμα της περασμένης Τετάρτης στην κατάμεστη από κόσμο Αίθουσα Τελετών του ΑΠΘ, καθώς και στο μεγάλο αμφιθέατρο της Πολυτεχνικής Σχολής, που άνοιξε για να φιλοξενήσει εκατοντάδες ανθρώπους που έμειναν απ’έξω και παρακολούθησαν την εκδήλωση σε απευθείας σύνδεση.

Δεν συνέβη, όμως, το ίδιο και με πολλούς γνωστούς αρχαιολόγους. Οι περισσότεροι εξ αυτών επέλεξαν να την παρακολουθήσουν μέσω του Διαδικτύου, ενώ ελάχιστοι ήταν στην αίθουσα. Υπάρχουν εκείνοι που συντάσσονται στο πλευρό της, κάποιοι διατηρούν επιφυλάξεις και άλλοι είναι κατηγορηματικοί απορρίπτοντας τα περί Ηφαιστίωνα.

Ψύχραιμη ήταν η προσέγγιση της καθηγήτριας Αρχαιολογίας και συνεργάτιδας του Μανόλη Ανδρόνικου, Χρυσούλας Παλιαδέλη στο «Εθνος της Κυριακής», καθώς υποστήριξε πως βρήκε την ερμηνεία της Κατερίνας Περιστέρη «γοητευτική».

Απόλυτα σύμφωνος με την ανασκαφέα της Αμφίπολης είναι ο καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κύπρου Θόδωρος Μαυρογιάννης, ο οποίος ήδη από τον Σεπτέμβριο του 2014 υποστηρίζει ότι στην Αμφίπολη υπάρχει ο τάφος του Ηφαιστίωνα.

Αντίθετα σοβαρές ενστάσεις διατυπώνει η προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ημαθίας Αγγελική Κοτταρίδη, αν και επισημαίνει ότι «το μνημείο είναι αυταξία και έχει ενδιαφέρον ανεξάρτητα από τις όποιες παρερμηνείες».

Επιφυλακτικός είναι ο καθηγητής Επιγραφικής του ΑΠΘ Γιάννης Τζιφόπουλος και με… χρησμό σχολιάζει τα ευρήματα ο ακαδημαϊκός Μιχάλης Τιβέριος. Επικριτικός για τον τρόπο που χειρίζεται την ανασκαφή η κ. Περιστέρη είναι ο Ν. Μπελογιάννης, τέως υπεύθυνος του Κέντρου Λίθου του υπουργείου Πολιτισμού. «Πρώτα ολοκληρώνεται μια ανασκαφή και μετά γίνονται οι δηλώσεις», λέει.

Τα ευρήματα

Η κ. Περιστέρη και ο στενός της συνεργάτης Μιχάλης Λεφαντζής αποκάλυψαν ότι βρέθηκαν τρεις επιγραφές με τη λέξη «ΕΛΑΒΟΝ» (από το «παρέλαβον») και το μονόγραμμα του Ηφαιστίωνα, σε «ορφανά» μάρμαρα από τον περίβολο που βρίσκονται πλησίον του Λέοντα της Αμφίπολης. Και επειδή το Η είναι μεγαλύτερο σε σχέση με τα άλλα γράμματα συνάγουν το συμπέρασμα ότι εννοεί «ηρώο». Διαβάζουν, λοιπόν, την επιγραφή ως «Παρέλαβον ηρώον Ηφαιστίωνος». Επιπλέον το ίδιο μονόγραμμα του Ηφαιστίωνα βρέθηκε και σε δύο εννιάφυλλους ρόδακες στο επιστύλιο του πλευρικού τοίχου στον δεύτερο χώρου του μνημείου, πίσω από τις Σφίγγες.

Αγγελική Κοτταρίδη

Η ανασκαφή έχει δοκιμάσει την κοινή λογική

Η προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ημαθίας και συνεργάτις του Μ. Ανδρόνικου, Αγγελική Κοτταρίδη, διατυπώνει σοβαρές αντιρρήσεις. «Αν θέλανε να βάλουν μια επιγραφή που να δήλωνε ότι πρόκειται για ηρώο του Ηφαιστίωνα, θα έφτιαχναν μια πιο περίτεχνη επιγραφή. Δεν θα το έγραφαν σε κάποιες μαρμάρινες πλάκες και θα τις έβαζαν κάπου στον περίβολο», μας λέει. Επιπλέον διαφωνεί ότι το μονόγραμμα δείχνει το όνομα του Ηφαιστίωνα.

Υποστηρίζει ότι «το Η είναι κακογραμμένο, το Φ μπορεί να διαβαστεί και ως 8 και όλη η επιγραφή δεν ανταποκρίνεται στην προσωπικότητα του Ηφαιστίωνα». Αντιρρήσεις εκφράζει και για το μονόγραμμα ΑΝΤ, που αποδίδεται από την κ. Περιστέρη στη δυναστεία των Αντιγονιδών και κατηγορηματικά από τον Μ. Λεφαντζή στον Αντίγονο τον μονόφθαλμο.

«Γιατί να μη σημαίνει κάποιον άλλον Αντίγονο άσχετο με τη δυναστεία; Γιατί να μην είναι ένας Αντίγονος λατόμος ή ο ιδιοκτήτης του λατομείου;», αναρωτιέται. «Η ανασκαφή της Αμφίπολης έχει δοκιμάσει την κοινή λογική», ρίχνει το «καρφί» της η κ. Κοτταρίδη και επισημαίνει ότι κατά την επίσκεψή της στο τέλος Μαΐου – μαζί με τη γ.γ. του υπουργείου Πολιτισμού Μ. Βλαζάκη και τη διευθύντρια του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης Τζ. Βελένη – είδε «μόνο κεραμική του 2ου π.Χ. αιώνα και νομίσματα Αμφιπολιτών επίσης του 2ου π.Χ. αιώνα».

Επίσης, επιμένει ότι οι Καρυάτιδες, αλλά και όλο το μνημείο χρονολογούνται στον 2ο π.Χ. αιώνα, ενώ «χρεώνει» στην ανασκαφική ομάδα ότι δεν έκανε αυτές τις ανακοινώσεις σε ένα επιστημονικό συνέδριο, παρουσία αρχαιολόγων, οι οποίοι θα έθεταν και ερωτήσεις, αλλά σε μια εκδήλωση του Συλλόγου Αποφοίτων του ΑΠΘ. «Εντάσσεται κι αυτό στην επιθυμία του μεγαλοϊδεατισμού αυτής της ανασκαφικής ομάδας», καταλήγει.

Χρυσούλα Παλιαδέλη

Γοητευτική η προσέγγιση

Η ερμηνεία της Κ. Περιστέρη και του Μ. Λεφαντζή αναφορικά με το ταφικό ηρώο του Ηφαιστίωνα είναι για τη Χρυσούλα Παλιαδέλη «μια γοητευτική προσέγγιση που είναι συμβατή με το μέγεθος και την ιδιομορφία του μνημείου στην Αμφίπολη». Διατηρεί, ωστόσο, για τον εαυτό της, «ως αρχαιολόγος», μια σειρά από αναπάντητα ερωτήματα και ζητά διευκρινίσεις για «θέματα περισσότερο τεχνικά».

Από την παρουσίαση του καθηγητή Εφαρμοσμένης Γεωφυσικής του ΑΠΘ Γρηγόρη Τσόκα, ο οποίος έκανε τη γεωφυσική διασκόπηση του μνημείου, η κ. Παλιαδέλη λέει ότι κατάλαβε πλέον «πολύ καλά τη δομή του».

Από την ανάλογη παρουσίαση του Μ. Λεφαντζή για την κατασκευή και τη χωροθέτηση του Λέοντα της Αμφίπολης «πείστηκα ότι το λιοντάρι ήταν στην κορυφή του τύμβου». Για το μονόγραμμα του Ηφαιστίωνα, όμως, διατηρεί επιφυλάξεις. «Δεν έχω ξαναδεί τέτοια συντομογραφία ονόματος στο τέλος του 4ου π.Χ. αιώνα, αλλά τα γράμματα είναι εκεί. Και προφανώς κάτι σημαίνουν. Η ανάγνωση της κ. Περιστέρη είναι ενδιαφέρουσα, αλλά θα περίμενα ολόκληρο το όνομα ή κάτι πιο ευδιάκριτο», μας λέει η κ. Παλιαδέλη και σημειώνει: «Δεν έχω αντεπιχείρημα, αλλά διατηρώ έναν δισταγμό».

Θόδωρος Μαυρογιάννης

Καμία αμφιβολία για την επιγραφή

Δικαιωμένος αισθάνεται ο καθηγητής του Πανεπιστήμιου Κύπρου Θόδωρος Μαυρογιάννης. «Δεν μπορεί πλέον κανείς να αμφισβητήσει ότι η ομάδα της κ. Περιστέρη έκανε μια εξαιρετική δουλειά. Δεν χωρά αμφιβολία πως η επιγραφή γράφει “παρέλαβον Ηφαιστίωνος”. Επειδή, ωστόσο, το παρέλαβον είναι β’ αόριστος, μπορεί να εκληφθεί είτε ως α’ ενικό (κάποιος), είτε ως γ’ πληθυντικό (κάποιοι). Αυτό είναι ζήτημα που μπορούμε να συζητήσουμε, όπως να συζητήσουμε και αν είναι τάφος ή ηρώο και ποιος από τους Αντίγονους παρέλαβε το μνημείο. Σε αυτό, όμως, που πρέπει τώρα να σταθούμε είναι η σπουδαία ανακάλυψη για το ηρώο του Ηφαιστίωνα», τονίζει στο «Εθνος της Κυριακής».

Προσθέτει επίσης ότι ο ίδιος είναι πεισμένος πως στον τύμβο Καστά υπάρχει και ο τάφος του Ηφαιστίωνα και το επιβεβαιώνει – κατά τον ίδιο – ο μεγαλοπρεπής κυβωτιόσχημος τάφος που βρέθηκε στον τέταρτο χώρο. «Δεν επιτρέπεται να αιωρείται κανένα ερώτημα για την ανασκαφή της Αμφίπολης.Όσοι έχουν αντιρρήσεις ας διαβάσουν προσεκτικά τις ανακοινώσεις της ανασκαφικής ομάδας. Γιατί είναι άλλο να μη θέλουν κάποιοι να είναι ο Ηφαιστίωνας θαμμένος στην Αμφίπολη και άλλο τι αποδεικνύει η επιστήμη», καταλήγει.

Γιάννης Τζιφόπουλος

Η μελέτη του υλικού θέλει ακόμα δουλειά

Περισσότερα δεδομένα για την ανάγνωση των επιγραφών χρειάζεται προκειμένου να καταλήξει σε ασφαλή συμπεράσματα ο καθηγητής Αρχαίας Ελληνικής Φιλολογίας και Επιγραφικής στο ΑΠΘ Γιάννης Τζιφόπουλος, ο οποίος μελετά εδώ και σχεδόν 30 χρόνια επιγραφές σε όλο τον ελλαδικό χώρο. «Σίγουρα δεν είναι συμβόλαιο παραλαβής ενός χώρου, γιατί τα δημόσια έγγραφα στην αρχαιότητα γίνονταν σε επιφάνεια που είχε λειανθεί», μας λέει και προσθέτει:

«Διατηρώ αμφιβολίες ότι αυτό το μνημείο είναι ηρώο του Ηφαιστίωνα, σίγουρα δεν είναι ο τάφος του, ενώ δεν έχω πειστεί ότι αυτά τα αρχιτεκτονικά μέλη με την επιγραφή προέρχονται από τον περίβολο. Ούτε και το ΑΝΤ στις πλάκες του περιβόλου πρέπει να θεωρείται δεδομένο ότι σημαίνει τη δυναστεία των Αντιγονιδών. Χρειάζεται αρκετή δουλειά ακόμη και σίγουρα η ανασκαφική ομάδα έχει δρόμο μπροστά της για τη μελέτη του υλικού και την εξαγωγή οριστικών συμπερασμάτων».

Μιχάλης Τιβέριος

Φοβού τους Ἕλληνας ὅτε αρχαία βρίσκουσι

Λακωνικός και με φιλοσοφική διάθεση ο ακαδημαϊκός, ομότιμος καθηγητής Κλασικής Αρχαιολογίας στο ΑΠΘ Μιχάλης Τιβέριος, ο οποίος είχε υποστηρίξει από την πρώτη στιγμή ότι ο τύμβος Καστά είναι ένα πρωτόγνωρης μορφής ταφικό-ηρωικό κτίσμα, το οποίο μπορεί να ενταχθεί στους μακεδονικούς τάφους, σχολίασε στο «Εθνος της Κυριακής»: «Φοβού τους Ἕλληνας ὅτε αρχαία βρίσκουσι» (να φοβάσαι τους Έλληνες όταν βρίσκουν αρχαία), παραφράζοντας τη ρήση του Λαοκόωντος «φοβού τους Δαναούς και δώρα φέροντας».

Νίκος Μπελογιάννης

Γιατί υπάρχει εμμονή με τους σελέμπριτι;

Αρχικά διερωτώμαι γιατί οι υπεύθυνοι της ανασκαφής έχουν τέτοια εμμονή με τους σελέμπριτι, γιατί πρέπει δηλαδή να είναι οπωσδήποτε κάποια επιφανής προσωπικότητα μέσα στον τάφο. Η εμμονή αυτή πέρυσι είχε μία ερμηνεία, διότι εξυπηρετούσε πολιτικούς λόγους. Οι λόγοι αυτοί πλέον δεν υφίστανται. Είναι μια εύλογη ερώτηση, λοιπόν, κάθε απλού πολίτη γιατί πρέπει με το ζόρι να βρίσκεται μέσα στον τάφο ή ο Μέγας Αλέξανδρος ή η Ολυμπιάδα ή ο Ηφαιστίωνας.

Παράλληλα, η κ. Περιστέρη πρέπει να μας εξηγήσει πώς είναι δυνατόν σε ένα κενοτάφιο να υπάρχουν τουλάχιστον πέντε σκελετοί. Πήγαινε κανείς και πετούσε πτώματα μέσα; Δυστυχώς το όλο πράγμα έχει φτάσει σε θεωρίες συνωμοσίας επιπέδου Ατλαντίδος. Πέρυσι η ανασκαφή μετατράπηκε σε καθημερινό ριάλιτι, με αποτέλεσμα να ευτελιστεί η αρχαιολογία. Πρώτα ολοκληρώνεται μια ανασκαφή και μετά γίνονται οι δηλώσεις. Ο Ανδρόνικος έτσι έκανε, δεν φώναζε τα κανάλια κάθε μέρα. Ο εξοργιστικός τρόπος με τον οποίον χειρίστηκε η κ. Περιστέρη, εξαρχής, το θέμα αυτής της ανασκαφής είναι ο μόνος υπεύθυνος για τις σκληρές επιθέσεις που δέχτηκε και συνεχίζει να δέχεται. Πήγαινε γυρεύοντας…

ΜΑΡΙΑ ΡΙΤΖΑΛΕΟΥ, Εθνος

ΥΠΠΟΑ : Μέτρα προστασίας και ανάδειξης του μνημείου της Αμφίπολης

October 4, 2015

amphipoli (1)

Το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού, όπως έχει ενημερώσει και με προηγούμενα δελτία τύπου, έχει δρομολογήσει δια των αρμόδιων Υπηρεσιών του σειρά ενεργειών για τη λήψη προσωρινών μέτρων εξασφάλισης του μνημείου στον Λόφο Καστά στην Αμφίπολη και ταυτόχρονα για την μακροπρόθεσμη προστασία και ανάδειξή του.

Οι πρώτες εργασίες εξειδικεύονται στη στερέωση των πρανών του λόφου-τύμβου και στη συντήρηση των γλυπτών, των ψηφιδωτών και του γραπτού διακόσμου. Στο πλαίσιο αυτό, υπό τον γενικό συντονισμό της Γενικής Διεύθυνσης Αναστήλωσης, Μουσείων και Τεχνικών Έργων, έχουν γίνει συντονισμένες ενέργειες, κατόπιν πολλαπλών αυτοψιών και συνεργασιών, προκειμένου να καταγραφούν τα προβλήματα και να σχεδιαστούν οι προσφορότερες λύσεις.

Για τη διενέργεια των παραπάνω εργασιών έχει συνταχθεί σειρά μελετών από τις αρμόδιες Υπηρεσίες του ΥΠΠΟΑ. Ειδικότερα η Διεύθυνση Αναστήλωσης Αρχαίων Μνημείων έχει προχωρήσει στην τοπογραφική τεκμηρίωση του μνημείου, στη σύνταξη τεχνικών προδιαγραφών για την ενόργανη παρακολούθηση των μικρομετακινήσεων, ενώ εκπονείται η αρχιτεκτονική μελέτη. Παράλληλα, από το Τμήμα Λίθου ολοκληρώνεται εξέχουσας σημασίας πρόγραμμα για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που παρουσιάζει το δομικό υλικό του μνημείου .

Όσον αφορά στη συντήρηση των ευρημάτων, η αρμόδια Διεύθυνση Συντήρησης Αρχαίων και Νεωτέρων Μνημείων σε συνεργασία με το Τμήμα Συντήρησης της ΕΦΑ Σερρών έχει εκπονήσει μελέτες συντήρησης και προστασίας των υλικών κατασκευής, των επιχρισμάτων, των γραπτών επιφανειών και των δαπέδων και εκπονεί τη μελέτη συντήρησης των γλυπτών.

Η Διεύθυνση Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων σε συνεργασία με τη Διεύθυνση Αναστήλωσης Αρχαίων Μνημείων ανέθεσε μελέτη εκτέλεσης χωματουργικών εργασιών για την εξασφάλιση των πρανών του τύμβου και διευθέτησης της απορροής των ομβρίων υδάτων, η οποία έτυχε πολύ θετικής κρίσης από τα μέλη του ΚΑΣ. Ήδη έχει ξεκινήσει η υλοποίηση της συγκεκριμένης μελέτης με τη διενέργεια δοκιμαστικών τομών από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Σερρών. Τις εργασίες συνδράμει ο Δήμος Αμφίπολης μέσω Προγραμματικής Σύμβασης που προσφάτως συνήψε με το ΥΠΠΟΑ.

Επιπλέον, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Σερρών έχει αναθέσει την εκπόνηση γεωστατικής και στατικής μελέτης διατάξεων υποστήριξης του ταφικού μνημείου, οι οποίες βρίσκονται σε στάδιο ολοκλήρωσης. Για την παρακολούθηση των περιβαλλοντικών συνθηκών έχει δρομολογηθεί η προμήθεια ολοκληρωμένου συστήματος καταγραφής περιβαλλοντικών συνθηκών και ενδεχόμενων σεισμικών δονήσεων.

Το δύσκολο και πολυσύνθετο έργο στερέωσης και αποκατάστασης του μνημείου της Αμφίπολης προχωρά σύμφωνα με την επιστημονική δεοντολογία και το ισχύον νομικό πλαίσιο. Όσες μελέτες ολοκληρώθηκαν έχουν εισαχθεί σε δύο συνεδριάσεις του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου και έχουν εξασφαλίσει την ομόφωνη γνωμοδότηση των μελών του.

Έχουν ήδη διατεθεί πιστώσεις 250.000 ευρώ τόσο στην αρμόδια Εφορεία Αρχαιοτήτων Σερρών όσο και στις Δ/νσεις της Κεντρικής Υπηρεσίας για την άμεση υλοποίηση των παραπάνω εργασιών προστασίας του μνημείου. Για περαιτέρω συνδρομή στις ανωτέρω εργασίες έχει εκφραστεί και πρόθεση χορηγού.

Αναφορικά με τις πρόσφατες ανακοινώσεις της ανασκαφέως του μνημείου κυρίας Κατερίνας Περιστέρη στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, το Υπουργείο αναμένει την κατάθεση των έως σήμερα πορισμάτων της μελέτης με την απαραίτητη τεκμηρίωση.


%d bloggers like this: