Posted tagged ‘έκθεση’

Οι αγρότες της Μακεδονίας πριν από 5.500 χρόνια

July 28, 2015

assets_LARGE_t_420_54540330_type12128

Δυσανεξία στη λακτόζη είχαν οι κάτοικοι οικισμού της Εποχής του Χαλκού (2500 π.Χ.-1850 π.Χ.) στη θέση Ξεροπήγαδο στην Κοιλάδα Κοζάνης και ως εκ τούτου δεν μπορούσαν να πέψουν το γάλα.

Επιπλέον είχαν καστανά μάτια και σκουρόχρωμη επιδερμίδα. Τα νέα δεδομένα έφερε στο φως η ανάλυση του DNA από σκελετικά κατάλοιπα που βρέθηκαν στο νεκροταφείο της Εποχής του Χαλκού, ένα από τα ελάχιστα αυτής της περιόδους που ερευνήθηκαν συστηματικά στον χώρο της Μακεδονίας.

assets_LARGE_t_420_54540326Πήλινο ειδώλιο από τη Σταυρούπολη Θεσσαλονίκης

Το αρχαίο DNA ανοίγει ένα νέο παράθυρο στην αρχαιολογική έρευνα και η ανάλυσή του δίνει πολύτιμα στοιχεία, όπως αυτά για το νεκροταφείο στο Ξεροπήγαδο που εκτείνονταν σε 1.500 τ.μ., διατήρησε 214 τάφους και «φιλοξένησε» 22 νεκρούς. Περισσότερα θα γίνουν γνωστά στη διάρκεια ημερίδας που οργανώνεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης, την ερχόμενη Πέμπτη (30/7), στο πλαίσιο της έκθεσης με τίτλο «Αρχαίο DNA. Παράθυρο στο παρελθόν και στο μέλλον», η οποία θα διαρκέσει έως τον Μάιο του 2016.

Τα δεδομένα

Διακεκριμένοι παλαιογενετιστές απ’ όλο τον κόσμο θα δώσουν στοιχεία και λεπτομέρειες για τη συλλογή των δεδομένων και τις απαντήσεις που δίνει το DNA σε μια σειρά ζητήματα.

PontokomiΠήλινο γυναικείο ειδώλιο από την Ποντοκώμη Κοζάνης και κάτω φιάλη από τα Παλιάμπελα Πιερίας (και τα δύο αντικείμενα χρονολογούνται στη Μέση Νεολιθική Περίοδο)

«Η ανάλυση του αρχαίου DNΑ μας δίνει τα μορφολογικά χαρακτηριστικά, τις παθολογίες, τη λειτουργία του οργανισμού και τις μετακινήσεις που πληθυσμού του αρχαίου ανθρώπου», εξηγεί στο «Εθνος», η επίκουρη καθηγήτρια Φυσικής Ανθρωπολογίας στο τμήμα Ιστορίας και Εθνολογίας του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης και επιστημονικά υπεύθυνη της ημερίδας, Χριστίνα Παπαγεωργοπούλου. Ένα εξίσου σημαντικό εύρημα για τον ελλαδικό χώρο αποτελεί η ανάκτηση ολόκληρων γονιδιωμάτων από τρεις προϊστορικούς αγρότες που έζησαν στη Βόρεια Ελλάδα 7.500 με 5.500 χιλιάδες χρόνια πριν από σήμερα. Πρόκειται για αγρότες από τους νεολιθικούς οικισμούς στα Παλιάμπελα Κολινδρού και στα Ρεβένια Κορινού στην Πιερία, καθώς και από το Κλείτος Κοζάνης, έτσι οι επιστήμονες έχουν πλέον συγκεντρωμένο όλο το DNA τους.

«Τα δεδομένα αυτά αναλύονται και σίγουρα θα ρίξουν φως στις προγονικές σχέσεις των πρώτων Ευρωπαίων και θα δώσουν πλήθος πληροφοριών που συνδέονται με λειτουργικά και μορφολογικά χαρακτηριστικά», σημείωσε η κ. Παπαγεωργοπούλου. Το αρχαίο DNA είναι κάθε ποσότητα DNA που μπορεί να ανακτηθεί από νεκρούς οργανισμούς-σκελετούς, μούμιες, κατάλοιπα προϊστορικών ή εξαφανισμένων ζώων. Μέσα από περίπλοκες και χρονοβόρες εργαστηριακές αναλύσεις ανασυντίθεται η βιολογική ιστορία και εξέλιξη αρχαίων και σύγχρονων πληθυσμών, ανθρώπων και ζώων.

Με τη μελέτη του οι επιστήμονες μπορούν πλέον να κατανοήσουν τη γενετική σχέση των σύγχρονων ανθρώπων με τα εξαφανισμένα είδη του γένους Homo, όπως οι Νεάντερταλ, να αναζητήσουν απαντήσεις σε ερωτήματα όπως η εισαγωγή του νεολιθικού τρόπου παραγωγής, να μελετήσουν την εξέλιξη των μορφολογικών χαρακτηριστικών, να προσδιορίσουν τον βαθμό συγγένειας ανάμεσα σε αρχαίους σκελετούς, να πιστοποιήσουν την ύπαρξη παθολογιών και να μελετήσουν διαχρονικά την εξέλιξη ασθενειών.

«Μπορούμε να ανασυνθέσουμε μια πραγματική βιογραφία των προϊστορικών ανθρώπων», λένε οι επιστήμονες.

ΠΛΟΥΣΙΟ ΟΠΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ

Η έκθεση «Αρχαίο DNA. Παράθυρο στο παρελθόν και το μέλλον» εισάγει τον επισκέπτη με απλό και περιεκτικό τρόπο, χωρίς όμως να θυσιάζει την επιστημονική εγκυρότητα, στη μελέτη του αρχαίου DNA και τα αποτελέσματά της. Με ευσύνοπτο τρόπο παρουσιάζει όλα τα διαδοχικά στάδια της παλαιογενετικής έρευνας, δηλαδή τη συλλογή και δειγματοληψία του υλικού, τις εργαστηριακές αναλύσεις, την επεξεργασία και ερμηνεία των δεδομένων, καθώς και όλες τις κατηγορίες των αποτελεσμάτων που αυτή μπορεί να προσφέρει.

Περιλαμβάνει επίσης πλούσιο εποπτικό υλικό, προβολή ταινίας και έκθεση των αντικειμένων που χρησιμοποιούνται στο εργαστήριο στο στάδιο της ανάλυσης του αρχαίου DNA. Επίσης το υλικό πλαισιώνεται από αρχαία αντικείμενα που αποκάλυψαν οι έρευνες στις ίδιες αρχαιολογικές θέσεις του βορειοελλαδικού χώρου από τις οποίες προέρχεται και το σκελετικό υλικό στο οποίο βασίζεται η έρευνα του Δημοκρίτειου Πανεπιστήμιου Θράκης.

ΜΑΡΙΑ ΡΙΤΖΑΛΕΟΥ, Εθνος

«Αρχαίο DNA.Παράθυρο στο παρελθόν και το μέλλον»

July 9, 2015

arxaio-dna-parathuro-sto-parelthon-kai-to-mellon

Πρωτοποριακή και ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα χαρακτήρισαν τα μέλη του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου (ΚΑΣ) την έκθεση «Αρχαίο DNA. Παράθυρο στο παρελθόν και το μέλλον», η οποία ξεκινά στις 15 Ιουλίου, στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης.Την έκθεση διοργανώνει το Μουσείο, σε συνεργασία με το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, το οποίο διεξάγει – μέσω της επίκουρης Καθηγήτριας του τμήματος Ιστορίας Εθνολογίας, Χριστίνας Παπαγεωργοπούλου – έρευνα για το παλαιογενετικό υλικό συγκεκριμένων νεολιθικών θέσεων στη Θεσσαλονίκη, την Πιερία και την Κοζάνη.

Συγκεκριμένα, η έκθεση περιλαμβάνει αντικείμενα, που χρησιμοποιούνται στο εργαστήριο στο στάδιο της ανάλυσης του αρχαίου DNA, πλούσιο εποπτικό υλικό που επεξηγεί την πολύπλοκη και χρονοβόρα αυτή διαδικασία, καθώς και 96 ευρήματα που ανακαλύφθηκαν στις περιοχές έρευνας, από τις οποίες προέρχεται το σκελετικό υλικό. Στόχος της είναι να δοθεί μια σφαιρική εικόνα της ανθρώπινης δραστηριότητας στις θέσεις αυτές και να παρουσιαστούν, με κατανοητό τρόπο, όλα τα διαδοχικά στάδια της παλαιογενετικής έρευνας.

arxaio-dna-parathuro-sto-parelthon-kai-to-mellon (1)

Βιωματική περιήγηση γύρω από τη σύγχρονη έρευνα στο αρχαίο DNA

Η πρωτοτυπία της έκθεσης δεν αφορά μόνο στη θεματολογία της, αλλά και στον τρόπο που παρουσιάζεται, καθώς, ως το πέρας της, τον Ιούνιο του 2016, η αίθουσα των περιοδικών εκθέσεων του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης θα έχει μεταμορφωθεί σε εργαστήριο.

Έντονος φωτισμός, χρήση λευκού, μπλε και πράσινου χρώματος, καθώς και άλλες παρεμβάσεις, θα παραπέμπουν στην ατμόσφαιρα ενός απολυμασμένου εργαστηριακού περιβάλλοντος, ενώ, κατά τη διάρκεια των εκπαιδευτικών προγραμμάτων, θα παρέχονται στα παιδιά ποδιές, μάσκες και γάντια. Πρόθεση των διοργανωτών είναι οι επισκέπτες όλων των ηλικιών να αποκτούν την εμπειρία μιας βιωματικής περιήγησης γύρω από τη σύγχρονη έρευνα στο αρχαίο DNA, η οποία εμπλουτίζει τις γνώσεις μας για τη βιολογική ιστορία του ανθρώπου.

arxaio-dna-parathuro-sto-parelthonkai-to-mellon (2)

Η μελέτη βρίσκεται σε πολύ πρώιμο στάδιο

Όπως ειπώθηκε στο ΚΑΣ, στην έκθεση θα παρουσιαστούν και κάποια συμπεράσματα ανθρωπολογικής φύσεως των περιοχών έρευνας, δηλαδή ελάχιστα φυσιογνωμικά χαρακτηριστικά, στοιχεία για το χρώμα των ματιών και μαλλιών των κατοίκων, τις ασθένειες, από τις οποίες έπασχαν, ακόμα και το αν οι νεολιθικοί άνθρωποι είχαν δυσανεξία στη λακτόζη ή όχι.

Ωστόσο, όπως τονίστηκε, δεν υπάρχουν πληροφορίες περί της προέλευσης και της καταγωγής τους, καθώς γενικά η μελέτη του αρχαίου DNA βρίσκεται σε πολύ πρώιμο στάδιο. Η έκθεση, μετά το πέρας της, θα παρουσιαστεί, πιθανότατα, και σε άλλες περιοχές στην Ελλάδα, ενώ δεν αποκλείστηκε και η διεξαγωγή σεμιναρίων σε ανθρώπους, που συμμετέχουν σε ανασκαφές σχετικά με τη σωστή περισυλλογή παλαιογενετικού υλικού.

arxaiologiko-mouseio-thessalonikis

Η έκθεση, που χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, στο πλαίσιο δράσης της Γενικής Γραμματείας Έρευνας και Τεχνολογίας, βασίζεται στην έρευνα, που διενεργεί τα τελευταία χρόνια η κα Παπαγεωργοπούλου. Τα 96 αντικείμενα (αγγεία, ειδώλια, εργαλεία κ.ά.) προέρχονται από τις θέσεις Σταυρούπολη Θεσσαλονίκης, Παλιάμπελα Κολινδρού Πιερίας, Κλείτος, Τούμπα Κρεμαστή, Μαυροπηγή, Ξηρολίμνη και Ποντοκώμη Κοζάνης, στις οποίες έχουν γίνει αναλύσεις αρχαίου DNA σε σκελετικό υλικό.

Ναυτεμπορική

Οι θησαυροί της Σαμοθράκης χωρίς τη Νίκη

June 22, 2015

acropolis1Οι Χορεύτριες, μέρος από ζωφόρο.

Τασούλα Επτακοίλη

Σαµοθράκη, ένας ορεινός όγκος (το όρος Σάος των 1.611 µέτρων) που υψώνεται απότοµα µέσα από τη θάλασσα, νοτιοδυτικά των εκβολών του ποταµού Έβρου και κοντά στο «στόµα» του Ελλησπόντου• τόπος παράξενος, επιβλητικός και υποβλητικός. ∆εν είναι, όµως, µόνο η αγριάδα του τοπίου της που προκαλεί δέος εδώ και αιώνες σ’ όσους την αντικρίζουν, αλλά και η έντονη µυστηριακή αύρα της. «Ιερά χώρα» και «Ζαθέη», δηλαδή σεπτή και αγιωτάτη, την αποκαλεί ο Όµηρος. Όχι τυχαία. Το µικρό νησί του βορείου Αιγαίου έχει ήδη από τους αρχαϊκούς χρόνους συνδεθεί µε τα Καβείρια µυστήρια (τα δεύτερα σε σηµασία µετά τα Ελευσίνια), δηλαδή τις τελετές προς τιµήν των Καβείρων, των Μεγάλων Θεών.

Όσοι µυούνταν σ’ αυτές ήλπιζαν ότι θα γίνονταν καλύτεροι, ευσεβέστεροι και δικαιότεροι κι έτσι θα εξασφάλιζαν προστασία από τους κινδύνους στις θαλάσσιες µετακινήσεις τους, αλλά και ευτυχία στη µετά θάνατον ζωή. Ήταν όµως αυστηρά απόρρητες, αφού βαριά κατάρα θα έπεφτε πάνω σε όποιον αποκάλυπτε το παραµικρό, κι έτσι ελάχιστες πληροφορίες έχουν φτάσει µέχρι εµάς για το τελετουργικό και το περιεχόµενο της συγκεκριµένης λατρείας. «Οποίοι τινές είναι οι Κάβειροι και όποια τινά µυστήρια τελούν εις την Μητέρα Ρέα, θα ζητήσω συγγνώµην από τους φιλοµαθείς διά την σιωπήν µου αυτήν», γράφει ο Πλούταρχος. Η οµερτά των µυηµένων -ανάµεσά τους ήρωες και ηµίθεοι όπως ο Ηρακλής, ο Αγαµέµνων, ο Οδυσσέας-, που έδεναν, για να ξεχωρίζουν, µια πλατιά πορφυρή ταινία γύρω από τη µέση τους…

Στο µύθο της Σαµοθράκης, όµως, συντέλεσαν και άλλα γεγονότα, που διαµόρφωσαν την αρχαία µυθολογία και ιστορία. Εδώ βρίσκονται οι ρίζες της βασιλικής οικογένειας της Τροίας. Εδώ ο Φίλιππος Β΄ γνώρισε και ερωτεύτηκε τρελά την όµορφη κόρη του βασιλιά των Μολοσσών της Ηπείρου, της έδωσε το όνοµα Ολυµπιάδα -δηλαδή αυτή που κατοικεί στον Όλυµπο µαζί µε τους θεούς-, την παντρεύτηκε και µαζί της απέκτησε έναν γιο που έµελλε να αλλάξει το ρου της ιστορίας: τον Αλέξανδρο. Εδώ κατέφυγε ο Περσέας, ο τελευταίος Μακεδόνας βασιλιάς, κυνηγηµένος από τους Ρωµαίους. Τη συναρπαστική ιστορία του νησιού κατά την αρχαιότητα θα µας αφηγηθούν 252 εκθέµατα που ταξίδεψαν στην Αθήνα έπειτα από πρόσκληση και πρωτοβουλία του Μουσείου Ακρόπολης, µε την αφορµή των έκτων γενεθλίων του. Η έκθεση «Σαµοθράκη. Τα µυστήρια των Μεγάλων Θεών» άνοιξε χθες τις πύλες της, σε συνεργασία µε τις Εφορείες Αρχαιοτήτων Ροδόπης και Έβρου και τον ειδικό στις αρχαιότητες της Σαµοθράκης ∆ηµήτρη Μάτσα.

Από το υστέρηµα του µουσείου

«Αποφασίσαµε να συνεργαστούµε µε περιφερειακά µουσεία της χώρας, έτσι ώστε σπουδαία ευρήµατα τα οποία λόγω της απόστασης είναι λιγότερο προσιτά, άρα και λιγότερο γνωστά, να παρουσιαστούν σε ένα ευρύ κοινό, ελληνικό και διεθνές», εξηγεί ο ∆ηµήτρης Παντερµαλής, πρόεδρος του Μουσείου Ακρόπολης. «Επιπλέον, προσφέρουµε µε πολλή χαρά την εµπειρία και την τεχνογνωσία µας. Τα αντικείµενα που θα δείτε στην έκθεση θα επιστρέψουν στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Σαµοθράκης, το οποίο ανακαινίζεται, συντηρηµένα και παρουσιασµένα µε σύγχρονο τρόπο. Όλα αυτά γίνονται από το υστέρηµά µας, αλλά θεωρούµε ότι είναι µια σηµαντική συµβολή στον πολιτισµό της χώρας, ειδικά σε καιρό κρίσης…»

Τι οδήγησε στην επιλογή της Σαµοθράκης; «Το ότι είναι ένα από τα πιο αποµακρυσµένα νησιά του Αιγαίου και στην αρχαιότητα έπαιξε πολύ σηµαντικό ρόλο. Τα µυστήρια των Μεγάλων Θεών είχαν τεράστια ακτινοβολία σε ολόκληρη τη Μεσόγειο. Αποτελούν µια έκφανση της θρησκείας των αρχαίων Ελλήνων που δεν µας είναι πολύ γνωστή: διαφορετική από τη λατρεία των Ολύµπιων θεών, αλλά χωρίς να έρχεται σε σύγκρουση µαζί της.Ήταν προϊόν της ενδόµυχης επιθυµίας του ανθρώπου εκείνης της εποχής να είναι πιο προσωπικά δεµένος µε τη θεότητά του, σε µια υπερβατική σχέση που θα αφορούσε αποκλειστικά τον ίδιο. Και, όσο κι αν µας εκπλήσσει, περιείχαν χαρακτηριστικά των σηµερινών µυστηριακών λατρειών: νηστεία, προσευχή, εξοµολόγηση, επίκληση του θεού στις δύσκολες στιγµές», εξηγεί ο κ. Παντερµαλής.

Είχα την τύχη να παρακολουθήσω µέρος της προετοιµασίας της έκθεσης στα εργαστήρια του µουσείου, από την οµάδα του ∆ηµήτρη Μαραζιώτη, προϊσταµένου του τοµέα συντήρησης. Από τα µέσα Μαΐου, που τα 252 αντικείµενα έφτασαν από τη Σαµοθράκη, ο ίδιος και οι οκτώ συνεργάτες του (Κωνσταντίνος Βασιλειάδης, ∆ηµήτρης Μαγκαφάς, Μαρία Γαυρινιώτη, ∆ηµήτρης Κιλκής, Ιωάννα Φαρµάκη, Βασιλική Ραχιώτη, Ευαγγελία Φράγκου και ∆ηµήτρης Κορσαβίδης) αποδύθηκαν σε έναν αγώνα δρόµου ώστε όλα να είναι έτοιµα τη µέρα των εγκαινίων. ∆ούλεψαν χωρίς ωράριο, χωρίς αργίες και Σαββατοκύριακα. Τους είδα να καθαρίζουν σχεδόν µε τρυφερότητα τις πτυχές του χιτώνα της ακέφαλης Νίκης, ύψους 2,75 µ., που βρισκόταν στο πίσω ακρωτήριο του Ιερού. Να συγκολλούν µε χειρουργική ακρίβεια κοµµάτια από σπασµένα αγγεία. Να τοποθετούν σε ειδικές βάσεις τις εντυπωσιακές «Χορεύτριες», µέρος από ζωφόρο, ένα χρυσό λιονταράκι, εξαίρετο δείγµα περσικής χρυσοχοΐας του 4ου αι. π.Χ., πιθανότατα ανάθηµα Μακεδόνα που επέστρεψε σώος από την εκστρατεία του Μεγάλου Αλεξάνδρου, και µια µαρµάρινη επιγραφή σε πεσσό (τετράγωνη κολόνα), µε το σαφές και µάλλον απειλητικό µήνυµα «Αµύητον µη εισιέναι» – ο αµύητος να µείνει εκτός…

Αυτό που δεν είδα -και, δυστυχώς, δεν θα δουν ούτε οι επισκέπτες της έκθεσης- είναι το περίφημο άγαλµα της Νίκης της Σαµοθράκης, που βρέθηκε το 1863 στο Ιερό των Μεγάλων Θεών και φιλοξενείται στο Λούβρο. Υπήρχε η σκέψη για παρουσίαση ενός αντιγράφου, αλλά το αισθητικό αποτέλεσµα δεν θα ήταν το ιδανικό. ΄Ετσι, η ξενιτεµένη φτερωτή θεά θα είναι παρούσα µόνο µέσω ψηφιακής παρουσίασης. Είναι κι αυτή µια ευκαιρία να αποκατασταθεί η αλήθεια στα µάτια των χιλιάδων ξένων που αναµένεται να περιηγηθούν στο χώρο της έκθεσης. «Οι περισσότεροι επισκέπτες του Λούβρου», λέει ο κ. Παντερµαλής, «δεν γνωρίζουν πως υπάρχει ελληνικό νησί µε αυτό το όνοµα και θεωρούν πως πρόκειται για το όνοµα του αρχαίου καλλιτέχνη: η Νίκη του Σαµοθράκη.

Καθημερινή

Σκοπιανοί του Καναδά κατά της έκθεσης «Έλληνες»

June 10, 2015

p_t_h 4

Παναγιώτης Σαββίδης

Οι Σκοπιανοί υποστηρίζουν πως η έκθεση «προπαγανδίζει» την ελληνική καταγωγή των αρχαίων Μακεδόνων και του Μεγάλου Αλεξάνδρου, που θεωρούν πρόγονό τους

Η έκθεση «Οι Έλληνες: Από τον Αγαμέμνονα στον Μέγα Αλέξανδρο», με δεκάδες αρχαία αντικείμενα από την Ελλάδα, μπορεί να συνεχίζει την θριαμβευτική της πορεία στον Καναδά, ωστόσο οι αντιδράσεις από εθνικιστικές οργανώσεις Σκοπιανών της χώρας δεν λένε να κοπάσουν.

Μετά το Μόντρεαλ, η έκθεση παρουσιάζεται πλέον στο Μουσείο Πολιτισμού στην Οττάβα και καθημερινά την επισκέπτονται εκατοντάδες επισκέπτες που θέλουν να έρθουν σε επαφή με την ελληνική ιστορία και τον ελληνικό πολιτισμό.

Οι Σκοπιανοί υποστηρίζουν πως η έκθεση «προπαγανδίζει» την ελληνική καταγωγή των αρχαίων Μακεδόνων και του Μεγάλου Αλεξάνδρου, που θεωρούν πρόγονό τους. «Η έκθεση αποτελεί μια έντονη προπαγανδιστική εκστρατεία της Ελλάδας, με στόχο να πείσει την διεθνή κοινή γνώμη πως οι αρχαίοι Μακεδόνες ήταν “Έλληνες”. Μια έκθεση που δεν έχει καμία βάση στην ιστορική πραγματικότητα και είναι μέρος της ρατσιστικής πολιτικής της Ελλάδας της αρνείται την ύπαρξη των «Μακεδόνων» σε οποιαδήποτε στιγμή στην ιστορία» αναφέρει προκλητική ανακοίνωση της οργάνωσης ΜΗΡΜΙ (“Macedonian” Human Rights Movement International) που έχει έδρα το Τορόντο του Καναδά., ζητώντας από τους Σκοπιανούς της χώρας να αποστείλουν mail διαμαρτυρίας προς την Πρεσβεία του Καναδά στην Αθήνα, αλλά και στα μουσεία – σε Καναδά και ΗΠΑ – που θα φιλοξενήσουν την ελληνική έκθεση.

Η ΜΗΡΜΙ μάλιστα, απαιτεί από το υπουργείο Πολιτισμού του Καναδά, να διακόψει την έκθεση που «παραποιεί» την ιστορική –σύμφωνα με τους Σκοπιανούς- πραγματικότητα.

Ωστόσο οι κραυγές των φανατικών Σκοπιανών του Καναδά, δεν φαίνεται πως πτόησαν τους επισκέπτες της έκθεσης, που τουλάχιστον στην περίπτωση του Μόντρεαλ «έσπασε» όλα τα ρεκόρ επισκεψιμότητας από την έναρξη λειτουργίας του Μουσείου, το 1992.

Η έκθεση θα παραμείνει στην Οττάβα -το οποίο δέχεται ετησίως 1,2 εκ. επισκεπτών απ’ όλο τον κόσμο- έως τις 12 Οκτωβρίου και στη συνέχεια θα «ταξιδέψει» στις ΗΠΑ και συγκεκριμένα στο Field Museum στο Σικάγο (24/11/2015-10/4/2016) και στο National Geographic Museum στην Ουάσιγκτον.

Για τον προσεχή Ιούλιο η εθνικιστική οργάνωση ΜΗΡΜΙ του Καναδά, μαζί με το φιλοσκοπιανό κόμμα «Ουράνιο Τόξο» (0,10% στις Ευρωεκλογές του 2014) ανακοίνωσαν πως θα διοργανώσουν προκλητικό συνέδριο στην Μελίτη της Φλώρινας, με θέμα προκειμένου να αναλύσουν την σύγχρονη «μακεδονική» ιστορία από διάφορες οπτικές γωνίες, όπως αυτή της γλωσσολογίας, της ανθρωπολογίας, της πολιτικής και της κοινωνιολογίας.

Πρώτο Θέμα

Στην Οττάβα του Καναδά η έκθεση «Οι Έλληνες: Από τον Αγαμέμνονα στον Μέγα Αλέξανδρο»

June 5, 2015

The Greeks_Alexander

Με πρωτοσέλιδα αφιερώματα με πανηγυρικούς τίτλους όπως «Οι δόξες της Ελλάδας» υποδέχονται τα καναδικά ΜΜΕ τη μεγάλη έκθεση «Οι Έλληνες: Από τον Αγαμέμνονα στον Μέγα Αλέξανδρο», που εγκαινιάζεται σήμερα Παρασκευή στο Μουσείο Ιστορίας του Καναδά, στην Οττάβα, το οποίο δέχεται ετησίως 1,2 εκ. επισκεπτών απ’ όλο τον κόσμο.

greeks_2

Η έκθεση «Τhe Greeks: Agamemnon to Alexander the Great» σχεδιάστηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων σε συνεργασία με το Consortium τεσσάρων σημαντικών μουσείων του Καναδά και των ΗΠΑ: Pointe à Callière Montreal Archaeology and History Complex (Μόντρεαλ), Canadian Museum of History (Οττάβα), Field Museum (Σικάγο), National Geographic Museum (Ουάσινγκτον). Περιλαμβάνει περισσότερα από πεντακόσια εκθέματα, αριστουργήματα της αρχαίας ελληνικής γλυπτικής, ζωγραφικής και κοσμηματοτεχνίας, που προέρχονται από 22 ελληνικά μουσεία.

greeks_1

Με τα περισσότερα από τα εκθέματα να ταξιδεύουν για πρώτη φορά σε μουσεία της Β. Αμερικής και ένα μουσειολογικά ευρηματικό σχεδιασμό, που εστιάζει στον άνθρωπο, καθώς και με μία μεγάλη ποικιλία διαδραστικών δρωμένων, αλλά και σύγχρονων τεχνολογικών μέσων, η έκθεση παρουσιάστηκε ήδη με τεράστια επιτυχία και θεαματική προσέλευση επισκεπτών στο Μουσείο Point-a-Calliere Museum of History and Archaeology στο Μόντρεαλ.

Από σήμερα έως τις 12 Οκτωβρίου συνεχίζει το ταξίδι της στον Καναδά, όπου και θα παρουσιάζεται στο Μουσείο Ιστορίας του Καναδά στην Οττάβα. Στη συνέχεια θα μεταφερθεί στο Field Museum στο Σικάγο (24 Νοεμβρίου 2015 έως 10 Απριλίου 2016) και στο National Geographic Museum στην Ουάσιγκτ0ν (26 Μαΐου 2016 έως 9 Οκτωβρίου 2016).

greeks_3

Κεντρικό θεματικό άξονα της έκθεσης αποτελούν οι Έλληνες ως μορφές μέσα από τα ανασκαφικά δεδομένα, ξεκινώντας από τον ανώνυμο επιφανή νεκρό, προχωρώντας στον μυθολογικό άνακτα Αγαμέμνονα, τον επώνυμο αριστοκράτη και καταλήγοντας σε επιφανείς προσωπικότητες του πνεύματος, όπως ο Πλάτων και ο Αριστοτέλης, και σε ιστορικές φυσιογνωμίες, όπως ο Φίλιππος και ο Μέγας Αλέξανδρος.

greeks_4

Η έκθεση, το χρονολογικό πλαίσιο της οποίας καλύπτει από την Εποχή του Λίθου έως την Ελληνιστική περίοδο, δηλαδή από το 6000 π.Χ. περίπου μέχρι το 2ο αι. π.Χ., διαρθρώνεται σε δέκα θεματικές ενότητες.

1. Προοίμιο: Ο άνθρωπος στο προϊστορικό Αιγαίο

Στις υπο-ενότητες παρουσιάζονται έργα από τη Νεολιθική εποχή στον ελλαδικό χώρο, όπως χρυσό περίαπτο από την Αραβησσό. Η παρουσία των Κυκλαδιτών εμπόρων και ναυτικών δηλώνεται μέσω ταφών από την Αμοργό, τη Νάξο, την Πάρο και την εγχάρακτη απεικόνιση πλοίου σε τηγανόσχημο σκεύος από τη Σύρο.

2. Οι Μυκηναίοι

Οι βασιλικοί λακκοειδείς τάφοι των Μυκηνών του 16ου αι. π.Χ. δημιουργούν τη βάση για το μύθο των πολύχρυσων Μυκηνών του Ομήρου. Ο «πρίγκηπας της Ασίνης», σφραγίδες και χρυσά δακτυλίδια με παραστάσεις λατρευτικών σκηνών, ειδώλια από το λατρευτικό κέντρο των Μυκηνών παρουσιάζονται, μεταξύ άλλων, σε αυτή την ενότητα.

3. Όμηρος: Μύθος και Ιστορία

Οι ήρωες του Ομήρου συνδέονται με τους θεούς σε αυθύπαρκτη, δυνατή και κυρίαρχη ανθρώπινη μορφή.

4. Αριστοκράτες

Από το τέλος του 12ου αι. π.Χ. σημαντικά γεγονότα διαμορφώνουν τη μετάβαση από το ανάκτορο στην «πόλη- κράτος», τις μετακινήσεις ελληνικών φυλών, την ίδρυση αποικιών, νέων οικονομικών κέντρων και των συνεκτικών δεσμών του έθνους. Θα παρουσιαστούν μεταξύ άλλων η κεφαλή Ομήρου από το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, η σκηνή της τύφλωσης του Πολύφημου.

5. Αθλητές και Πανελλήνιοι Αγώνες

Το αγωνιστικό πνεύμα των Ελλήνων απεικονίζεται στην επιτύμβια στήλη του δισκοβόλου, σε χάλκινο δίσκο- ανάθημα αθλητή στο Ιερό του Διός στην Ολυμπία, στον παναθηναϊκό αμφορέα του Μουσείου Ναυπλίου με αγώνα ιπποδρομίας.

6. Κούροι και Κόραι

Από τον 7ο αι. πΧ η εξέλιξη στον τρόπο απεικόνισης της ανθρώπινης μορφής είναι αξιοσημείωτη. Ο κούρος, ο γυμνός νέος άνδρας, θα στήνεται για πάνω από δυο αιώνες επιβλητικός στα ιερά ως «άγαλμα» για τον θεό ή ως ταφικό σήμα για τον θνητό. Οι κόρες θα στηθούν ως λαμπρές εικόνες της γυναικείας χάρης και σεμνότητας, στα ιερά των θεών και σε τάφους ως «σήματα». Ο Κούρος από το Ιερό του Πτώου Βοιωτίας έρχεται από το Αρχαιολογικό Μουσείο Θηβών και η Κόρη από το Μουσείο Ακροπόλεως.

7. Λεωνίδας, ο βασιλιάς της Σπάρτης

Ο θρυλικός ήρωας της μάχης των Θερμοπυλών. Οι αιχμές βελών που εκτίθενται προέρχονται από το πεδίο της ιστορικής μάχης.

8. Αθηναίοι και Δημοκρατία

Οι Αθηναίοι και τα επιτεύγματά τους στην αρχιτεκτονική, τη γλυπτική, τη ζωγραφική, το θέατρο, την ιστορία, τη φιλοσοφία, παρουσιάζονται μέσα από χαρακτηριστικά έργα όπως ο αυτοστεφανούμενος του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, τμήμα ενεπίγραφου επικράνου από την Ακρόπολη, μαρμάρινο κεφάλι αθλητή και δυο κεφάλια πιθανώς από τις μετόπες του Παρθενώνα από το Μουσείο Ακροπόλεως, δυο επιτύμβιες στήλες από το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Ο Σοφοκλής από τον Αρχαιολογικό Μουσείο Αργους και τραγικά προσωπεία, τα πορτρέτα του Πλάτωνος, του Αριστοτέλους, του Δημοσθένους.

9. Φίλιππος Β΄

Η πολιτική, στρατιωτική και οικονομική άνοδος των Μακεδόνων βασιλέων με τις συνέπειες στον τότε γνωστό κόσμο προβάλλεται με την παρουσίαση έργων πλαστικής, ζωγραφικής και κοσμηματοτεχνίας από τα Αρχαιολογικά Μουσεία Θεσσαλονίκης, Αιγών και Πέλλας. Χαρακτηριστικά εκθέματα είναι τα αργυρά σκεύη από τον τάφο του Φιλίππου Β’, το χρυσό στεφάνι από τις Αιγές, το χρυσό μετάλλιο της Ολιμπιάδας. Στην ενότητα κυριαρχεί η κεφαλή του Αλεξάνδρου από την Πέλλα.

10. Μέγας Αλέξανδρος. Η αυγή ενός νέου κόσμου

Η έκθεση των ελληνιστικών ειδωλίων από το Αρχαιολογικό Μουσείο Πέλλας σηματοδοτεί την εποχή των διαδόχων του Μ. Αλεξάνδρου.

The Greeks – Agamemnon to Alexander the Great

June 5, 2015 – October 12, 2015, Canadian Museum of History

Αυστρία : “Από το Μέγα Αλέξανδρο μέχρι την Κλεοπάτρα

April 28, 2015

Österreich _Leoben

  Kunsthalle Leoben: Von Alexander dem Großen bis Kleopatra | Die letzten Pharaonen

Σε δύο από τις πλέον ενδιαφέρουσες ιστορικές φυσιογνωμίες, το μεγάλο Μακεδόνα στρατηλάτη, Μέγα Αλέξανδρο και την Κλεοπάτρα την Έβδομη, “την τελευταία των Φαραώ της Αιγύπτου”, είναι αφιερωμένη η μεγάλη διεθνής έκθεση, με τίτλο: “Αίγυπτος-Από το Μέγα Αλέξανδρο μέχρι την Κλεοπάτρα”, που εγκαινιάστηκε στο Μουσείο Τέχνης “Κούνστχαλε”, της πόλης Λεόμπεν της Αυστρίας.

Πριν από πέντε χρόνια, από το Μάρτιο έως το Νοέμβριο του 2010, το Μουσείο Τέχνης Λεόμπεν είχε φιλοξενήσει μία από τις σημαντικότερες εκθέσεις, από όσες παρουσιάστηκαν ποτέ διεθνώς, για τη ζωή και τη δράση του Μεγάλου Αλεξάνδρου, την οποία είχαν επισκεφθεί περισσότεροι από 100.000 άτομα, από την Αυστρία και τις γειτονικές χώρες.

Σύμφωνα με τους συντελεστές της, η τωρινή έκθεση, η οποία θα διαρκέσει έως την 1η Νοεμβρίου, θέλει να δώσει, με τα εκατοντάδες εκθέματα στις δεκάδες αίθουσες του Μουσείου, μια συνολική εικόνα, από τους τρεις αιώνες λαμπρής αιγυπτιακής ιστορίας, αρχίζοντας από την κατάληψη της Αιγύπτου, από το Μέγα Αλέξανδρο το 321 π.Χ., μέχρι τη μάχη του ΄Ακτιουμ, το 31 π.Χ. και την επακόλουθη αυτοκτονία της Κλεοπάτρας.

Ως διάδοχοι του Μεγάλου Αλεξάνδρου κυβέρνησαν στην Αίγυπτο οι Μακεδόνες βασιλείς, οι οποίοι ίδρυσαν εκεί τη δυναστεία των Πτολεμαίων, από το όνομα του πρώτου ηγέτη Πτολεμαίου, της οποίας οι ιστορίες και οι μύθοι έχουν εντυπωσιάσει γενεές και γενεές και στους οποίους γίνονται πολλές αναφορές στην έκθεση.

Η πολυμορφία της καλλιτεχνικής δημιουργίας, που αντικατοπτρίζει την καθημερινότητα της πτολεμαϊκής και αργότερα της ρωμαϊκής Αιγύπτου, παρουσιάζεται στην έκθεση μέσα από εκατοντάδες πολύτιμα εκθέματα από τις σημαντικότερες αιγυπτιακές συλλογές διεθνών μουσείων, όπως Λούβρο του Παρισιού, Ερεμιτάζ της Αγίας Πετρούπολης, Κρατικό Μουσείο του Βερολίνου, Μουσείο Χίλντεσχαιμ, Μουσείο Ιστορίας της Τέχνης της Βιέννης, αλλά και Γλυπτοθήκη της Κοπεγχάγης.

Στα εκθέματα, που αναφέρονται στην τέχνη, τον πολιτισμό και τη θρησκεία αυτής της περιόδου του αιγυπτιακού βασιλείου, συγκαταλέγονται αγάλματα, γλυπτά, επιγραφές, πάπυροι, όπως επίσης ένα μεγάλων διαστάσεων αντίγραφο του Φάρου της Αλεξάνδρειας, αλλά και προβολές ταινιών-ντοκιμαντέρ για τη ζωή και έργο των ιστορικών προσωπικοτήτων της εποχής.

Στις ομιλίες, στα εγκαίνια της έκθεσης, υπογραμμίστηκε το γεγονός πως με τον Μέγα Αλέξανδρο γνώρισε μια πρωτοφανή εξάπλωση ο ελληνικός πολιτισμός, με τον οποίο εμπλουτίστηκε ο υπόλοιπος, εκτός της λεγόμενης Δύσης, κόσμος, όπως επίσης το γεγονός του παιδαγωγικού ρόλου της έκθεσης για μαθητές και νέους, στους οποίους τόσο ο Μέγας Αλέξανδρος όσο και η Κλεοπάτρα είναι γνωστοί και οικείοι από όλα τα σχολικά βιβλία.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

YΠΟΠΑΙΘ: Στο Μόντρεαλ του Καναδά η έκθεση «Οι Έλληνες – Από τον Αγαμέμνονα στον Μέγα Αλέξανδρο»

April 2, 2015

the Greeks2

Ξεπέρασαν τις 100.000 οι επισκέπτες, οι οποίοι έχουν, μέχρι στιγμής, περιηγηθεί την έκθεση «Οι Έλληνες – Από τον Αγαμέμνονα στον Μέγα Αλέξανδρο», που άνοιξε τις πύλες της στις 12 Δεκεμβρίου 2014 στο Pointe à Callière, Montreal Archaeology and History Complex. Μολονότι τα εγκαίνια και η λειτουργία της έκθεσης συνέπεσαν με τον βαρύ καναδικό χειμώνα, με θερμοκρασίες που άγγιξαν τους – 40o C , προκλήθηκε έντονο ενδιαφέρον μεταξύ του καναδικού κοινού, που δηλώνεται με τον «μαγικό» αριθμό των επισκεπτών, τις ουρές αναμονής και εκτός Μουσείου στο χιόνι, τις προπωλημένες θέσεις στο πρόγραμμα διαλέξεων, που συνόδευαν την έκθεση, τις πωλήσεις βιβλίων σχετικών με τη θεματολογία και τα εκθέματα και τέλος με το γεγονός της μεγάλης προσέλευσης κοινού κατά τη διάρκεια των χειμερινών σχολικών διακοπών.

Η δημοφιλία της έκθεσης, κατά την καναδική πλευρά, οφείλεται στα πλέον των 500 εκθέματα μεγάλης επιστημονικής σημασίας και εξαιρετικής αισθητικής αξίας, προερχόμενα από 21 ελληνικά μουσεία, τα περισσότερα από τα οποία ταξίδεψαν για πρώτη φορά στη Βόρεια Αμερική. Επιπρόσθετα, στην αγάπη του καναδικού κοινού για τον ελληνικό πολιτισμό, βάση και λίκνο του δυτικού πολιτισμού.

«Οι Έλληνες – Από τον Αγαμέμνονα στον Μέγα Αλέξανδρο» αποτελούν πολιτιστικό γεγονός, παγκόσμιας εμβέλειας, που προσφέρει συνάμα στους επισκέπτες μία μεγάλη ποικιλία διαδραστικών δρωμένων αλλά και σύγχρονων τεχνολογικών μέσων, με εφαρμογή στην κινητή τηλεφωνία που δημιουργήθηκε από τα New Media Lab στο Κέντρο Ελληνικών Σπουδών του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος στο Simon Frazer University της British Columbia, ενώ τους παρέχει τη δυνατότητα να έρθουν κοντά σε έναν πολιτισμό οικείο μεν, μακρινό δε, τόσο χρονικά όσο και γεωγραφικά.

Η έκθεση, η οποία έχει συγκινήσει βαθύτατα την ελληνική ομογένεια και που υποστηρίζουν σταθερά η Πρεσβεία του Καναδά στην Ελλάδα και η Πρεσβεία της Ελλάδος στον Καναδά, διαμορφώθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού, Παιδείας & Θρησκευμάτων και τα μουσεία Pointe à Callière Montreal Archaeology and History Complex, Canadian Museum of History (Gatineau, Canada), Field Museum Chicago USA, National Geographic Museum, Washington USA. H έκθεση ολοκληρώνεται στο Pointe à Callière Montreal Archaeology and History Complex στις 26 Απριλίου 2015, συνεχίζει όμως το ταξίδι της σε πόλεις της Βόρειας Αμερικής, την Οττάβα και το Σικάγο, με τελική κατάληξη την Ουάσιγκτον και το Μουσείο της National Geographic Society.

Musée Pointe-à-Callière


%d bloggers like this: