Posted tagged ‘αιγές’

Αγγελική Κοτταρίδη: Ο αρχαιολόγος διαχειρίζεται μοναδικές αξίες που ανήκουν πάντα στις επόμενες γενιές

January 6, 2016

Αγγελική Κοτταρίδη: Ο αρχαιολόγος διαχειρίζεται μοναδικές αξίες που ανήκουν πάντα στις επόμενες γενιές

Η Αγγελική Κοτταρίδη δεν μπορεί να κάτσει σε ησυχία. Δεν αρκείται στο νέο Μουσείο των Αιγών ούτε στην ανασκαφή της νεκρόπολης πλάι στη Μεγάλη Τούμπα, τα οποία αμφότερα διευθύνει. Ανασυστήνει το Ανάκτορο των Αιγών, ετοιμάζει τη νέα μεγάλη περιοδική έκθεση του μουσείου “Αιγών Μνήμη”, στην οποία εμπλέκει και την τοπική κοινωνία, ταξιδεύει στην Ανατολή ακολουθώντας και μελετώντας τα αποτυπώματα του ελληνιστικού κόσμου, ετοιμάζει εκπαιδευτικά προγράμματα και ένα ακόμα φιλόδοξο εγχείρημα.

“Ο Αλέξανδρος, επειδή ακριβώς είναι οικουμενικός, δεν χωράει σε καμιά συμβατική έκθεση”, λέει, γι’ αυτό έχει βαλθεί να δημιουργήσει το ψηφιακό μουσείο του Αλέξανδρου “Από τις Αιγές στην οικουμένη”. Θεωρεί “μεγάλη αδικία να εγκλωβίζουμε τον Αλέξανδρο σε μικρονοϊκά εθνικιστικά αφηγήματα” και θυμάται τον δάσκαλό της τον Ανδρόνικο.

Γίνεται αυστηρή όταν μιλάει για τον ρόλο του αρχαιολόγου στις μέρες μας, για τη χρήση της επιστήμης της. Παθιάζεται όταν πίσω από την ανασκαφή, την ιστορική γνώση, την επιστημοσύνη και τη μνήμη επιχειρεί να αναδείξει την τεχνογνωσία και τα “κρυμμένα” αναπτυξιακά εργαλεία της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Η Αγγελική Κοτταρίδη μας ξεναγεί στο ψηφιακό Μουσείο του Αλέξανδρου που ετοιμάζει πυρετωδώς, μας αποκαλύπτει τα εκθέματα της μεγάλης περιοδικής έκθεσης που προγραμματίζει να φιλοξενήσει του χρόνου το Μουσείο των Αιγών και μας μιλάει για όλα αυτά με το πάθος του αρχαιολόγου σε δράση.

* Γιατί ξεκινήσατε να δημιουργήσετε το ψηφιακό Μουσείο του Αλέξανδρου; Δεν αρκεί το νέο Μουσείο των Αιγών;

Πρόκειται για δύο απολύτως διαφορετικά πράγματα. Το πολυκεντρικό Μουσείο των Αιγών, τμήμα του οποίου είναι και το νέο μουσειακό κτήριο που τελειώνει τον άλλο μήνα, είναι ένα πραγματικό μουσείο για τα ευρήματα του αρχαιολογικού χώρου των Αιγών, της βασιλικής μητρόπολης των Μακεδόνων.

 

Το ψηφιακό μουσείο θα μπορεί καθένας που έχει πρόσβαση στο διαδίκτυο, οπουδήποτε στη Γη, να το φιλοξενεί στον υπολογιστή του. Η ιδέα γεννήθηκε από τη διαπίστωση ότι στην πραγματικότητα καμία συμβατική έκθεση -και έχουν γίνει έως τώρα δεκάδες- δεν μπορεί να “χωρέσει” τον Μεγαλέξανδρο, γιατί η δράση του και οι συνέπειές της σφραγίζουν ηπείρους και αιώνες καταδεικνύοντας την οικουμενική αξία του ήρωα, που εξακολουθεί να είναι εξαιρετικά δημοφιλής, όπως μαρτυρούν εκατοντάδες εκατομμύρια καταχωρίσεις στο διαδίκτυο.

Το έργο ξεκίνησε το 2011, έχουν ήδη γραφτεί πάνω από 3.000 σελίδες κειμένων, στα οποία ενσωματώνονται οι πιο πρόσφατες επιστημονικές ανακαλύψεις, έχουν ολοκληρωθεί η βιντεοσκόπηση και η φωτογράφιση των αρχαιολογικών χώρων και των μουσείων της Ελλάδας που περιλαμβάνονται στις θεματικές ενότητές του, αλλά και τα γυρίσματα σε δεκάδες χώρους και μουσεία της Τουρκίας, υπάρχει υλικό από τις ανασκαφές μας στον Περσικό κόλπο, σε λίγες μέρες θα γίνουν οι λήψεις στην Ιορδανία και ακολουθεί η Αίγυπτος. Φωτογραφικό υλικό συλλέγεται και από άλλα μουσεία, μνημεία, χώρους και επιστημονικές αποστολές, ενώ ιδιαίτερα σημαντική είναι η συνεισφορά τριάντα κορυφαίων αρχαιολόγων και ιστορικών που παρουσίασαν τις ανακοινώσεις τους στο συνέδριο “Ανακαλύπτοντας τον κόσμο του Μεγάλου Αλεξάνδρου” που οργανώσαμε στη Μίεζα το 2012. Όλο αυτό το υλικό αποτελεί τη βάση για τη σύνθεση των ψηφιακών εκθεμάτων του μουσείου.

* Πότε θα ξεκινήσει η λειτουργία του;

Αν όλα πάνε καλά με τη διευθέτηση των γραφειοκρατικών θεμάτων, θα το έχουμε ολοκληρώσει πριν από το τέλος του 2016.

 

Διαβάστε περισσότερα Ανασκαφή: Αγγελική Κοτταρίδη: Ο αρχαιολόγος διαχειρίζεται μοναδικές αξίες που ανήκουν πάντα στις επόμενες γενιές http://anaskafi.blogspot.com/2015/12/blog-post_0.html#ixzz3wSxsYsEt

Αγγ.Κοτταρίδη: Η Μακεδονία αποκτά τον Παρθενώνα της

October 20, 2015

Η διευθύντρια της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ημαθίας, Αγγελική ΚοτταρίδηΗ διευθύντρια της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ημαθίας, Αγγελική Κοτταρίδη

Μνημείο πρωτόφαντο, ένα θαύμα τεχνικής, που οικοδομήθηκε με λόγο τη «χρυσή τομή», παντρεύοντας τις θεωρίες των Πυθαγορείων και τις θεωρίες του Πλάτωνα, το Ανάκτορο των Αιγών αποτελεί τοπόσημο στην ιστορία, τη γεωγραφία και την αρχαιολογία.

b_1Φωτορεαλιστική απεικόνιση του Ανακτόρου στο τέλος των εργασιών

Η αναστήλωσή του είναι σε πλήρη εξέλιξη και όπως τονίζει σε συνέντευξη της στο in.gr η διευθύντρια της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ημαθίας Αγγελική Κοτταρίδη, εάν εξασφαλιστεί η η αναγκαία χρηματοδότηση ύψους 10 εκατ. ευρώ από το επόμενο ΕΣΠΑ, «το 2020 η Μακεδονία θα έχει αποκτήσει τον Παρθενώνα της».

b_9Πανοραμική άποψη του Ανακτόρου

«Στην πραγματικότητα οι Αιγές, όπως έχει αποδειχθεί τόσο από τη ζωγραφική όσο και από τα ελεφαντοστέινα των βασιλικών τάφων, αλλά κυρίως τώρα με τη μελέτη του Ανακτόρου και του πολεοδομικού συστήματος που δημιουργεί ο Φίλιππος στην πόλη, είναι η κιβωτός στην οποία γεννήθηκαν οι ιδέες που διεσπάρησαν την ελληνική οικουμένη» επισημαίνει η κ. Κοτταρίδη.

b_11Από τις εργασίες στο Ανάκτορο

Το Ανάκτορο «είναι ίσης αξίας με τον Παρθενώνα. Δεν ήταν το σπίτι του βασιλιά, είναι το Μέγαρο Μαξίμου, είναι το κέντρο της διοίκησης, που δεν απευθύνεται στα μέλη της κυβέρνησης μόνο, αλλά σε όλους τους πολίτες των Αιγών. Το περιστύλιο είναι ο τόπος συνάθροισης των πολιτών, χωράει περίπου 4.000 άτομα και οι Αιγές δεν είχαν παραπάνω άνδρες. Συγκεντρώνει όλες τις δραστηριότητες που είχε η πολιτική αγορά. Αυτό είναι το Ανάκτορο των Αιγών και είναι η ιδέα της ‘πεφωτισμένης δεσποτείας’, πώς εφαρμόζεται σε μία νέα τάξη πραγμάτων που ο Φίλιππος και η πεφωτισμένη ομάδα που τον στηρίζει θέλει να ξεκινήσει και να επιβάλλει και το καταφέρνει» υπογραμμίζει η κ. Κοτταρίδη.

b_12Από τις εργασίες στο Ανάκτορο

«Αυτό το Ανάκτορο όταν θα το έχουμε, θα ξαναγράψουμε την ιστορία της αρχαίας αρχιτεκτονικής. Αυτό το μνημείο μάς έχει μάθει πάρα πολλά. Είναι πραγματικά κορυφαίο. Είναι ένα θαύμα τεχνικής και αυτό το διαπιστώνουμε σε όλα τα επίπεδα» συνεχίζει η κ. Κοτταρίδη. Ο αρχιτέκτονας του μνημείου, τονίζει, εμπνέεται τόσο από τις θεωρίες των Πυθαγορείων όσο και από τις θεωρίες του Πλάτωνα, τα πάντα ανταποκρίνονται στον λόγο της ‘χρυσής τομής’, ενώ στην κάτοψη ενσωματώνει όλη τη θεωρία του Πλάτωνα για την ψυχή του κόσμου.

b_13Από τις εργασίες στο Ανάκτορο

«Αυτό είναι μία συγκλονιστική ιστορία. Σημαίνει ότι μιλάμε για ένα εξαιρετικά μορφωμένο κύκλο ανθρώπων, δηλαδή μας βοηθάει να αναθεωρήσουμε τις ιδέες που είχαμε από τα βιβλία του σχολείου και κυρίως από τους λίβελους του Δημοσθένη για τον Φίλιππο και το περιβάλλον του, μας δείχνει τη στενή σχέση της Μακεδονίας με τους πλατωνικούς του βασιλείου και κυρίως μας δείχνει πώς αυτοί σκέφτηκαν και εφάρμοσαν την ιδέα της ‘πεφωτισμένης δεσποτείας’ στην αρχιτεκτονική. Αυτό λοιπόν το κτήριο το έχουμε στην Ελλάδα και ευτυχώς σώθηκε ένα μεγάλο κομμάτι των δαπέδων, σώθηκαν οι τοιχοβάτες σε πολλά σημεία, άρα μπορούμε με ακρίβεια και απόλυτη βεβαιότητα να το αναπαραστήσουμε σε ποσοστό 90 τοις εκατό» αναφέρει.

Αναστήλωση με το «βελόνι»

Περιγράφοντας την πορεία των έργων, η κ. Κοτταρίδη τονίζει ότι αποχωμάτωση για την αποκάλυψη του μνημείου δεν έγινε ποτέ. «Έγινε συστηματικότατη ανασκαφή με κάναβο, λες και σκάβαμε προϊστορικά. Είχαμε, λοιπόν, εκπληκτικά ευρήματα, γιατί πολλά κομμάτια ήταν πεσμένα ή αποτεθειμένα στα μπάζα. Αντίστοιχη δουλειά, με το ‘βελόνι’, έχει η Ακρόπολη, γιατί κι εκεί είχαν να κεντήσουν και να βρουν θραυσματάκια. Όλο αυτό το έργο είναι μια εποποιία» δηλώνει η κ. Κοτταρίδη, σημειώνοντας πως τον επόμενο χρόνο θα κυκλοφορήσει μία ειδική έκδοση που θα παρουσιάζει όλα αυτά τα αρχιτεκτονικά μέλη και τη θέση τους στο χώρο.

b_15Από τις εργασίες στο Ανάκτορο

«Έχουμε καταγράψει πάνω από 4.000 αρχιτεκτονικά μέλη. Κομμάτια του περιστυλίου, επιστύλια, χαρακτηριστικά στοιχεία του Ανακτόρου. Μαζεύουμε τα θραύσματά του, τα οποία συναρμόζονται στο κομμάτι που θα αναπλαστεί στο μουσείο και μας οδηγούν σε καταπληκτικές νέες ανακαλύψεις, οι οποίες έχουν πραγματικά χέρια, πόδια και κεφάλι και δεν είναι πυροτεχνήματα και ευφυολογήματα ή ιστορίζοντα θεωρήματα με λήψη του ζητουμένου, γιατί ξεκινάμε από τις πέτρες και οι πέτρες είναι ειλικρινείς, δεν μπορείς να κάνεις ό,τι θέλεις. Έχεις δεδομένα αυστηρά και βαριά» συνεχίζει.

b_16

Από τις εργασίες στο Ανάκτορο

Σε αυτή τη φάση ολοκληρώνονται οι εργασίες στη δυτική πτέρυγα του Ανακτόρου, σε ύψος περίπου 1,5 μ., σε όλα τα δάπεδα και τους περιβάλλοντες τοιχοβάτες, στη νότια πτέρυγα όπου βρίσκονται τα υπέροχα ψηφιδωτά και στο νοτιοανατολικό κομμάτι της πρόσοψης. Θα χρειαστεί η επόμενη προγραμματική περίοδος του ΕΣΠΑ για να ολοκληρωθούν οι εργασίες σε όλο το συγκρότημα των 12,5 στρεμμάτων, δηλαδή τα έργα στη βόρεια πλευρά, η ανάταξη του κεντρικού περιστυλίου και του άνδηρου, αλλά και τα έργα στο δυτικό περιστύλιο, όπου ήταν τα λουτρά, τα μαγειρεία, οι αποθήκες κλπ.

b_3Από τις εργασίες στη δυτική πτέρυγα του Ανακτόρου

Επισκέψεις στην αναστήλωση

Από τον Ιούνιο του 2016 οι επισκέπτες του χώρου θα μπορούν να παρακολουθούν από κοντά τα έργα αναστήλωσης στη νότια πλευρά του Ανακτόρου. «Αφού διαχειριστούμε τον εργοταξιακό χώρο έτσι ώστε να μην είναι επικίνδυνο ούτε για τους επισκέπτες ούτε και για το μνημείο, θα δημιουργήσουμε μία πρόσβαση από τα νότια και μία ειδική διαδρομή με εποπτικό υλικό, για να μπορούν να περιηγηθούν τη νότια πλευρά και να έχουν οπτική εμπειρία της αναστήλωσης» αναφέρει η κ. Κοτταρίδη, επισημαίνοντας πως εάν υπάρξει χρηματοδότηση τότε θα μπορούν να γίνονται ξεναγήσεις, αλλά και εκπαιδευτικά προγράμματα για ειδικές ομάδες επισκεπτών, φοιτητές ή μαθητές λυκείου.

Τα ψηφιδωτά

Μία άλλη πρόκληση που έπρεπε να διαχειριστούν η κ. Κοτταρίδη και η επιστημονική ομάδα που εργάζεται στο χώρο αφορά στα ψηφιδωτά που έχουν βρεθεί. «Έχουμε περίπου 1,5 στρέμμα ψηφιδωτά. Αρκετά από αυτά είχαν βρεθεί από τον Λεόν Εζέ, τον 19ο αιώνα και καταχώθηκαν αλλά είχαν πάθει μεγάλες ζημιές, άλλα είχαν βρεθεί το 1950 και είχαν μείνει έκθετα και είχαν φτάσει σε τρομακτικό σημείο καταστροφής και διάβρωσης» αναφέρει, σημειώνοντας πως η προσπάθεια ξεκίνησε πριν από περίπου οκτώ χρόνια και τώρα μέσω των αναλύσεων και με τη βοήθεια των επιστημόνων του Κέντρο Λίθου «προσπαθήσαμε να ξαναβρούμε αρχαίες τεχνικές, που δίνουν πολύ αξιόπιστα και γερά αποτελέσματα».

b_2Το εντυπωσιακό ψηφιδωτό του Ανακτόρου

«Δεν θέλαμε να δημιουργήσουμε στέγαστρα-τέρατα, γιατί το μνημείο είναι 12,5 στρέμματα και αν το στεγάζαμε θα το καταστρέφαμε. Τα ψηφιδωτά, που είχαν κατασκευαστεί για να είναι εσωτερικών χώρων, γίνονται τώρα εξωτερικού χώρου. Αυτό σήμαινε ότι έπρεπε να πετύχουμε την ομορφιά που είχαν και συγχρόνως αντοχή και αντιστρεπτότητα των παρεμβάσεων. Να πετύχουμε σωστά χρώματα, χωρίς να ξέρουμε όμως στην πραγματικότητα τη χειρωνακτική τεχνική και αυτό το πέτυχαν τα παιδιά, μετά από πολύ κόπο και πάρα πολλές ώρες δουλειά έξω, με αντίξοες συνθήκες» επισημαίνει.

Το Πολυκεντρικό Μουσείο

Περιγράφοντας το Πολυκεντρικό Μουσείο η κ. Κοτταρίδη εξηγεί πως στην πραγματικότητα «είναι ο τρόπος για να περιγράψουμε ως επισκέψιμο τον αρχαιολογικό χώρο των Αιγών και η λογική που πήγαμε σε αυτό είναι επειδή οι αρχαίες Αιγές είναι μία πόλη ‘κατά κώμας’, δηλαδή ένα μόρφωμα που συνίσταται από πολλούς οικισμούς διάσπαρτους στο χώρο και έχει στο κέντρο το άστυ, εξού και ο πληθυντικός».

«Αυτό» συνεχίζει «είναι η αρχαιότατη μορφή των ελληνικών πόλεων, πριν γίνουν οι συνοικισμοί. Γι’ αυτό επινοήσαμε, και λόγω της ιδιαιτερότητας του χώρου, τον όρο ‘Πολυκεντρικό’ που σημαίνει ένα Μουσείο με πολλές αίθουσες, πραγματικές ή ‘συμβολικές’, διάσπαρτες στο χώρο.

Η πρώτη αίθουσα που υπάρχει και λειτουργεί ως έκθεση είναι η γνωστή αίθουσα του κτηρίου προστασίας των Βασιλικών Τάφων της Συστάδας του Φιλίππου. Η δεύτερη, που θα είναι και ο κεντρικός πυρήνας του επισκέψιμου χώρου, είναι το Κεντρικό Κτήριο, το οποίο αναμένεται να παραδοθεί πριν το τέλος του έτους.

Οι χώροι του εκτείνονται σε 5,5 στρέμματα, ενώ στα δύο αίθρια θα φιλοξενούνται μόνιμες εκθέσεις: Στο ένα αίθριο είναι το αναταγμένο έκθεμα, που είναι το κεντρικό τμήμα του άνω ορόφου της πρόσοψης του Ανακτόρου των Αιγών, και στο άλλο αίθριο είναι τα γλυπτά των Αιγών, γλυπτά εξαιρετικά ενδιαφέροντα, καθώς πρόκειται για πρωτότυπα έργα του 4ου αιώνα. Μεταξύ αυτών, το άγαλμα της βασίλισσας Ευρυδίκης, επιγραφές που σχετίζονται με τη βασιλική οικογένεια, μία σπάνια ζωφόρος με ανάγλυφη αρματοδρομία, ακριβώς ίδια με τη ζωφόρο με την παράσταση της αρματοδρομίας που βρίσκεται στον τάφο του Αλέξανδρου Δ’, αλλά και επιτύμβια μνημεία.

b_17Από τις εργασίες στα δάπεδα του Ανακτόρου

Στον εκθεσιακό χώρο των 900 τ.μ., ακριβώς επειδή πρόκειται για έναν ενεργό αρχαιολογικό χώρο που δίνει συνεχώς ευρήματα και επειδή υπάρχει μεγάλο απόθεμα, θα φιλοξενούνται μεγάλες περιοδικές εκθέσεις. Η πρώτη έκθεση θα λέγεται «Αιγών Μνήμη» και, όπως τονίζει η κ. Κοτταρίδη, «θα είναι η χαρά της αρχαίας πόλης που για πρώτη φορά αποκαλύπτεται στο σύνολό της». Χάρη στην έκθεση, στην οποία παρουσιάζονται βασιλικά ευρήματα από τους τάφους των παλαιότερων βασιλιάδων, αλλά και πράγματα από την ίδια την πόλη, καταγράφηκε και αναδεικνύεται η ιστορία των ανθρώπων, των κτηρίων, των μνημείων και του χώρου στο σύνολό του.

Με την κατασκευή του Κεντρικού Κτηρίου, η Βεργίνα αποκτά ένα αμφιθέατρο 150 θέσεων, που θα καλύπτει τις ανάγκες επιστημονικών συνεδρίων, ενώ θα υπάρχουν ένα μεγάλο πωλητήριο, εστιατόριο, αλλά και αίθουσα για εκπαιδευτικά προγράμματα ή άλλες εξωστρεφείς δραστηριότητες, όπως μικρότερες επιμέρους εκθέσεις σε συνέργειες με άλλα μουσεία ή συλλέκτες.

Στο Κτήριο δημιουργείται επίσης ένας μεγάλος αποθηκευτικός χώρος, πλήρως εξοπλισμένος με τα πλέον σύγχρονα μέσα, όπου θα λειτουργούν δύο χώροι μελέτης, με δικό τους αυτόνομο αίθριο. Στον έναν χώρο θα βρίσκονται οι εργαζόμενοι, στον δεύτερο ξένοι ερευνητές, ενώ θα λειτουργεί κι ένα μεγάλο συγκρότημα εργαστηρίων συντήρησης.

Η Ανασκαφή ως Έκθεμα

Με δεδομένο το ενδιαφέρον που δείχνει ο κόσμος για τις ανασκαφές, στο master plan των Αιγών έχει ενταχθεί και το πρωτοποριακό πρόγραμμα της «Ανασκαφής ως Έκθεμα». Οι επισκέπτες του χώρου θα μπορούν να παρακολουθήσουν μία ανασκαφή, όχι να σκάψουν οι ίδιοι όπως σπεύδει να διευκρινίσει η κ. Κοτταρίδη, αλλά να γνωρίσουν τι σημαίνει ανασκαφή, τι κάνουν οι αρχαιολόγοι, γιατί το κάνουν, πώς το κάνουν, ενώ την εικόνα για την ανασκαφή θα συμπληρώνει το έντυπο υλικό που θα τους παρέχεται. Η «Ανασκαφή ως Έκθεμα» θα λειτουργεί στον αύλειο χώρο του Μουσείου, αλλά και στην Βασιλική Νεκρόπολη των Αιγών, έκτασης 500 στρεμμάτων.

b_18Από τις εργασίες αποκατάστασης του δαπέδου στο Ανάκτορο

Η Βασιλική Νεκρόπολη, όπου πέρυσι αποκαλύφθηκαν άλλοι 20 αρχαίοι τάφοι, είναι, όπως λέει η κ. Κοτταρίδη, η τρίτη «αίθουσα» του Μουσείου και ουσιαστικά ένα μεγάλο αρχαιολογικό πάρκο. Ο χώρος έχει περιφραχτεί, έχουν εντοπιστεί οι αρχαίες διαδρομές και έχουν φυτευθεί δένδρα και φυτά της ντόπιας χλωρίδας. Παράλληλα, διαμορφώνονται σημεία στάσης και επίσκεψης με στέγαστρα, ενώ την περιήγηση στο χώρο θα συμπληρώνει ψηφιακό υλικό.

Το Ψηφιακό Μουσείο

Με εντατικούς ρυθμούς, και με ορίζοντα ολοκλήρωσης στο τέλος του έτους, προχωρά και η δημιουργία του Ψηφιακού Μουσείου «Μέγας Αλέξανδρος: Από τις Αιγές στην Οικουμένη», που θα στεγάζεται στο Κεντρικό Κτήριο. «Στόχος μας είναι να γίνει ραχοκοκαλιά αναφοράς για την έρευνα στο επίπεδο της ελληνιστικής οικουμένης, στον κόσμο του Αλέξανδρου» υπογραμμίζει η κ. Κοτταρίδη, εξηγώντας πως πίσω από τα 304 ψηφιακά εκθέματα του Μουσείου υπάρχει βαριά επιστημονική τεκμηρίωση, η οποία θα είναι μεν ανοιχτή στο κοινό, αλλά απευθύνεται κυρίως σε εξειδικευμένες ομάδες επιστημόνων, οι οποίοι θα μπορούν να έχουν και ελεύθερες σελίδες να υποβάλλουν τα δικά τους αποτελέσματα και τη δική τους έρευνα.

«Τώρα που έχουμε το καινούργιο μουσείο, με τα μεγάλα εργαστήρια, με το μεγάλο αμφιθέατρο, με τους χώρους μελέτης και τα γραφεία, θέλουμε να γίνει ένας τρόπος επικοινωνίας και να έχουμε συνεχώς γεγονότα, όπως διεθνή επιστημονικά συνέδρια ανά δύο χρόνια, είτε workshop, είτε εκπαιδευτικές δράσεις ανοιχτές στο ευρύ κοινό, αλλά πάντα με άξονα την ελληνιστική οικουμένη. Ενδεχομένως θα χρειαστούμε βοήθεια από χορηγούς και ιδιώτες και σε λίγο θα ξεκινήσουμε καμπάνια και προς αυτή την κατεύθυνση» συμπληρώνει.

b_8Το Θέατρο της Μίεζας

«Στην πραγματικότητα οι Αιγές, όπως έχει αποδειχθεί τόσο από τη ζωγραφική όσο και από τα ελεφαντοστέινα των βασιλικών τάφων, αλλά κυρίως τώρα με τη μελέτη του Ανακτόρου και του πολεοδομικού συστήματος που δημιουργεί ο Φίλιππος στην πόλη, είναι η κιβωτός στην οποία γεννήθηκαν οι ιδέες που διεσπάρησαν την ελληνική οικουμένη» συνεχίζει η κ. Κοτταρίδη και τονίζει:

«Θέλουμε να αναδείξουμε πώς από τη Μακεδονία ξεκινούν οι ιδέες που δεσπόζουν στη διαχείριση πολλών πραγμάτων: από το τι είναι βασιλεία μέχρι το πώς φτιάχνουμε τον δημόσιο χώρο ή μέχρι τι θα πει ελληνιστικό μπαρόκ. Γι’ αυτό νομίζω ότι είναι ο κατάλληλος τόπος οι Αιγές, όπου έχουμε τόσο εντυπωσιακά ευρήματα, τέτοιους θησαυρούς, που μπορούμε να γεφυρώσουμε τον καιρό από τον Όμηρο μέχρι τον Φίλιππο και μετά από τον Φίλιππο να ταξιδέψουμε με τον Αλέξανδρο στις άκρες του κόσμου. Μας δίνεται η δυνατότητα να βλέπουμε πηγές και συνέπειες και να καταλαβαίνουμε πράγματα που έχουν παρερμηνευθεί ή φαίνονται ώς τώρα ακατανόητα».

Τα βυζαντινά μνημεία

Εκτός από τα έργα στον αρχαιολογικό χώρο των Αιγών, η Εφορεία Ημαθίας έχει αναλάβει και υλοποιεί σειρά παρεμβάσεων σε κορυφαία βυζαντινά μνημεία. Αυτή την περίοδο ολοκληρώνονται οι εργασίες συντήρησης στο Αρχοντικό της Πούλκως, τελειώνει ένα λειτουργικό κομμάτι για το κοινό στο Κάστρο των Σερβίων, ενώ ολοκληρώθηκαν τα έργα στο Ιερό της Μητέρας των Θεών στη Λευκόπετρα, στο Θέατρο της Μίεζας, αλλά και στον Ναό του Αγίου Παταπίου, όπου συναντούμε τον πρώτο υπαίθριο αρχαιολογικό χώρο στη Βέροια.

PatapiosΟ Άγιος Πατάπιος

«Εκεί βρίσκεται ένα κομμάτι ρωμαϊκού νυμφαίου που έγινε βαπτιστήριο, δηλαδή ο πρώτος τόπος δημιουργίας χριστιανών επισήμως στην πόλη, που χρονολογείται στο τέλος του 4ου με αρχές 5ου αιώνα, ενώ δίπλα υπήρχε επισκοπικό μέγαρο» σημειώνει η κ. Κοτταρίδη, τονίζοντας πως ουσιαστικά είναι ο πυρήνας της χριστιανικής λατρείας ως επίσημης πια θρησκείας στη Βέροια. Στο πλαίσιο των εργασιών συντηρήθηκαν η εκκλησία και οι τοιχογραφίες, δημιουργήθηκε ο αρχαιολογικός χώρος, ενώ στον νάρθηκα του ναού η Εφορεία προωθεί την διεξαγωγή ενός εκπαιδευτικού προγράμματος από τον επόμενο μήνα, εν είδει κρυφού σχολειού, για παιδιά δημοτικού και νηπιαγωγείου, για να γνωρίζουν τη χριστιανική Βέροια.

Η «Καπέλα Σιξτίνα» βυζαντινής ζωγραφικής

Μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου θα ολοκληρωθούν οι εργασίες στα «σπιτάκια», τις δύο οθωμανικές κατοικίες που ήταν επάνω στο βυζαντινό τείχος, αλλά τα έργα στην Παλαιά Μητρόπολη. «Πρόκειται για ένα τρομακτικής δυσκολίας έργο, με πάρα πολλά στοιχεία, διότι το ίδιο το μνημείο έχει πάρα πολλές φάσεις, ενώ υπέστη πάρα πολλές ζημιές από σεισμό στα τέλη του 17ου-αρχές του 18ου αιώνα» σημειώνει η κ. Κοτταρίδη.

b_6Εντυπωσιακό ψηφιδωτό στον υπαίθριο αρχαιολογικό χώρο του Αγίου Παταπίου

«Προσπαθούμε να κρατήσουμε όσο πιο πολύ μπορούμε από όλες τις περιόδους, διατηρώντας ως κεντρικό το βυζαντινό στοιχείο, έχουμε ανατάξει το νότιο κλίτος που είχε πέσει, έχουμε αποκαταστήσει και καθαρίσει όλο το εσωτερικό με τις απίστευτες τοιχογραφίες. Αυτό θα είναι μια ‘Καπέλα Σιξτίνα’ βυζαντινής ζωγραφικής, διότι δεν πρόκειται για ένα επαρχιακό μνημείο, είναι ένα από τα κεντρικά μνημεία των Βαλκανίων για τα βυζαντινά χρόνια. Όλο μαζί θα είναι ένα μουσείο βυζαντινής ζωγραφικής» επισημαίνει.

b_5Από το εσωτερικό του Αγίου Παταπίου

«Είναι μία κιβωτός της ιστορίας της Βέροιας. Το μνημείο είναι πολύ μεγάλο, πολύ εντυπωσιακό και σίγουρα θα γίνει το νέο μεγάλο προσκύνημα, για θρησκευτικό και μη τουρισμό. Πιστεύω πως θα αλλάξει το κέντρο βάρους της πόλης και θα ξανανεβάσει Βεροιώτες και επισκέπτες προς τα επάνω όπου βρίσκεται και η βυζαντινή ακρόπολη» προσθέτει.

«Βυζαντινή Πομπηία»

Κλείνοντας τη συνέντευξη ρωτήσαμε την κ. Κοτταρίδη και για την απόφαση του ΚΑΣ να διατηρηθούν τα αρχαία στον σταθμό Βενιζέλου του Μετρό Θεσσαλονίκης. Η απάντησή της είναι αφοπλιστική: «Αυτό είναι η καρδιά της Θεσσαλονίκης, είναι η καρδιά της πόλης, αυτό δεν μπορεί να διαλυθεί, δεν μπορείς να μεταφέρεις την καρδιά της πόλης» τονίζει, υπογραμμίζοντας πως η δημιουργία ενός υπόγειου μουσείου θα συμβάλλει ουσιαστικά στην ανάδειξη της περιοχής.

«Το μετρό περνάει έτσι κι αλλιώς. Το ότι ο σταθμός εμποδίζει να γίνει το μετρό είναι μεγάλες αστειότητες και όλα εκ του πονηρού και όσοι τα λένε καλό σκοπό δεν έχουν, ούτε για την πόλη, ούτε για τους κατοίκους. Εμείς στο ΚΑΣ είμαστε εκεί για να αποφασίζουμε για τη σωτηρία των αρχαίων, βεβαίως όχι αντικοινωνικά» συνεχίζει, επισημαίνοντας χαρακτηριστικά πως πρόκειται για ένα μοναδικό μνημείο.

«Βυζαντινή Πομπηία δεν έχουμε από τις γνωστές μεγάλες πόλεις. Είμαι υπερήφανη που συμμετείχα στο ΚΑΣ που πήρε αυτή την απόφαση» καταλήγει.

Άννα Ανδίρα, in.gr

ΥΠΠΟ: Ανασκαφικά και ιστορικά δεδομένα για τον τάφο του Φιλίππου Β’

July 22, 2015

Phillipos II _AigaiΕλεφαντοστέινο πορτρέτο του Φιλίππου Β’

Προσφάτως δημοσιεύτηκε στο αμερικανικό περιοδικό Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) μελέτη των παλαιοανθρωπολόγων Α. Μπαρτσιώκα και Juan Luis Arsuaga που αφορά σε οστά που βρέθηκαν στον κιβωτιόσχημο τάφο (τάφος Ι) της βασιλικής ταφικής συστάδας που ανασκάφηκε την δεκαετία του εβδομήντα από τον αείμνηστο καθηγητή Μανόλη Ανδρόνικο στη Μεγάλη Τούμπα των Αιγών. Στην μελέτη αυτή διατυπώνεται η άποψη ότι τα κατάλοιπα ανδρικού σκελετού ανήκουν στον Φίλιππο Β΄, ενώ τα κατάλοιπα γυναικείου και βρεφικού σκελετού ανήκουν στην τελευταία σύζυγο του μακεδόνα βασιλιά Κλεοπάτρα και την θυγατέρα της Ευρώπη, άποψη που είχε προταθεί και παλιότερα από τον ιστορικό E. Borza, αλλά δεν έγινε αποδεκτή από την επιστημονική κοινότητα.

Μολονότι υπάρχει πληθώρα σχετικών επιστημονικών δημοσιεύσεων, επειδή, όπως φάνηκε και από πρόσφατα δημοσιεύματα, το θέμα παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το ευρύτερο κοινό, κρίνεται απαραίτητο, προς αποφυγή σύγχυσης και παρερμηνειών, να δοθούν, συνοπτικά εκ μέρους της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, τα παρακάτω ανασκαφικά-ιστορικά δεδομένα που είναι απαραίτητα για την ορθή κατανόηση και συνακόλουθα την ερμηνεία των συγκεκριμένων ευρημάτων:

1. Οι κ.κ. Α. Μπαρτσιώκας και Juan Luis Arsuaga εξέτασαν τμήμα και όχι το σύνολο των οστών που βρέθηκαν στο τάφο Ι.

2. Ο τάφος Ι της Μεγάλης Τούμπας των Αιγών, ένα μνημείο που έχει τη μορφή κιβωτίου (κιβωτιόσχημος), είναι ο μικρότερος και λιγότερο μνημειακός της βασιλικής ταφικής συστάδας που περιλαμβάνει επίσης δύο μεγάλους ασύλητους μακεδονικούς (τον τάφο ΙΙ που αναγνωρίσθηκε από τον Μανόλη Ανδρόνικο ως τάφος του Φιλίππου Β΄ και τον τάφο ΙΙΙ που ομόφωνα αποδίδεται στον Αλέξανδρο Δ΄, γιο του Μεγαλέξανδρου και της Ρωξάνης) και έναν τρίτο επίσης μακεδονικό συλημένο και κατεστραμμένο σε μεγάλο βαθμό (“τον τάφο με τους ελεύθερους κίονες” που χρονολογείται στις αρχές του 3ου αι. π.Χ. και είναι ο νεώτερος της ομάδας).

3. Ο κιβωτιόσχημος τάφος Ι, στο εσωτερικό του οποίου σώζεται η τοιχογραφία με την παράσταση της αρπαγής της Περσεφόνης, ήταν συλημένος, ωστόσο περιείχε αρκετά χαρακτηριστικά πήλινα αγγεία που χρονολογούν με ασφάλεια το μνημείο και την ταφή στις τελευταίες δεκαετίες του πρώτου μισού του 4ου αι. π.Χ. με ύστατο όριο το 350 π.Χ. Ωστόσο, όπως είναι πολύ καλά γνωστό από τις αρχαίες πηγές, ο Φίλιππος Β΄ δολοφονήθηκε το 336 π.Χ., ενώ η Κλεοπάτρα εκτελέστηκε κάποιους μήνες μετά τον θάνατο του συζύγου της, υπάρχει δηλαδή μια σημαντική χρονική απόσταση που είναι δύσκολο, αν όχι αδύνατο να γεφυρωθεί.

4. Τα οστά του νεκρού που η εν λόγω μελέτη επιχειρεί να συσχετίσει με τον Φίλιππο Β΄ και μάλιστα τα οστά των ποδιών (κνήμες, αλλά και τα οστάρια του άκρου ποδός) βρέθηκαν όχι στο δάπεδο του τάφου, όπως τα οστά της γυναίκας και του νεογνού, αλλά ψηλότερα (περίπου 20 εκατοστά)επάνω σε στρώση με πέτρες και θραύσματα πωρολίθων, μέσα στα χώματα της επίχωσης που εισχώρησαν στον τάφο μετά την τυμβωρυχία . Το γεγονός της ανεύρεσης των οσταρίων σε συνάφεια με τις κνήμες μαρτυρεί “συνάρθρωση” δηλαδή παρουσία μυϊκών ιστών και αποκλείει την πιθανότητα να προέρχονται από την διασάλευση της παλιότερης ταφής (το σώμα της γυναίκας ήταν απολύτως διαλυμένο και τα οστά της βρέθηκαν ανακατεμένα και μαζεμένα σε δυο ομάδες ακριβώς επάνω στο κονίαμα του δαπέδου). Είναι προφανές ότι το σώμα του νεκρού στον οποίο ανήκουν τα εν λόγω οστά αποτέθηκε ή “απορρίφθηκε” στον τάφο μετά την τυμβωρυχία, η οποία, όπως δείχνει η ανασκαφική στρωματογραφία, σχετίζεται με την καταστροφή και την διαρπαγή του γειτονικού υπέργειου “ηρώου”.

5. Η καταστροφή της βασιλικής νεκρόπολης των Αιγών είναι ένα γεγονός που μαρτυρείται από τις αρχαίες πηγές και έχει επιβεβαιωθεί απόλυτα από την αρχαιολογική σκαπάνη. Είναι μάλιστα γνωστό ότι συνέβη το 276/5 π.Χ. , όταν οι Γαλάτες μισθοφόροι του Πύρρου κατέλαβαν την αρχαία μακεδονική μητρόπολη. ‘Όπως δείχνουν τα ευρήματα από τις επιχώσεις της (κεραμεική, νομίσματα κλπ.), η Μεγάλη Τούμπα που κάλυψε τη συστάδα των βασιλικών τάφων και σφράγισε τον συλημένο τάφο Ι και τα κατάλοιπα του “ηρώου”, το οποίο βρίσκεται ακριβώς δίπλα του, κατασκευάστηκε πριν τα μέσα του 3ου αιώνα π.Χ. Δηλαδή, το περιστατικό με τον νεκρό άνδρα που τοποθετήθηκε ή “απορρίφθηκε” μέσα στον συλημένο πια κιβωτιόσχημο τάφο Ι πρέπει να συνέβη ανάμεσα στο 276/5 και 250 π.Χ. Αξίζει να σημειωθεί ότι ανάλογα φαινόμενα “απόρριψης” νεκρών ανδρών έχουν παρατηρηθεί και σε άλλους συλημένους τάφους των βασιλικών συστάδων των Αιγών και έχει ήδη προταθεί από τους ανασκαφείς η πιθανότητα να πρόκειται για τυμβωρύχους.

6. Ο εν λόγω νεκρός δεν είναι καμένος, ωστόσο, όπως μαρτυρείται από τις αρχαίες πηγές και όπως έχει αποδειχθεί από τα πλουσιότατα ανασκαφικά ευρήματα, ήδη από τις αρχές του 6ου προχριστιανικού αιώνα, η καύση και μάλιστα σε μεγαλοπρεπείς πυρές συνοδεία προσφορών αποτελεί τον κανόνα για τους μακεδόνες βασιλείς, έθιμο που στα χρόνια του Φιλίππου Β΄ και του Μεγαλέξανδρου έχει επεκταθεί και στους Εταίρους.

7. Το επιχείρημα στο οποίο οι κ.κ. Α. Μπαρτσιώκας και Juan Luis Arsuaga στηρίζουν την ερμηνεία τους είναι η διαπίστωση τους ότι πρόκειται για άτομο ηλικίας περίπου 45 χρονών με τραύμα στο πόδι, ωστόσο ούτε η μέση ηλικία, ούτε η χωλότητα αποτελούν αποκλειστικό χαρακτηριστικό γνώρισμα του Φιλίππου Β΄. Αντίθετα τα ανασκαφικά δεδομένα καθιστούν απίθανη την προτεινόμενη ταύτιση του άνδρα, οστά του οποίου βρέθηκαν στον τάφο Ι, με τον Φίλιππο Β΄ και γενικότερα με κάποιο μέλος της βασιλικής οικογένειας. Προφανώς ο τάφος ανήκει στη γυναίκα και το βρέφος που κατά τον πρώτο μελετητή των οστών καθηγητή J. Musgrave ήταν έμβρυο ή νεογέννητο, οπότε είναι πιθανόν η γυναίκα να πέθανε στη γέννα. Τη συσχέτιση με γυναίκα ενισχύει τόσο η θεματική των τοιχογραφιών -Αρπαγή της Περσεφόνης, Δήμητρα, Μοίρες- όσο και τα κτερίσματα που βρέθηκαν στον τάφο -κατάλοιπα κοσμημάτων, μυροδοχεία, μαρμάρινα αγγεία κοχύλια- αλλά και η παντελής έλλειψη όπλων ή θραυσμάτων όπλων.

Η γυναίκα αυτή που δεν αποκλείεται να είναι μια από τις πρώτες συζύγους του Μακεδόνα βασιλιά ο οποίος βρίσκεται ενταφιασμένος στον γειτονικό τάφο ΙΙ και ταυτίστηκε από τον Μανόλη Ανδρόνικο με τον Φίλιππο Β΄, μια ταύτιση που ενισχύεται από όλα τα νεότερα ανασκαφικά δεδομένα των Αιγών και στην οποία επανέρχονται με πληθώρα κατηγορηματικών επιχειρημάτων Έλληνες και ξένοι αρχαιολόγοι, ιστορικοί και παλαιοανθρωπολόγοι, όπως ο Μ. Χατζόπουλος, η Αγγελική Κοτταρίδη, ο Robin Lane Fox, o J. Musgrave κλπ. σε σειρά μελετών και άρθρων  που δημοσιεύτηκαν από το 2011 και εξής.

Βεργίνα : « … Σήμερα, ύστερα από 131 χρόνια, τα μνημεία μίλησαν μόνα τους…»

June 23, 2015

aigai_1

Του Μανόλη Ανδρόνικου

Όταν ο Léon Heuzey , o Γάλλος αρχαιολόγος που άρχισε τις ανασκαφές του ανακτόρου της Βεργίνας στα 1861, κλείνοντας τη δημοσίευση των ευρημάτων του, ευχόταν τη συνέχιση της έρευνας, ήταν αδύνατο να φαντασθεί πόσο γόνιμη θα ήταν η έρευνα αυτή. Ο ίδιος φρόντισε να μην αφήσει ανώνυμη την περιοχή που απλώνεται ανάμεσα στα χωριά Παλατίτσια και Βεργίνα: της απέδωσε το όνομα της Βάλλας, μιας πόλης άγνωστης και ασήμαντης, που το όνομά της έσωσε μονάχα κάποιο αρχαίο λεξικό.Οι αρχαιολογικές έρευνες που ξανάρχισαν το 1937-38 από τον Κ.Α. Ρωμαίο και συνεχίζονται ως σήμερα, προχώρησαν χωρίς τη βοήθεια οποιασδήποτε γραπτής πηγής που θα μπορούσε να οδηγήσει τα βήματα των αρχαιολόγων.

Σήμερα, ύστερα από 131 χρόνια, τα μνημεία μίλησαν μόνα τους. Οι «φθεγγόμενοι λίθοι», όπως τόσο εύστοχα τους χαρακτήρισε ένας πρωτοπόρος μελετητής της μακεδονικής αρχαιολογίας, ο Μ.Δήμιτσας στον τίτλο του πολύτιμου έργου του « Η Μακεδονία εν λίθοις φθεγγομένοις και μνημείοις σωζομένοις», μας επιτρέπουν να αναστήσουμε όχι απλά και μόνον μιαν αρχαία μακεδονική πολιτεία,αλλά την ίδια την αρχαία πρωτεύουσα του βασιλείου των Μακεδόνων, τις Αιγές ή Αιγεές.

aigai_3Γραπτή επιτύμβια στήλη από το νεκροταφείο της Βεργίνας. Πάνω από 50 τέτοιες στήλες από τάφους απλών Μακεδόνων πολιτών έχουν βρεθεί. Τα ελληνικά ονόματα των νεκρών γύρω στο 400-350 π.Χ. ενισχύουν αποφασιστικά την άποψη ότι οι Μακεδόνες ήταν φύλο Ελληνικό χωρίς Ιλλυρικά ή Θρακικά στοιχεία.

Γνωστή κι αυτή μονάχα ως όνομα, είχε μια παράξενη ιστορική μοίρα. Κάπου κοντά στα τέλη του 5ου προχριστιανικού αιώνα παύει να είναι πρωτεύουσα του μακεδονικού κράτους, ο βασιλιάς Αρχέλαος χτίζει τη νέα πρωτεύουσα, την Πέλλα, κάτω στον κάμπο, κοντά στη θάλασσα. Λιγοστές γίνονται πια οι μνείες των Αιγών στους αρχαίους συγγραφείς, η πιο αξιοσημείωτη συνδέεται με τη δολοφονία του Φιλίππου στο θέατρο της αρχαίας πρωτεύουσας στα 336 π.Χ. Μια δεύτερη αναφέρεται στην κατάληψή τους το 274/3 π.Χ., από τον Πύρρο, την εγκατάληψη φρουράς μισθοφόρων Γαλατών και τη σύληση των βασιλικών τάφων.

Ύστερα λησμονιέται σιγά σιγά, καθώς άλλες πόλεις, όπως η Βέροια, προβάλλουν στα χρόνια της ρωμαϊκής κυριαρχίας και στους επόμενους αιώνες της βυζαντινής αυτοκρατορίας. Το πιο περίεργο όμως, είναι ότι κάποτε ερημώνεται ολότελα και ξεχνιέται ακόμα και η θέση της. Όταν, ύστερα από αιώνες, οι άνθρωποι ενδιαφέρονται για το ιστορικό παρελθόν και αναζητούν να εντοπίσουν τις αρχαίες κοιτίδες τους, από μιαν απροσδόκητη σύγχυση, στηριγμένη σε κάποιον Ρωμαίο ιστοριοδίφη-συμπιλητή, πιστεύουν πως οι Αιγές ταυτίζονται με την Έδεσσα της Δυτικής Μακεδονίας. Η πίστη αυτή τους κάνει να παραβλέπουν μερικά πρόδηλα πράγματα, πρώτα πρώτα πως είναι παράλογο και χωρίς χωρίς προηγούμενο μια πόλη με δυο ονόματα, ύστερα τη ρητή μαρτυρία του αρχαίου γεωγράφου Πτολεμαίου που μας δίνει διαφορετικά γεωγραφικά στίγματα για τις δύο πόλεις.

aigai_2Η χρυσελεφάντινη ασπίδα του Φιλίππου

Χρειάστηκε η καθαρή και επιστημονική τόλμη του N.G.L.Hammond για να ξαναβρούν οι Αιγές την πραγματική τους θέση. Για πρώτη φορά το 1968 σε μιαν ανακοίνωσή του στη Θεσσαλονίκη υποστήριξε πως οι Αιγές πρέπει να τοποθετηθούν στη Βεργίνα, όπου είχε αποκαλυφθεί το λαμπρό ανάκτορο και ο μακεδονικός τάφος με τον επιβλητικό μαρμάρινο θρόνο. Την άποψή του στήριξε σε μια σειρά θεωρητικές σκέψεις και ιστορικές πληροφορίες. Η συνέχεια των ανασκαφών επιβεβαίωσε πέρα από κάθε προσδοκία την ορθότητα της ταύτισης αυτής. Σήμερα έχει γίνει δεκτή από όλους σχεδόν τους ιστορικούς και αρχαιολόγους. Έτσι τα ευρήματα των ανασκαφών αποχτούν ιδιαίτερη σημασία, γιατί έρχονται να φωτίσουν την ιστορία της ίδιας της κοιτίδας των αρχαίων Μακεδόνων.

Στη σημερινή φάση των ανασκαφών μπορούμε να συνοψίσουμε με αρκετή ασφάλεια τις γνώσεις μας για την πόλη των Αιγών.

Οι πρώτοι κάτοικοι της περιοχής φαίνεται ότι έρχονται σ’αυτή τη θέση στα τέλη της εποχής του χαλκού, δηλαδή μέσα στον 11ο ,ή το αργότερο, στις αρχές του 10ου π.Χ. αιώνα. Τούτο προκύπτει από τις παλιότερες ταφές του νεκροταφείου των τύμβων, που ανάγονται σ’ αυτή την περίοδο.

aigai_4Το χρυσό στεφάνι που βρισκόταν στον ώμο της Οστεοδόχου υδρίας

Η άποψη πως πρόκειται για φρυγικά φύλα, Φρύγες ή Βρύγους, βρίσκει ενίσχυση από ρητές μαρτυρίες αρχαίων πηγών ότι κάποτε οι Φρύγες έζησαν σ’αυτή την περιοχή της Μακεδονίας. Πότε οι Φρύγες μετακινήθηκαν, είναι δύσκολο να γνωρίζουμε, όταν όμως σκεφτούμε ότι μέσα στον 8ο π.Χ. αιώνα το φρυγικό κράτος της Μικράς Ασίας έχει κιόλας εντυπωσιακή ακμή, είμαστε υποχρεωμένοι να δεχτούμε πως η μετακίνηση των Φρυγών από την Ευρώπη προς την Ασία δεν μπορεί να έγινε ύστερα από τον 9ο π.Χ. αιώνα. Εκείνο που θεωρώ βέβαιο είναι ότι οι πρώτοι Μακεδόνες φτάνουν στην περιοχή της Βεργίνας όχι αργότερα από τις αρχές του 7ου π.Χ.αιώνα, κατώτατο όριο που δεν αποκλείει αρκετά προγενέστερη εγκατάστασή τους.

Στην περιοχή αυτή ιδρύεται από τη δυναστεία των Αργειαδών η πρώτη πρωτεύουσα του μακεδονικού βασιλείου Αιγαί ή Αιγεαί. Αν και δεν έχουμε αρχαιολογικά ευρήματα από την πόλη αυτής της εποχής μπορούμε να υποθέσουμε ότι βρισκόταν στα υψώματα νότια από το ανάκτορο. Με τη μεταφορά της πρωτεύουσας στην Πέλλα, οι Αιγές έπαψαν να είναι το διοικητικό κέντρο, αλλά διατήρησαν φαίνεται την αίγλη της παλαιάς πρωτεύουσας. Τα στοιχεία που διαθέτουμε μας επιτρέπουν να θεωρήσουμε ως βέβαιο ότι μέσα στον 4ο π.Χ. αιώνα οι Αιγές γνώρισαν μια περίοδο ακμής , η οποία οφείλεται πιθανότατα στον Φίλιππο. Μέσα στον 4ο αι. οικοδομείται το λαμπρό ανάκτορο, κατασκευάζεται το θέατρο, χτίζονται ναοί και στολίζονται με λατρευτικά και αναθηματικά αγάλματα. Η πόλη απλώνεται σε μια μεγάλη έκταση και χαμηλότερα από το ανάκτορο. Είναι πολύ πιθανόν ότι τα τείχη που περιβάλλουν όλη σχεδόν την πόλη χτίζονται σ’ αυτήν την περίοδο, ενώ κατασκευάζεται αξιόλογο υδροδοτικό σύστημα. Τα επιτύμβια μνημεία και οι τάφοι, τόσο του 4ου αι. όσο και των επόμενων, δείχνουν όχι μονάχα πλούτο, αλλά και υψηλή πολιτιστική στάθμη των κατοίκων.

aigai_PhilipΟ σιδερένιος θώρακας του Φιλίππου που βρέθηκε στη Βεργίνα. Κοσμείται με χρυσές ταινίες και δισκάρια με λεοντοκεφαλές.

Εκτός από τους βασιλικούς τάφους, μια σειρά μακεδονικοί τάφοι βεβαιώνουν πως πλούσιοι ευγενείς εξακολουθούσαν να ζουν στην παλαιά πρωτεύουσα. Μετά τη ρωμαϊκή κατάκτηση παρουσιάζεται μια κάμψη, όμως η πόλη εξακολουθεί να υπάρχει, όπως μπορούμε να συμπεράνουμε από λείψανα οικιών και από τάφους. Φαίνεται όμως πως κάποια μετατόπιση προς την πεδιάδα, που άρχισε ίσως παλιότερα, συνεχίζεται σ’αυτή τη φάση, όπως μαρτυρούν ερείπια κτισμάτων, αλλά προπάντων τα θεμέλια μιας παλαιοχριστιανικής βασιλικής που αποκαλύφθηκε πρόσφατα. Για τους πρώτους αιώνες της Βυζαντινής αυτοκρατορίας δεν γνωρίζουμε τίποτα. Όμως από γραπτή μαρτυρία του 14ου αιώνα μαθαίνουμε την ύπαρξη του χωριού Παλατίτσια, όπου τον 16ο αιώνα χτίζεται η εκκλησία του Αγίου Δημητρίου, που σώζει ως σήμερα την πλουσιότερη τοιχογράφησή της.

[pullquote]Είναι βέβαιο πως η συνέχισή της και η συστηματική μελέτη των ευρημάτων, θα μας επιτρέψουν να σχηματίσουμε μια πολύ πιο καθαρή και προπάντων πιο ασφαλή εικόνα για το τμήμα αυτό του ελληνισμού, που από τον 4ο αι. και ύστερα πρωταγωνίστησε στην ιστορική πορεία του και κατόρθωσε να απλώσει την ελληνική παιδεία και την ελληνική γλώσσα σε όρια σχεδόν οικουμενικά.[/pullquote]

Η αρχαιολογική έρευνα της περιοχής έχει δώσει ως τώρα άφθονο υλικό τόσο για τη γνώση του πολιτισμού των Μακεδόνων όσο και για την κατανόηση της ιστορικής τους φυσιογνωμίας. Είναι βέβαιο πως η συνέχισή της και η συστηματική μελέτη των ευρημάτων, θα μας επιτρέψουν να σχηματίσουμε μια πολύ πιο καθαρή και προπάντων πιο ασφαλή εικόνα για το τμήμα αυτό του ελληνισμού, που από τον 4ο αι. και ύστερα πρωταγωνίστησε στην ιστορική πορεία του και κατόρθωσε να απλώσει την ελληνική παιδεία και την ελληνική γλώσσα σε όρια σχεδόν οικουμενικά. Και θ’αποτελούσε αληθινά ιστορικό παράδοξο, που δεν έχει το όμοιό του, αν δεχόμασταν πως οι συντελεστές αυτού του παγκόσμιου εξελληνισμού ήταν ένας λαός «βάρβαρος» που υποχρεώθηκε από τους ηγεμόνες του να αποβάλει τον εθνικό του χαρακτήρα, ν’αλλάξει τα ονόματά του, να δεχτεί μια ξένη θρησκεία, να ξεχάσει τη γλώσσα του για να μεταμορφωθεί σε φορέα ενός ξένου ανώτερου πολιτισμού. Πέρα από τις όποιες επιστημονικές λεπτομέρειες των σοφών, υπάρχει, πιστεύω, η ουσιαστική αντιμετώπιση της ιστορίας που δεν είναι εύκολο να εγκλωβισθεί ούτε στην προφορά ενός γράμματος ούτε στον σχολαστικισμό των γραμματικών.

Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό ‘’ Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός Νεότητος’’ , Μάρτιος 1992

Αντίστροφη μέτρηση για το «ανάκτορο» της Βεργίνας

April 27, 2015

Aigai_1

Αλλάζει εντυπωσιακά μέχρι τα τέλη του 2015 η συνολικότερη εικόνα στον αρχαιολογικό χώρο των Αιγών (Βεργίνα), όπου με το πλούσιο ανασκαφικό έργο του αείμνηστου Μανώλη Ανδρόνικου και των συνεργατών του ήρθε στο φως τις τελευταίες δεκαετίες μεγάλο τμήμα της βασιλικής πρωτεύουσας των αρχαίων Μακεδόνων.

vergina1Πυρετώδεις οι εργασίες για την αποπεράτωση του νέου Μουσείου Αιγών. Ένα εξαιρετικό κτίριο μοντέρνας αρχιτεκτονικής, με λιτές γραμμές και απλά γεωμετρικά σχήματα και ορθογώνιους όγκους, σε διαφορετικά μεγέθη. Το έργο βρίσκεται στην τελική ευθεία καθώς έχει ολοκληρωθεί η ορθομαρμάρωση εξωτερικά όπως και τα έργα του περιβάλλοντος εξωτερικού χώρου.

Σε εξέλιξη η διαμόρφωση των αιθουσών και του αιθρίου. (Κάτω αριστερά)

Η μακέτα δείχνει πώς θα είναι στην τελική του μορφή. (Κάτω δεξιά)

Μέχρι τον Οκτώβριο αναμένεται να είναι έτοιμο και να παραδοθεί στην Εφορεία Αρχαιοτήτων Ημαθίας το επιβλητικό Πολυκεντρικό Μουσείο Αιγών, ώστε μέχρι τα τέλη του χρόνου να στηθούν οι εκθέσεις του και να γίνουν τα εγκαίνιά του, προκειμένου να αποδοθεί στο κοινό. Ένα μουσείο που στις μεγάλες αίθουσες-ενότητες θα ενσωματώσει το σύνολο του αρχαιολογικού χώρου των Αιγών και θα παρουσιαστούν για πρώτη φορά στο κοινό και σημαντικά ευρήματα των τελευταίων χρόνων.

Και λίγο μετά, στις αρχές του 2016, αναμένεται να ολοκληρωθεί η αναστήλωση και η ανάταξη ενός μεγάλου τμήματος του ανακτόρου του Φιλίππου του Β’, το οποίο ήταν ίσως το μεγαλύτερο της κλασικής Ελλάδας, τριπλάσιο και από τον Παρθενώνα, ενώ ήταν ορατό από ολόκληρη τη λεκάνη της Μακεδονίας.

Στον χώρο έχει εγκατασταθεί ένα μεγάλο εργοτάξιο, που με την ευθύνη της προϊσταμένης της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ημαθίας Αγγελικής Κοτταρίδη, «ξαναστήνει» το ανάκτορο. Από τις αρχές του 2016 ο χώρος θα αποδοθεί στο κοινό, το οποίο θα έχει πλέον απτή μία τρισδιάστατη εικόνα ενός μεγάλου τμήματος του περίφημου ανακτόρου, με στημένες κολόνες και ολοκληρωμένες τη δυτική και νότια πλευρά και ένα κομμάτι της ανατολικής, αλλά και με τον κύριο όγκο των ψηφιδωτών.

vergina2Ένα μεγάλο τμήμα από το ανάκτορο του Φιλίππου Β’ «ξαναστήνεται» εκ βάθρων.

Παράλληλα στο μοναδικό νεκροταφείο των Τύμβων, σε μία έκταση 500 στρεμμάτων και 540 ταφικούς τύμβους που περιέχουν τάφους από τον 11 αιώνα π.χ. μέχρι και τον 3ο αιώνα π.χ. και ανασκάπτονται συστηματικά από την Αγγ. Κοτταρίδη, φέρνοντας στο φως εντυπωσιακά ευρήματα, γίνεται μέχρι τα τέλη του χρόνου στο πλαίσιο ανάδειξης της νεκρόπολης (έργο ΕΣΠΑ) ένα μεγάλο αρχαιολογικό πάρκο.

Μοντέρνο κτίριο

Ήδη έχει ολοκληρωθεί η φύτευση 4.000 δέντρων, ενώ για πρώτη φορά το κοινό θα μπορεί να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς κατά τη θερινή περίοδο την ίδια την ανασκαφή σε δράση.

vergina3Η μακέτα του έργου. Τριάντα κολόνες που θα φτάνουν και τα 7 μέτρα μαζί με τα επιστύλια δίνουν μια εντυπωσιακή εικόνα για το σημαντικότερο κτίριο της αρχαίας Μακεδονίας.

Το «Εθνος της Κυριακής» παρουσιάζει για πρώτη φορά εικόνες από την εσωτερική διαμόρφωση του Πολυκεντρικού Μουσείου Αιγών, αλλά και την πορεία του έργου της αναστήλωσης-ανάταξης του ανακτόρου του Φιλίππου του Β’, που παίρνει πλέον απτή μορφή. Ένα εξαιρετικό κτίριο, μοντέρνας αρχιτεκτονικής, με λιτές γραμμές και απλά γεωμετρικά σχήματα και ορθογώνιους όγκους, σε διαφορετικά μεγέθη, τόσο εξωτερικά όσο και εσωτερικά, το οποίο δεσπόζει στην ανατολική είσοδο της Βεργίνας, αποτελεί το νέο Πολυκεντρικό Μουσείο Αιγών.

Το έργο προϋπολογισμού 29 εκατ. ευρώ, που χρηματοδοτήθηκε από το ΕΣΠΑ, βρίσκεται στην τελική του ευθεία, έχοντας ολοκληρωθεί η ορθομαρμάρωση εξωτερικά, ενώ είναι σε εξέλιξη η διαμόρφωση των αιθουσών και τα έργα του περιβάλλοντος εξωτερικού χώρου.

vergina4Κομματάκι κομματάκι ενώνονται τα αρχαία μέλη ενώ, όπου λείπουν, συμπληρώνονται με νέο υλικό που κατασκευάζεται με ακρίβεια από ειδικά συνεργεία

«Πιστεύοντας ότι η διαλεκτική ανάμεσα στο συντηρητικό-“παραδοσιακό” και το ριζοσπαστικό-“μοντέρνο” αποτελεί την πεμπτουσία της συνεισφοράς των Μακεδόνων στον πολιτισμό, θεωρούμε ότι αυτή πρέπει να είναι η βασική ιδεολογική-αισθητική αρχή που θα διέπει κάθε προσπάθεια οργάνωσης-ανάταξης-ανάδειξης των Αιγών, της ξεχασμένης βασιλικής καθέδρας που η αρχαιολογική σκαπάνη πόντο πόντο ανακαλεί από τη λήθη», όπως σημειώνει η Αγγελική Κοτταρίδη, κάνοντας λόγο για «μια νέα, “ολιστική” και δυναμική προσέγγιση του ζητήματος της σχέσης αρχαιολογικού χώρου – μουσείου – επισκέπτη».

Το νέο Μουσείο έχει ένα κεντρικό μεγάλο κλίτος που προορίζεται να φιλοξενεί περιοδικές εκθέσεις και εκατέρωθεν δύο μεγάλες εντυπωσιακές αίθουσες-αίθρια που θα φιλοξενήσουν μόνιμες εκθέσεις, καθώς και άλλες αίθουσες.

vergina5Κομματάκι κομματάκι ενώνονται τα αρχαία μέλη ενώ, όπου λείπουν, συμπληρώνονται με νέο υλικό που κατασκευάζεται με ακρίβεια από ειδικά συνεργεία.

Στον εκθεσιακό χώρο θα υπάρχουν επίσης προθήκες με αρχιτεκτονικά θραύσματα, λίθινα μέλη, τμήματα από ειδικά στοιχεία δαπέδων, κεραμίδια, σίμες, ακροκέραμα, σιδερένια δεσίματα ξύλινης οροφής κ.ά. Στη δεύτερη μεγάλη αίθουσα-αίθριο θα φιλοξενηθεί μια μόνιμη έκθεση γλυπτών, αγαλμάτων κ.λπ. Το κεντρικό κλίτος θα εγκαινιαστεί με μια μεγάλη έκθεση με τίτλο «Αιγών Μνήμη», που θα περιλαμβάνει και την παρουσίαση για πρώτη φορά αρκετών ευρημάτων που έφερε στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη και από άλλους βασιλικούς τάφους (τάφους βασιλισσών κ.λπ.) μετά τον τάφο του Φιλίππου.

Εκτός των άλλων στο νέο Μουσείο διαμορφώνονται οι χώροι που θα φιλοξενήσουν εργαστήρια κ.λπ., αλλά και μεγάλοι λειτουργικοί αποθηκευτικοί χώροι όπου θα μεταφέρονται και θα φυλάσσονται τα νέα ευρήματα. Ένα μεγάλο αρχαιολογικό εργαστήριο-εργοτάξιο έχει στηθεί εδώ και αρκετό καιρό σε όλο τον χώρο του ανακτόρου του Φιλίππου του Β’ -χτίσθηκε από το 359 έως το 336 π.Χ που κάλυπτε σε εμβαδόν τον εντυπωσιακό αριθμό των 12.000 τ.μ. και δεσπόζει σε ένα υπερυψωμένο σημείο στις υπώρειες των Πιερίων.

Σήμερα η αναστήλωση-ανάταξη του ανακτόρου, στο μέγιστο δυνατό, που έχει ενταχτεί η πρώτη του φάση στο ΕΣΠΑ με ένα ποσό 7 εκατ. ευρώ, αποτελεί ένα πολυσύνθετο εγχείρημα. Δεν είναι μόνο η συντήρηση των ψηφιδωτών του δαπέδου που γίνεται εκατοστό με εκατοστό.
Κομματάκι κομματάκι ενώνονται τα αρχαία μέλη ώστε να πάρουν τη θέση τους πάνω στο μνημείο, το οποίο αποκτά μια τρισδιάστατη εικόνα-μορφή. Για να γίνει αυτό σε σημεία και τμήματα όπου είναι απαραίτητο συμπληρώνονται τα μέλη με νέο υλικό, που κατασκευάζουν με ακρίβεια τα ειδικά συνεργεία.

Η χρηματοδότηση

Στην πρώτη φάση μέχρι τα τέλη του 2015 αρχές του 2016 προβλέπεται να έχει ολοκληρωθεί η ανάταξη ενός σημαντικού τμήματος του ανακτόρου και να γίνει ο χώρος επισκέψιμος για το κοινό. Αυτό που ευελπιστούν οι αρχαιολόγοι είναι ότι θα εξασφαλιστεί η χρηματοδότηση της δεύτερης φάσης, που θα περιλαμβάνει και την ανάταξη της βόρειας πλευράς και του υπόλοιπου της ανατολικής, ενώ οι περίπου 30 κολόνες που θα φτάνουν και τα 7 μέτρα μαζί με τα επιστύλια θα δίνουν μια εντυπωσιακή εικόνα για το σημαντικότερο κτίριο της αρχαίας Μακεδονίας. Να σημειωθεί ότι στη βάση του ανακτόρου και σε οργανική ενότητα με αυτό έχει αποκαλυφτεί το θέατρο, στο οποίο δολοφονήθηκε ο Φίλιππος Β’.

ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΕΛΙΔΗΣ,Έθνος

«Από τις Αιγές στην Αμφίπολη»

March 18, 2015

Macedonia_News

Η αρχαιολογία, αποτελώντας την ορατή πλευρά της ιστορίας, μας παρέχει αδιάψευστες μαρτυρίες για τους ανθρώπους, την καθημερινή ζωή, την θρησκεία, την κοινωνία και τον πολιτισμό της κάθε εποχής. Στην ημερίδα θα επιχειρηθεί η ανάδειξη σημαντικών πτυχών των αρχαιολογικών ερευνών και ανασκαφών σε περιοχές όπως η Βεργίνα, η Πέλλα, η Μακεδονία, καθώς και η συμβολή τους στην ιστορία, στον πολιτισμό και στην αρχαία ελληνική τέχνη γενικότερα. Ομιλητές είναι οι καθηγητές Κλασικής Αρχαιολογίας Χρυσούλα Παλιαδέλη, Ιωάννης Ακαμάτης και Σεμέλη Πινγιάτογλου και οι αρχαιολόγοι Δρ.Μαρία Λιλιμπάκη-Ακαμάτη, Επίτιμη Έφορος Αρχαιοτήτων και Δρ. Γεωργία Καραμήτρου, Επίτιμη Έφορος Αρχαιοτήτων. Συντονίζει ο Ακαδημαϊκός Μιχαήλ Τιβέριος.

f_1

Στην εισήγηση με θέμα τη Βεργίνα και τα αρχαία της, η Δρ. Χρυσούλα Παλιαδέλη θα παρουσιάσει επιλεγμένα ευρήματα που δηλώνουν την ανθρώπινη παρουσία στην περιοχή από τις αρχές της 1ης προχριστιανικής χιλιετίας και υποστηρίζουν την ταύτιση της περιοχής με την κοιτίδα των αρχαίων Μακεδόνων, καθώς και του αρχαιολογικού χώρου με την παλιά πρωτεύουσα του μακεδονικού βασιλείου και βασιλική νεκρόπολη της δυναστείας των Τημενιδών, τις Αιγές, αντανακλώντας την έντονη βασιλική παρουσία στο εκτεταμένο νεκροταφείο και την οχυρωμένη πόλη.

f_2

Η Δρ. Μ. Λιλιμπάκη-Ακαμάτη και ο καθηγητής Ι.Μ. Ακαμάτης θα αναφερθούν στην Πέλλα, την πρωτεύουσα του Μακεδονικού Βασιλείου, πιθανότατα από το τέλος του 5ου αι. π.Χ., και στην καθημερινή και δημόσια ζωή, όπως αυτή γίνεται κατανοητή από τα μνημεία του αρχαιολογικού χώρου και τα ανασκαφικά ευρήματα τα οποία εκτίθενται στο νέο αρχαιολογικό μουσείο. Η Πέλλα αναπτύχθηκε τάχιστα σε μεγαλούπολη και έγινε ένα από τα σπουδαιότερα πολιτικά, οικονομικά και πολιτιστικά κέντρα της Ελληνιστικής εποχής.

f_4

Το Δίον, το θρησκευτικό κέντρο του μακεδονικού βασιλείου, είναι το θέμα που θα αναπτύξει η καθηγήτρια Σεμέλη Πινγιάτογλου. Ειδικότερα, το Δίον, τόπος πανάρχαιας λατρείας του Ολυμπίου Διός στους ανατολικούς πρόποδες του Ολύμπου, αναδείχθηκε ως η ιερή πόλη των Μακεδόνων. Στα τέλη του 5ου αι. π.Χ., χάρη στην πρωτοβουλία του βασιλιά Αρχέλαου, καθιερώθηκαν τα «εν Δίω Ολύμπια», ολυμπιακοί αγώνες προς τιμήν του Διός και των Μουσών, γεγονός που συνέβαλε στην πανελλήνια αναγνώριση του πιερικού ιερού. Οι ανασκαφές του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης στο Δίον εδώ και πολλές δεκαετίες αποκάλυψαν την πόλη και τα ιερά έξω από το νότιο σκέλος του οχυρωματικού περιβόλου της.

f_3

Στην Αιανή, «την πόλη στον χώρο και στο χρόνο», θα αναφερθεί στην εισήγησή της η Δρ. Γεωργία Καραμήτρου-Μεντεσίδη. Η Αιανή (ετυμολογικά: πόλη αιώνια, απέραντη), η πρωτεύουσα του βασιλείου της Ελίμειας, αποτέλεσε για πολλούς αιώνες το σπουδαιότερο οικονομικό, εμπορικό, πολιτιστικό και πνευματικό κέντρο της ευρύτερης περιοχής της Άνω Μακεδονίας. Η πόλη, όπως αποδεικνύεται από τα ευρήματα των ανασκαφών, συμμετέχει ενεργά, παράλληλα με τις πόλεις της κεντρικής και νότιας Ελλάδας, στην άνθηση του ελληνικού κόσμου, η οποία ξεκινά από τα αρχαϊκά χρόνια, κορυφώνεται στα κλασικά και εξαπλώνεται σε ολόκληρο τον γνωστό κόσμο κατά την Ελληνιστική Εποχή. Η σημασία της Αιανής έγκειται στην πρωιμότητα και διαχρονικότητα των ευρημάτων της – μνημείων ενός λαμπρού πολιτισμού από τα προϊστορικά ως τα ρωμαϊκά και βυζαντινά χρόνια. Η νέα ιστορική φυσιογνωμία της Άνω Μακεδονίας οφείλει πολλά στην Αιανή και οι αρχαιότητες της Αιανής αποτελούν τις σημαντικότερες μαρτυρίες της διαχρονίας όλου του μακεδονικού ελληνισμού.

Μια εκδήλωση της Εστίας Ελλάδος στην Κύπρο του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού

Παρασκευή, 20 Μαρτίου 2015, ώρα 17.00-20.30 ,Πανεπιστήμιο Κύπρου, Καλλιπόλεως 75, Λευκωσία

Η Βεργίνα δεν σταματάει να μας εκπλήσσει

March 4, 2015

aiges_3

της Γιώτας Μυρτσιώτη

Μπροστά σε νέα μυστήρια βρίσκονται οι αρχαιολόγοι της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ημαθίας που προσπαθούν να ερμηνεύσουν τα πλούσια ευρήματα ασύλητων και συλημένων τάφων του 4ου αι.π.Χ. Είκοσι συνολικά ήρθαν στο φως το περασμένο καλοκαίρι κατά τη διάρκεια ανάδειξης της νεκρόπολης Αιγών (έργο ΕΣΠΑ) και, όπως επισημαίνει η προϊσταμένη της Ε.Α.Η. κ. Αγγελική Κοτταρίδη παρά την πιθανή Γαλατική λεηλασία (σε 15) μας εκπλήσσουν με τα πολύτιμα και σπάνια κτερίσματα τους.

Στον πιο πλούσιο τάφο της ομάδας, τα υπολείμματα νεκρικής κλίνης διακοσμημένης με πήλινες ανάγλυφες πλάκες, φέρουν την Αθηνά τυλιγμένη στο ιμάτιο της να παρακολουθεί μια μάχη ελλήνων με βαρβάρους –ένα θέμα που απηχεί προφανώς την εκστρατεία της Ανατολής. Σπάνια ευρήματα έκρυβε και ο τάφος μιας κοπέλας, «πολυαγαπημένης των γονιών της που της χάρισαν στο ταξίδι χωρίς γυρισμό χρυσά στολίδια, σκουλαρίκια και χάντρες και τον μοναδικό καθρέφτη που βρέθηκε ως τώρα στις Αιγές-ένα χάλκινο κομψοτέχνημα έργο προφανώς ενός πολύ επιδέξιου τορευτή», περιγράφει η κ. Κοτταρίδη.Στο καπάκι του καθρέφτη ο Έρωτας, στο σχήμα τρυφερού παιδιού, έρχεται πετώντας να αγκαλιάσει τον θεό του πόθου και του πάθους, τον Διόνυσο που με μορφή θαλερού νέου κάθεται πάνω στα βράχια που είναι στρωμένη η δορά του πάνθηρα».

* Η «Ανατομία ενός τύμβου της νεκρόπολης των Αιγών» θα ανακοινωθεί αύριο, Πέμπτη, στη 1.30 το μεσημέρι από την κ. Αγγελική Κοτταρίδη, στο Αρχαιολογικό Συνέδριο Μακεδονίας Θράκης.

Οι Αιγές, οι τάφοι και τα «δώρα» τους

Καθημερινή


%d bloggers like this: