Archive for November 2014

«Ανασκαφικό οδοιπορικό» στην Αμφίπολη

November 30, 2014

Amphipolis

Γιώτα Συκκά

Επιστημονική ανακοίνωση δεν ήταν. Η χθεσινή παρουσίαση των ανασκαφικών εργασιών στον τύμβο Καστά της Αμφίπολης δεν είχε τη μεγάλη είδηση. Ούτε τη μεγάλη συγκίνηση (για όσους το περίμεναν). ΄Hταν μια αμήχανη εκδήλωση, με γκρίνιες, ένταση, απολογίες και μικρές… εκπλήξεις. Στην ουσία ήταν ένα σύντομο «ανασκαφικό οδοιπορικό» στις εργασίες της Αμφίπολης. Συνοψίζοντας τις πολύωρες ομιλίες και συζητήσεις θα κωδικοποιούσαμε τα όσα ακούστηκαν στα εξής:

Ο τύμβος ήταν ένα λατρευτικό μνημείο, μέρος του οποίου παρέμενε ανοιχτό στον κόσμο. Ο χώρος λεηλατήθηκε πριν γίνει η επίχωσή του, η οποία πραγματοποιήθηκε συγχρόνως με τους τοίχους σφράγισης κι αυτό προσδιορίζεται χρονικά κατά την επιστημονική ομάδα στους ρωμαϊκούς χρόνους.

«Σίγουρες είναι οι καταστροφές και οι συλήσεις του στους αρχαίους χρόνους, καθώς επρόκειτο για ένα μεγαλεπήβολο και επισκέψιμο μνημείο» είπε η ανασκαφέας κ. Κατερίνα Περιστέρη.

Αποκάλυψε, επίσης, ότι έχει βρεθεί μελαμβαφής κεραμική του 4ου αι. π.Χ. καθώς και νομίσματα με την απεικόνιση του Αλέξανδρου Γ΄ που χρονολογούνται στον 2ο αι. π.Χ., περίοδος των τελευταίων Μακεδόνων βασιλέων. Είπε μάλιστα χαρακτηριστικά ότι «διαθέτουμε τόσο υλικό κεραμεικής που δεν ξέρουμε ακόμη τι έχουμε».

Ακόμη υποστήριξε ότι το πρόσωπο της δεξιάς Καρυάτιδας δεν διασώζεται, επειδή ένα δοκάρι που βρισκόταν μέσα στην επίχωση έπεσε αφαιρώντας τα χαρακτηριστικά της γυναικείας μορφής. Επιπροσθέτως βρέθηκε αντίβαρο αλλά και πέδιλα έδρασης ρωμαϊκού γερανού, γεγονός που καταδεικνύει ότι χρησιμοποιήθηκε το μηχάνημα από τους Ρωμαίους για να αποξηλώσουν το μαρμάρινο υλικό, να το μεταφέρουν και να το επαναχρησιμοποιούν σε άλλα έργα.

Βρέθηκαν μάλιστα και ίχνη ράμπας που υποδηλώνουν χρήση του γερανού. ‘Oσο για το υλικό, φαίνεται ότι χρησιμοποιείται κατ’ επανάληψη μέχρι τον 5ο-6ο αιώνα.

Σε ό,τι αφορά τον σκελετό, βρέθηκε διαταραγμένος από τυμβωρύχους, όπως άλλωστε και ο τάφος. «Με τα χώματά του τον μεταφέραμε για να μη γίνει καμιά ζημιά και για να αποκομίσουν όλη την εικόνα οι ανθρωπολόγοι που θα τον μελετήσουν», συμπλήρωσε η ανασκαφέας. ΄Οσο για τη σχετική φωτογραφία που προβλήθηκε, έδειχνε μια μάζα χώματος και τίποτα περισσότερο.

Την ηλικία και το φύλο του νεκρού, είπε η ίδια, θα τα αποσαφηνίσουν οι ανθρωπολόγοι. Κι αν της ξέφυγε στην Αμφίπολη, όταν βρέθηκε ο σκελετός, και δήλωσε ότι ανήκει σε επιφανή Μακεδόνα αξιωματούχο, η κ. Περιστέρη με πολλή ψυχραιμία και άνεση απάντησε: «Με ένα λιοντάρι στην κορυφή κι ένα τεράστιο μνημείο είπα ότι θα μπορούσε να είναι στρατηγός. Κανείς δεν έχει τη σιγουριά να πει οτιδήποτε». Και πρώτοι οι αρχαιολόγοι.

Η αρχαιολόγος ρωτήθηκε και για το θέμα της επικοινωνιακής διαχείρισης της ανασκαφής, αλλά και για την επίσκεψη του πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά στον λόφο Καστά, που γέννησε μεγάλες προσδοκίες εκτός από υπέρμετρη προβολή. Η κ. Περιστέρη απάντησε ότι το κέρδος του μνημείου απ’ όλα αυτά ήταν ότι σώθηκε από τυχόν αρχαιοκάπηλους, αφού η αρχαιοκαπηλία οργιάζει στην περιοχή. «Οποιοσδήποτε πρωθυπουργός να ήταν, όχι μόνο ο κ. Σαμαράς, θα είχε ασχοληθεί. Βοήθησε στο να ληφθούν μέτρα ασφαλείας. Έχουμε φύλαξη με όπλα τη νύχτα. Εμείς δεν θα μπορούσαμε να έχουμε τόση ασφάλεια». Σε διαφορετική περίπτωση, όπως πρόσθεσε, «πρώτα θα πήγαιναν οι αρχαιοκάπηλοι και μετά εμείς. Νομίζετε ότι φτάνουν λίγοι φύλακες αρχαιοτήτων; Δεν θα μπορούσαμε από την Αστυνομία να έχουμε τόση προστασία».

Καθημερινή

Μπουτάρης: Οι Σκοπιανοί είναι Βούλγαροι, δεν υπάρχει μακεδονική γλώσσα

November 26, 2014

Mpoutaris

Στη Μελβούρνη βρίσκεται ο δήμαρχος της Θεσσαλονίκης, Γιάννης Μπουτάρης για τις εκδηλώσεις της 30ής επετείου της αδελφοποίησης των δυο πόλεων.

«Όποια και αν είναι η λύση αυτή, θα είναι οδυνηρή, αλλά είναι η μόνη διέξοδος» είπε ο κ. Μπουτάρης, μιλώντας στην ομογενειακή εφημερίδα «Νέος Κόσμος».

Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η καταγωγή της οικογενείας του, από τη μια πλευρά, είναι από το Κρούσοβο, που σήμερα βρίσκεται στα γεωγραφικά σύνορα των Σκοπίων.

«Δεν μου πάει με τίποτα να πω αυτή την περιοχή Μακεδονία. Πρέπει να βρεθεί όμως μια λύση. Να κάνουμε ένα συμβιβασμό». Ο κ. Μπουτάρης αναφέρθηκε στον πρώην πρόεδρο των Σκοπίων, Κίρο Γκλιγκόροφ, τον οποίο χαρακτήρισε «σοβαρό».Ο Γκλιγκόροφ είχε προτείνει, είπε, τον όρο «Σλαβομακεδονία» που θα ήταν αποδεκτός.Αναφερόμενος στο σημερινό πρόεδρο των Σκοπίων, Ν. Γκρουέφσκι, τον κατηγόρησε για σφετερισμό των ελληνικών συμβόλων.

«Αναγνωρίζω», είπε, «ότι οι άνθρωποι πρέπει να αποκτήσουν μια ταυτότητα. Να είναι κάτι. Να μην ξεχνάμε ότι είναι Βούλγαροι. Δεν υπάρχει γλώσσα Μακεδονική. Όλα αυτά τα δημιούργησε ο Τίτο. Λέω, λοιπόν, ότι το θέμα πρέπει κάποια στιγμή να λυθεί. Να λυθεί με μια συμβιβαστική λύση και ξέρω ότι αυτό θα είναι οδυνηρό για μας».

Ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης χαρακτήρισε ακροδεξιές αθλιότητες αυτά που του αποδίδουν, ότι δήθεν είπε ότι δεν ανέχεται να λέγεται ελληνική η Μακεδονία.«Τεράστιο ψέμα» χαρακτήρισε, επίσης, ισχυρισμούς της αντιπολίτευσης στο Δήμο Θεσσαλονίκης, ότι πρότεινε να δοθούν τουρκικά ονόματα σε δρόμους της Θεσσαλονίκης και, μάλιστα, στην οδό Αγίου Δημητρίου.«Αυτό», είπε, «ούτε Τούρκος δεν θα τολμούσε να το προτείνει και θα το πρότεινα εγώ που είμαι Έλληνας Ορθόδοξος;».

Ο κ. Μπουτάρης σημείωσε μιλώντας στην εφημερίδα Νέος Κόσμος ότι και το ψέμα αυτό το αναπαραγάγει συνεχώς η αντιπολίτευση, παρά τις διαψεύσεις.«Εγώ», τόνισε ο κ. Μπουτάρης, «κάποια στιγμή, όταν υπουργοί Εξωτερικών της Ελλάδας ήταν ο Παπανδρέου και της Τουρκίας ο Τζεμ και οι σχέσεις των δυο χωρών ήταν σε πορεία εξομάλυνσης, έκανα μια δήλωση με αφορμή μια τουρκική χειρονομία. Οι Τούρκοι έδωσαν, τότε, το όνομα του Γιώργου Σεφέρη σε οδό στα Βουρλά όπου είχε γεννηθεί ο νομπελίστας.

Στη Θεσσαλονίκη το 1938, με το θάνατο του Κεμάλ Ατατούρκ, με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου Θεσσαλονίκης μετονομάστηκε η οδός Αποστόλου Παύλου σε οδό Κεμάλ Ατατούρκ. Μετά τα γεγονότα του ’55 στην Κωνσταντινούπολη επαναφέρθηκε το όνομα Αποστόλου Παύλου.

Είπα, λοιπόν, επί Παπανδρέου και Τζεμ, ότι θα μπορούσε ο Δήμος Θεσσαλονίκης να επαναφέρει το όνομα του Ατατούρκ και έκτοτε με βρίζουν και έφτασαν να λένε κάποιοι ακροδεξιοί πως είχα προτείνει να μετονομαστεί η οδός Αγίου Δημητρίου σε οδό Κεμάλ Ατατούρκ. Τούρκος να ήμουν δεν θα το τολμούσα. Προς Θεού».

Στη συνέχεια, ο κ. Μπουτάρης σημείωσε ότι η ιστορική αλήθεια λέει πως Κεμάλ Ατατούρκ γεννήθηκε σε ένα χωριό έξω από τη Θεσσαλονίκη αλλά μεγάλωσε στη Θεσσαλονίκη.

«Αυτό είναι μια ιστορική αλήθεια. Όπως και ότι στην Τουρκία πολλοί τον θεωρούν σαν …Θεό. Είναι μια προσωπικότητα μεγάλη. Για μας σφαγέας των Ποντίων και των Αρμενίων και πολλών άλλων, αλλά για τους Τούρκους σπουδαία προσωπικότητα».

Στη συνέχεια σημείωσε ότι εκατοντάδες χιλιάδες Έλληνες πάνε κάθε χρόνο στην Κωνσταντινούπολη, τη Σμύρνη, την Παναγία Σουμελά και σε άλλα μέρη της Τουρκίας.

«Εγώ όταν ανέλαβα δήμαρχος σκέφτηκα να βρω τρόπους να φέρω Τούρκους στη Θεσσαλονίκη. Φέτος θα έρθουν 100 χιλιάδες Τούρκοι στη Θεσσαλονίκη. Παράλληλα, λοιπόν, με την αποκατάσταση της ιστορικής αλήθειας τονώνουμε και τον τουρισμό της πόλης με τις πρωτοβουλίες μας» είπε.

Αναφερόμενος στην αντιπαράθεση που έχει με ορισμένους Ποντίους ο κ. Μπουτάρης είπε, ότι οι αναφορές του στον Ατατούρκ «είναι ένας από τους λόγους, αλλά όχι ο μόνος. Αν και εγώ ποτέ δεν επαίνεσα τον Ατατούρκ».

Και συνέχισε: «Οι Πόντιοι είναι μοιρασμένοι σε δυο μεγάλες ομάδες. Και τιμούν την ποντιακή γενοκτονία χωριστά. Τους είπα να κάνουν μια ενιαία εκδήλωση για να αναδειχθεί το θέμα της ποντιακής γενοκτονίας και να περάσει σωστά το μήνυμα. Τους πρότεινα, λοιπόν, να κάνει ο Δήμος την εκδήλωση και να καλέσει όλα τα σωματεία. Με έβρισαν γι’ αυτό και χωρίς να πάρουν άδεια έκαναν εκδήλωση στην πλατεία Αγίας Σοφίας. Δόθηκαν εξηγήσεις και λύθηκε το θέμα. Εγώ, όχι μόνο δεν έχω να χωρίσω τίποτα με τους Πόντιους, αλλά ο γαμπρός μου είναι Πόντιος και τα εγγόνια μου είναι βλαχοποντιάκια. Το καλύτερο χαρμάνι, δηλαδή».

Για το gay parade της Θεσσαλονίκης είπε ότι «αυτό δεν γίνεται για τουριστικούς λόγους αλλά με βάση τις κοινοτικές οδηγίες, για την ίση αντιμετώπιση όλων των ιδιαιτεροτήτων».

Ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης είπε ακόμα στην εφημερίδα Νέος Κόσμος, ότι ο Δήμος συνεργάζεται, πλέον, άψογα σε πολλούς τομείς με τη Μητρόπολη Θεσσαλονίκης παρά τις διαφορετικές αντιλήψεις σε κάποια θέματα.

Ο κ. Μπουτάρης σημείωσε ακόμα και την ανάγκη να αναδειχθεί η ιστορική Εβραϊκή παρουσία στη Θεσσαλονίκη.Αναφέρθηκε μάλιστα και στη «μεγάλη συγγνώμη» εκ μέρους του και για λογαριασμό της Θεσσαλονίκης για την καθυστέρησή της να μνημονεύσει «την πιο ζοφερή στιγμή της ιστορίας της», αυτήν της εξόντωσης του εβραϊκού στοιχείου.

enikos

ΥΠΠΟΑ: Σημεία ενημέρωσης από την συνέντευξη του Υπουργού κ. Κ. Τασούλα στην Αμφίπολη

November 22, 2014

Amphipolis

“Οι επισκέπτες δεν ξεπερνούσαν τα δάκτυλα του ενός χεριού ενώ τώρα είναι πάνω από 1000”.

“Τώρα προέχει η γεωφυσική έρευνα και η συντήρηση των ευρημάτων”.

” Ο τάφος αποτελεί απαράμιλλο ταφικό μνημείο τόσο για την σημαντικότητα της ανασκαφής όσο για την δουλειά που έκανε η ανασκαφική ομάδα. Η παγκόσμια κοινή γνώμη έχει μαγευτεί από τα ευρήματα. Τα γεγονότα είναι συντριπτικά”.

Ο κύριος Τασούλας, θέλοντας να δείξει τις δυσκολίες που είχε να αντιμετωπίσει η ομάδα σε σχέση με τις στερεωτικές διαδικασίες, είπε: “Το χώμα μέσα στον τάφο, κατά τη διάρκεια των χρόνων, έπαιξε ρόλο στερεωτικό για το μνημείο. Η αφαίρεση του χώματος ανέτρεπε τη στήριξη, και οι υποστυλώσεις έπρεπε να γίνονται με τρόπο τέτοιο ώστε να παρέχουν ακριβώς την ίδια στήριξη στα τοιχώματα κάθε φορά, ούτε περισσότερη ούτε λιγότερη.”

Σχετικά με την τομογραφία του τύμβου, που θα πραγματοποιηθεί από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, αυτή θα απαντήσει σε ερωτήματα που έχουν να κάνουν με το υπέδαφος, και πιο συγκεκριμένα για το ποιο είναι το τεχνητό και ποιο το φυσικό μέρος του τύμβου και ποιες οι τομές. Σε ερώτηση για το πότε θα ολοκληρωθεί η τομογραφία, ο κύριος Γρηγόρης Τσόκας, υπεύθυνος της γεωφυσικής διασκόπησης, απάντησε: “Δεν μπορούμε να το πούμε από τώρα αυτό, είναι κάτι που θα εξαρτηθεί από το τι θα προκύψει κατά τη διάρκεια της διαδικασίας. Σε κάθε περίπτωση είναι κάτι που θέλει χρόνο.”

Σύμφωνα με τον Υπουργό Πολιτισμού, με τις εργασίες συντήρησης αποκαλύφθηκαν οι πρώτες υποψίες ανθρώπινων αναπαραστάσεων στα επιστύλια που βρέθηκαν στον τρίτο χώρο. Αυτή τη στιγμή έχει γίνει ο πρώτος καθαρισμός των επιστυλίων και θα ακολουθήσει και επεξεργασία τους με λέιζερ, καθώς και άλλες διαδικασίες. “Αν βιαστείς, κινδυνεύεις να κάνεις σφάλματα που μπορεί να είναι καθοριστικά”, τόνισε ο Υπουργός, ο οποίος θέλησε να πει με αυτόν τον τρόπο ότι δεν κρύβουν κάτι, απλώς οι αποκαλύψεις γίνονται έτσι και αλλιώς με αργούς ρυθμούς και δεν είναι μόνο θέμα κάποιου νέου ευρήματος, αλλά και η ίδια η διαδικασία της συντήρησης θα συνεχίσει να αποκαλύπτει πράγματα. “Αυτή είναι και η γοητεία της αρχαιολογίας”, ανέφερε.

Ο Υπουργός κ. Τασούλας επισήμανε αυτή την στιγμή ότι πρόκειται για μια φάση της ανασκαφής που τελείωσε και μία άλλα η που ξεκινάει που όπως είπε με πολλές υποσχέσεις για νέα σημαντικά ευρήματα. Οι φάσεις της διαδικασίας είναι άλλωστε και αυτές που προβλέπονται από το νόμο. Η πρώτη είναι η σωστική διαδικασία, όπου λαμβάνουν χώρα οι εργασίες στερέωσης και συντήρησης. Αυτή είναι η φάση που τελειώνει, για την οποία θα ενημερωθούμε με τον πλέον επίσημο τρόπο από την κυρία Περιστέρη στην Αθήνα σε μια εβδομάδα. Ταυτόχρονα, μπαίνουμε στη φάση της επιστημονικής διαδικασίας, με τις απαιτούμενες μελέτες ιστορικών, αρχαιολόγων, γεωλόγων και άλλων επιστημόνων, που θα ολοκληρωθούν σε βάθος πέντε χρόνων. Μέρος αυτής είναι και η γεωφυσική διασκόπηση του τύμβου.

Σχετικά με την επισκεψιμότητα του μνημείου ο Υπουργός δήλωσε ότι πρώτα θα γίνει επισκέψιμο το ταφικό μνημείο στην επιστημονική κοινότητα και τους δημοσιογράφους κάτι που αναμένεται να γίνει σε λίγους μήνες από τώρα και στην συνέχεια θα ανοιχτεί προς το κοινό που αυτό εκτιμάται ότι θα γίνει σε κάποια χρόνια από τώρα.

πΓΔΜ: επιχειρεί να αξιοποιήσει το momentum

November 21, 2014

Greece_Skopjie

«Η θέση της Ελλάδας για μία ονομασία που θα ισχύει έναντι όλων (erga omnes) κρίνεται ως μη αποδεκτή, μη λογική και εκτός της βασικής αρχής περί σεβασμού του διεθνούς δικαίου» δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών της ΠΓΔΜ Νίκολα Πόποσκι, σχολιάζοντας σχετικές αναφορές του αντιπροέδρου της ελληνικής κυβέρνησης και υπουργού Εξωτερικών Ευάγγελου Βενιζέλου.

Σχετικά με τις αναφορές του κ. Βενιζέλου ότι η ΠΓΔΜ έχει πολύ μεγαλύτερα προβλήματα από αυτό της ονομασίας, όπως οι εύθραυστες διεθνοτικές σχέσεις, η διαφορά με τη Βουλγαρία για ζητήματα εθνικής ταυτότητας και γλώσσας, προβλήματα λειτουργίας του κράτους δικαίου και ελευθερίας του Τύπου κ.α., ο κ. Πόποσκι ανέφερε ότι τα ζητήματα αυτά προβάλλονται σκόπιμα από την ελληνική πλευρά για να μην υπάρξει ενασχόληση με το θέμα του ονόματος.

«Είναι σαφές ότι η Ελλάδα, σε επίπεδο πολιτικής ηγεσίας, έχει άλλες προτεραιότητες, θέλει να αποφύγει να ασχολείται με το ζήτημα της ονομασίας και ο καλύτερος δυνατός τρόπος για κάτι τέτοιο, είναι η αναζήτηση επιχειρημάτων αλλού» ανέφερε ο κ.Πόποσκι.

«Κανένα από αυτά τα επιχειρήματα δεν είναι έγκυρο, διότι όσον αφορά το ΝΑΤΟ, το 2008 η Συμμαχία συμπέρανε ότι, με εξαίρεση του επιβεβλημένου ζητήματος της ονομασίας, το οποίο δεν αποτελεί τυπικό κριτήριο που έχει τεθεί από το ΝΑΤΟ, πληρούμε όλα τα απαραίτητα κριτήρια, ενώ όσον αφορά την πορεία προς την ΕΕ, επί έξι πλέον κατά σειρά χρόνια, συμπεριλαμβανομένης και της φετινής χρονιάς, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συμπέρανε ότι έχουμε εκπληρώσει όλα τα κριτήρια για έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων. Ο πλέον απλός ορισμός μιας τέτοιας προσέγγισης, είναι η διαμόρφωση νεφελώδους κλίματος και η αποφυγή ανάληψης ευθυνών, καθώς και έλλειψη βούλησης να ξεπεραστεί το επιβληθέν ζήτημα» πρόσθεσε ο υπουργός Εξωτερικών της ΠΓΔΜ.

Είναι εμφανές ότι τα Σκόπια επιχειρούν μετά και τις πρόσφατες «ανησυχητικές» δηλώσεις της Άγκελα Μέρκελ για «Νατοϊκό κενό στα Βαλκάνια», να εξασφαλίσουν τη μέγιστη δυνατή ποιότητα κι ποσότητα δεσμεύσεων για το «ξεπάγωμα» των σχετικών αποφάσεων του ΝΑΤΟ και της ΕΕ, που θα τους επιτρέψει την ένταξή τους στην πρώτη και την έναρξη διαπραγματεύσεων με τη δεύτερη, σε βάρος των πάγιων ελληνικών θέσεων.

O Δραγουμάνος

Μπλόκο του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος στη FYROM

November 19, 2014

G.Bouros

Φρένο στην προσπάθεια της FYROM να διεισδύσει στην Ένωση Θεάτρων της Ευρώπης με το όνομα Μακεδονία έβαλε ο Γιάννης Βούρος την περασμένη Κυριακή στο Ισραήλ.

Ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος ήταν παρών στη γενική συνέλευση της Ένωσης των Θεάτρων της Ευρώπης, η οποία πραγματοποιήθηκε στο Τελ Αβίβ. Όταν η συζήτηση έφτασε στις προτάσεις νέων συνεργασιών και ένταξης νέων μελών της Ένωσης, εμφανίστηκε ένα δίκτυο με το όνομα ΝΕΤΑ και έδρα την πόλη Μπίτολα «της Μακεδονίας», με πρόεδρο τον Blagoja Stefanovski, «πρώην υπουργό Πολιτισμού της Μακεδονίας».

Ο Γιάννης Βούρος αντέδρασε άμεσα και αφού επισήμανε ότι τάσσεται υπέρ της εξωστρέφειας και των συνεργασιών, δήλωσε ότι δεν μπορεί να δεχτεί συνεργασία με Σκοπιανούς που χρησιμοποιούν το θέατρο και την ΄Ενωση «για να καπηλευτούν το όνομα της Μακεδονίας, κάτι που δεν αναγνωρίζουν ούτε ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών ούτε η Ελλάδα και φυσικά ούτε εγώ». Έτσι, η πρόταση για τη συγκεκριμένη συνεργασία απεσύρθη.

ΤΑ ΝΕΑ

ΥΜΑΘ : Συνέδριο για τους θεσμούς στην Μακεδονία των Ελληνιστικών χρόνων

November 16, 2014

ΥΜΑΤΗ

Τη διεξαγωγή συνεδρίου με θέμα «Οι θεσμοί στην Μακεδονία κατά τους Ελληνιστικούς χρόνους», διοργανώνει στη Θεσσαλονίκη, το διάστημα 17-18 Ιανουαρίου του 2015, το υπουργείο Μακεδονίας και Θράκης, σε συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του υπουργείου Δικαιοσύνης.

Αυτό ανακοινώθηκε κατά τη διάρκεια της συνάντησης που είχε ο υπουργός Μακεδονίας-Θράκης, Γιώργος Ορφανός με τον Γ.Γ. Διαφάνειας, Γιώργο Σούρλα. «Με την από κοινού διοργάνωση του συνεδρίου, θέλουμε να αναδείξουμε ιστορικές πτυχές της δημοκρατικής λειτουργίας στην Μακεδονία, η οποία φαίνεται ότι προσφέρει πολλά και σήμερα και στο μέλλον», τόνισε ο κ. Ορφανός.

Από την πλευρά του, ο κ. Σούρλας δήλωσε ότι τα συμπεράσματα του επιστημονικού συνεδρίου θα παρουσιαστούν στην Αμφίπολη ενώ αναμένεται να πραγματοποιηθεί και επίσκεψη στον αρχαιολογικό χώρο της περιοχής. «Το παγκόσμιο ενδιαφέρον συγκεντρώνεται γύρω από τη γενέτειρα γη του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

Επιβεβαιώνεται για άλλη μια φορά πως η καρδιά της Ελλάδος είναι η Μακεδονία», υπογράμμισε ο Γ.Γ. Διαφάνειας.

Προς το τέλος του μυστηρίου της Αμφίπολης

November 13, 2014

9

Γιώτα Συκκά

Το θρίλερ της Αμφίπολης συνεχίζεται και το σασπένς κορυφώνεται. Βρέθηκε ο τάφος, τα καρφιά και τα διακοσμητικά από το φέρετρο, τα οστά μαζί και το κρανίο του νεκρού, αλλά το φύλο και η ταυτότητα παραμένουν άγνωστα. Την απάντηση θα τη δώσουν οι ειδικοί επιστήμονες που θα ασχοληθούν με το ανθρωπολογικό υλικό το επόμενο διάστημα. Η αγωνία, ωστόσο, εντείνεται για το ταφικό μνημείο στον λόφο Καστά. Είναι πράγματι αυτός ο «ένοικος» του τάφου ή κάποιος άλλος; Και ποιος εντέλει κρύβεται πίσω απ’ αυτήν την πολυτελή, δαπανηρή, μοναδική σε διάκοσμο ταφή; Ένα σκηνικό σε ταφικό μνημείο που ανάλογό του δεν έχουμε ξαναδεί στην Ελλάδα.

Ας πάρουμε όμως τις νέες πληροφορίες με τη σειρά. Και να δούμε πώς το αίσθημα της απογοήτευσης των περασμένων ημερών έδωσε τη θέση του σε μια καινούργια γεμάτη προσδοκίες σεναριολογία. Στην Αμφίπολη όλα μοιάζουν να τελειώνουν και όλα να ξεκινούν από την αρχή.

Κάτω από τους λίθους του δαπέδου σε βάθος 1,60 μ., αποκαλύφθηκε μεγάλος κιβωτιόσχημος τάφος, κατασκευασμένος από πωρόλιθους μήκους 3,23 μ., πλάτους 1,56 μ. και σωζόμενου ύψους 1 μ. Αυτή ήταν η πρώτη εικόνα των ανασκαφέων, γιατί οι ορθοστάτες που βρέθηκαν στη συνέχεια από την ανωδομή του τάφου δείχνουν ότι το ύψος του έφτανε τουλάχιστον στο 1,80 μ.

Στο εσωτερικό του μια επιμήκης βάθυνση πλάτους 0,54 μ. και μήκους 2,35 μ. μαρτυρά ότι εκεί τοποθετήθηκε ξύλινο φέρετρο. Το επιβεβαιώνουν τα διάσπαρτα, σιδερένια και χάλκινα καρφιά, τα οστέινα και γυάλινα διακοσμητικά στοιχεία του φέρετρου, ενώ κατά την ανακοίνωση του υπουργείου Πολιτισμού, το συνολικό ύψος του τρίτου θαλάμου από την κορυφή της θόλου έως τον πυθμένα του τάφου είναι 8,90 μ.

Επιβεβαιώνεται η σύληση

Ο σκελετός του νεκρού που βρέθηκε εντός και εκτός του τάφου ήταν η μεγαλύτερη ικανοποίηση της επιστημονικής ομάδας, παρότι ο τρόπος που εντοπίστηκε επιβεβαιώνει τη σύληση. Όπως αναφέρει στέλεχος του ΥΠΠΟ «δυστυχώς δεν μπορούμε να πούμε για τα οστά αν ανήκουν σε άνδρα ή γυναίκα κάτι που φαίνεται από τη λεκάνη, γιατί βρέθηκε θρυμματισμένη. Γι’ αυτό θα αποφανθούν ο ειδικοί επιστήμονες που θα εξετάσουν το υλικό. Άλλωστε ένας ανθρωπολόγος μπορεί αμέσως να δώσει την απάντηση». Ακόμη δεν έγινε γνωστό ποιο θα είναι το εργαστήριο, αλλά όπως αναφέρουν πληροφορίες δεν θα είναι ιδιωτικό αλλά ένα από τα πιο εξελιγμένα του πανεπιστημιακού χώρου.

Όπως είχαν πει πολλοί επιστήμονες, το ταφικό συγκρότημα στον λόφο Καστά φαίνεται πως είναι ένα δημόσιο έργο. Για την κατασκευή του χρησιμοποιήθηκε η μεγαλύτερη ποσότητα μαρμάρου που έχει ποτέ χρησιμοποιηθεί στη Μακεδονία, σημειώνει στην ανακοίνωση του υπουργείου Πολιτισμού η κ. Αννα Παναγιωταρέα, η οποία θυμίζει τα στοιχεία που κάνουν αυτό το μνημείο μοναδικό: τύμβος ύψους 33 μ., και επ’ αυτού το βάθρο με το υπερμέγεθες λιοντάρι, συνολικού ύψους 15,84 μ. «Οι σφίγγες, οι καρυάτιδες και το υπέροχο ψηφιδωτό με την αρπαγή της Περσεφόνης, αλλά και τα μαρμάρινα ζωγραφισμένα επιστύλια, τα οποία, αυτή τη στιγμή, συντηρούνται στο εργαστήριο του Μουσείου Αμφίπολης. Επισημαίνεται το πρωτοφανές ύψος του συνόλου της κατασκευής. Αυτό το μνημείο αποτελεί μοναδική και πρωτότυπη σύνθεση ποικίλων χαρακτηριστικών. Είναι μια εξαιρετικά ακριβή κατασκευή, το κόστος της οποίας είναι προφανώς απίθανο να είχε αναληφθεί από ιδιώτη». Στην ανακοίνωση υπογραμμίζεται ακόμη ότι «πρόκειται για μνημείο αφηρωισμένου νεκρού, δηλαδή, θνητού στον οποίον αποδόθηκαν λατρευτικές τιμές από την κοινωνία της εποχής του. Ο νεκρός ήταν εξέχουσα προσωπικότητα, καθώς μόνον έτσι εξηγείται η κατασκευή αυτού του μοναδικού ταφικού συγκροτήματος».

Όσο οι μη ειδικοί αναρωτιούνται τι μπορεί να σημαίνει το ξύλινο φέρετρο, οι επιστήμονες απαντούν πως «απ’ αυτό δεν προκύπτει κανένα συμπέρασμα». Ο καθηγητής κ. Πέτρος Θέμελης υπογραμμίζει στην «Κ» πως «οι γνωστοί ως τώρα μακεδονικοί τάφοι ακόμη και οι κιβωτιόσχημοι επίσημων νεκρών περιείχαν κατάλοιπα καύσης του νεκρού καθώς και πολύτιμα σκεύη μέσα σε λάρνακες. Τώρα ένα φέρετρο πολυτελές με σκελετό κάτι δείχνει. Φαίνεται ότι είναι κάποιο επιφανές πρόσωπο, όχι όμως το κεντρικό».

Ο νέος κύκλος εικασιών που άνοιξε πάλι χθες, επαναφέροντας και τον Μ. Αλέξανδρο, δεν τον βρίσκει σύμφωνο. Ο ανασκαφέας της Μεσσήνης τονίζει πως πρώτα πρέπει να δούμε αν τα οστά είναι ανδρικά ή γυναικεία. Εξηγεί επίσης ότι: «Στα ελληνιστικά τουλάχιστον χρόνια και κατά κόρον αργότερα προς τα πρώιμα ρωμαϊκά, τα ταφικά μνημεία -ακόμη και εδώ στη Μεσσήνη που είναι λαμπρά υπέργεια και όχι υπόγεια- περιείχαν νεκρούς που έχαιραν κάποιου αφηρωισμού. Μετά θάνατον όλοι ήρωες λέγονται. Ήρωας σημαίνει νεκρός, αφηρωισμένος. Ένα επίσημο πρόσωπο της πολιτείας, όπως ένας αξιωματούχος, πάντοτε χαίρει μιας μεταθανάτιας τιμής. Όχι θεϊκής λατρείας, αλλά σ’ ένα επίπεδο ανάμεσα στους θεούς και τους ήρωες. Και οι θνητοί αυτοί ήταν αφηρωισμένοι». Μην ξεχνάμε, άλλωστε, πως έχει ασχοληθεί με το θέμα της λατρείας των ηρώων και της απόδοσης ύψιστων μεταθανάτιων τιμών σε επιφανείς πολίτες, στην έκδοση «Ήρωες και ηρώα στη Μεσσήνη».

Ο κ. Θέμελης πιστεύει πως μάλλον πρέπει να υπήρχε κι άλλος νεκρός ή άλλοι, δευτερεύοντες ενταφιασμένοι στον τρίτο θάλαμο. «Δεν μπορεί να είναι αυτός ο επίσημος νεκρός του τάφου έστω και πολυτελώς ενταφιασμένου, γιατί η καύση ήταν βασικό στοιχείο του αφηρωισμού».

Νέες εικασίες

Από το μεσημέρι χθες φούντωσαν πάλι τα σενάρια για τον «ένοικο», ενώ άρχισαν να επανέρχονται οι θεωρίες με πρωταγωνιστή τον Μ. Αλέξανδρο και την Ολυμπιάδα. Επανέκαμψε όμως και η θεωρία ότι μπορεί το μνημείο να είναι του Ηφαιστίωνα. «Ο Μ. Αλέξανδρος θέλησε να θεοποιήσει τον παιδικό του φίλο, αξιωματικό και συνοδοιπόρο του στην εκστρατεία στην Ασία, τον Ηφαιστίωνα (ήταν γιος του Αμύντορα), όμως οι Μακεδόνες δεν το δέχτηκαν και ζήτησαν τον αφηρωισμό του, θεωρώντας πως ο μόνος θεός είναι ο ίδιος ο στρατηλάτης», εικάζουν επιστήμονες παρ’ ότι η σορός του Ηφαιστίωνα αποτεφρώθηκε. Την ίδια ώρα η ανασκαφέας κ. Κατερίνα Περιστέρη με τις δηλώσεις της «ο τάφος ανήκει σε Μακεδόνα στρατηγό» πυροδοτεί νέες συζητήσεις και εικασίες.

Κι ενώ όλο και περισσότεροι αρχαιολόγοι θεωρούν ότι ο λόφος κρύβει κι άλλες ταφές, στέλεχος του ΥΠΠΟ είναι κατηγορηματικό: «Σ’ αυτό το σημείο του μνημείου δεν υπάρχει άλλη ταφή. Δεν γνωρίζουμε αν έχουμε δίπλα άλλους τάφους, όμως η ανασκαφή έφτασε πια στο φυσικό έδαφος». Η φάση αυτή ολοκληρώθηκε με την εύρεση του κιβωτιόσχημου τάφου και του σκελετού δήλωσε και η γ.γ. του ΥΠΠΟΑ Λίνα Μενδώνη από την Αμφίπολη: «Υπολείπονται πολλά ακόμη να γίνουν σε ένα χώρο σαν τον τύμβο Καστά. Είμαστε ευτυχείς που ένα τόσο σημαντικό και ιδιαίτερο μνημείο προστίθεται στο ψηφιδωτό της ελληνικής αρχαιολογίας και της Ιστορίας».

Τα επόμενα βήματα

Τι θα γίνει από δω και πέρα; Για να δρομολογηθούν οι εργασίες αποκατάστασης του μνημείου, μελετώνται συστηματικά τα διάσπαρτα αρχιτεκτονικά μέλη, τα οποία έχουν ταυτιστεί και αποδοθεί στον περίβολο. Περίπου 500 μαρμάρινα μέλη που βρίσκονται στην περιοχή στην οποία είναι τοποθετημένο το λιοντάρι της Αμφίπολης καθώς και άλλα 100 που αποκαλύφθηκαν πρόσφατα, όταν αποσύρθηκαν τα νερά της λίμνης Κερκίνης. Πρόκειται για γείσα, ορθοστάτες και στέψεις από τον περίβολο που είχαν μεταφερθεί το 1936 από την εταιρεία Ούλεν όταν κατασκεύαζε το φράγμα της Κερκίνης.

Στοιχεία για το γεωλογικό υπόβαθρο θα δώσουν ο έλεγχος και η δειγματοληψία των ιζημάτων (αποτελούνται από εναλλαγές άμμου και μάργας, λιμναίας προέλευσης), εσωτερικά και εξωτερικά του τάφου, καθώς και ο γεωτρητικός έλεγχος του υπεδάφους. Σχεδιάζεται επίσης η ολοκλήρωση του κοσκινίσματος των χωμάτων, των υποστυλωτικών εργασιών και των εργασιών συντήρησης στο μνημείο και βέβαια των ευρημάτων στο εργαστήριο του Μουσείου της Αμφίπολης. Στις 22 του μηνός ο υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού κ. Κ. Τασούλας θα δώσει συνέντευξη στο Μουσείο της Αμφίπολης, ενώ στις 29/11 στην Αθήνα πια, η ανασκαφέας κ. Κ. Περιστέρη θα παρουσιάσει στο αμφιθέατρο του υπουργείου τα αποτελέσματα της ανασκαφικής περιόδου στον λόφο Καστά.

Χθες, ανακοινώθηκε ότι η γεωφυσική διασκόπηση θα γίνει από το εργαστήριο Εφαρμοσμένης Γεωφυσικής του ΑΠΘ το οποίο διευθύνει ο καθηγητής Γρηγόρης Τσόκας, μετά από πρόταση του πρυτάνεως καθηγητή Περικλή Μήτκα. Άλλωστε το ΑΠΘ εκτός από την τεχνογνωσία του διέθεσε στο ΥΠΠΟΑ και πόρους του Πανεπιστημίου.

Καθημερινή


%d bloggers like this: